Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750610-4452S1

Date of Document: 1996-08-31

در حاشيه رفتارهاي جواناني كه حرف و حديث جداگانه اي دارند...! من متاليك هستم! ما عقايد خود را با خواندن و گوش كردن شعرهاي تند و خشن بيان مي كنيم! تربيت نادرست خانوادگي، همنشيني با دوستان ناباب و.. از دلايل قرار گرفتن جوانان در معرض مدهاي مبتذل غربي است! علت و ريشه به وجود آمدن اين مد در غرب اعتراض به جنگهايي همانند جنگ ويتنام و غيره بود; ولي جوانان شرقي فقطپيرو ظواهر آنان بودند. در دهه 1360 پانك ها خورشيدي از راه رسيدند: باسرووضعي آشفته جورابهاي لنگه به لنگه، رنگهاي كفشهايي ناموزون، عجيب و... مد پانكي را رواج دادند; آنهم با آن شكلهاي عجيب و غريب وبي محتوا و پوچ. و خدا مي داند كه بعد چه گروهي و با چه ادا و اصولي قامت برمي افرازد و يكه تاز ميدان مد و مدگرايي مي شود. در ميدان صادقيه تهران به دختري 1718 ساله برخوردمي كنم كه موهاي خود را به شكل خاصي از روسري بيرون عينك گذاشته، دودي قابفلزي خود را تا نوك بيني پايين آورده، و از بالاي عينك به رهگذران مي نگرد و با پوششي غيرعادي در كنار خيابان ايستاده جلو است مي روم و نظرش را در مورد مد موردعلاقه اش مي پرسم. مي گويد: -من متاليك هستم! ما عقايد خود را با خواندن وگوش كردن به شعرهاي تند و خشن بيان مي كنيم.! - شما آزادي را درچه؟ مي بيني - در اين كه مثلا من هر طوري كه دلم مي خواد، لباس بپوشم.!! - اگر هر لباسي مد بشه، شماحتما آن را؟ مي پوشيد - بستگي دارد! ريشه ها؟ كجاست. محمد هادي عضوهيات همايون علمي دانشگاه امام صادق (ع ) در پاسخ به اين كه آيا مد گريزپذير مي گويد است: به، دو دليل گرايش به مد گريزناپذير است. نخست آنكه پيروي از مد، ريشه در فطرت انسان دارد و ما اين نيازهاي فطري را به نام تنوع طلبي، زيباخواهي و كمال جويي مي شناسيم. دوم آنكه در شرايط كنوني جهان، مسائل را به صورت تنها و جدا از بقيه تحليل كردن، خطاست. فروش كالا كه طبيعتا همراه با ارزشهاي فرهنگي ويژه آن است، و يافتن بازار و كنترل آن، مسائلي همچون مد را به طور طبيعي به دنبال دارد. مد اتفاقي نيست كه ديروزو امروز پديد آمده باشد. بلكه هميشه در تاريخ بشر بوده وهست و خواهدبود; وگرنه عادات، رفتارها، سنتها، و ظاهر انسانها، اكنون نيز به همان صورت باستان دست نخورده باقي مي ماند. مد، به خودي خود خوب يا بد نيست. آقاي همايون در اين زمينه كه آيا مد بد است يا مي گويد خوب:اگر، ترويج و پيروي از مد به مساله حرامي مانند اسراف و تبذير يا حركت خلاف شرع بينجامد، طبيعي است كه همان حكم حرمت را داشته و مطرود است. ولي اگر اين پيروي از مد پيرامون مدهاي بومي منطبق با موازين شرعي و فرهنگ و عرف جامعه باشد، خوب هم هست. واقعيت اينكه اگر مد بر پايه عرف و فرهنگ جامعه پديدآيد، ابتدا ديرپا مي شود وسپس به فرهنگ و سنت رايج مي پيوندد و جامعه را در مسيردگرگوني و تعالي ياري مي دهد. درغيراين صورت، همچون حبابي بركف آب، كوتاه مدتي مي درخشد و بي كمترين ردپايي، گم مي شود. خانم سرداري كارشناس امورجوانان و نوجوانان نيز دراين مورد مي گويد: يكي ازويژگيهاي فطري انسان كمال طلبي است. از اين رو نمي توان مد و هر چيز نو و تازه را نفي كرد. اينكه علت مدپرستي، ناآگاهي، هم چشمي يا تنها به بازار آمدن فلان لباس تازه باشد، فرقي ندارد. بايد توجه كنيم آيا اين لباس مطابق با اعتقادات و فرهنگ ما هست و يا هماهنگي با آداب و رسوم و قوانين جامعه اي كه ما در آن زندگي مي كنيم دارد يا خير. مجبورم! در پارك ملت تهران به جوان ساله اي 21 برمي خورم و از او در مورد مد مي پرسم. مي گويد: من از مد خوشم نمي آيد. سادگي را بيشتر دوست دارم. - ولي ظاهر شما خلاف اين رامي گويد. - خودم هم از اين وضع خوشم نمي آيد; ولي خوب مجبورم. براي اينكه همرنگ دوستانم شوم، بايد مثل آنها لباس بپوشم و ادا درآورم. خانم سرداري. در مورد سن پذيرش مد مي گويد: جواني و نوجواني از حساسترين دوران زندگي است. اين دوران مابين دوران كودكي و ميانسالي است و عمده ترين تحولات اعم از فيزيكي و فكري در آن شكل مي گيرد. فرد در دوران بلوغ و از حدود 12 سالگي به بعد از محيط اطراف خود تاثير مي پذيرد و هرچيز نويي را كه مي بيند، جذبش مي شود كه در سنين بالاتر از شدت آن كاسته مي شود; اما كاملا ازبين بعدازاين نمي رود سنين، پيروي از مد تقريبا آگاهانه مي شود. بيشتر جوانان به خاطر جلبتوجه و جذبشدن در گروههاي همسن خود جذب مد مي شوند. نوجوانان و جوانان در سن حساس بلوغ، اصولا باوالدينشان و ديگر افراد جامعه سازگاري مطلوب ندارند و گاه با پوشيدن لباسهاي غيرعادي وحركات و رفتاري ناآشنا، ناسازگاري خود را آشكار مي كنند. روح كنجكاو و سركش جوانان همواره در پي دستيابي به تازه ترين هاست و معدودي از جوانان ما به خاطر ناآگاهي از فرهنگ غرب جذب مبتذل ترين گروهها مي شوند. تكنولوژي و مدمحمد هادي همايون در زمينه منشاء مدپذيري مي گويد: پيشرفتهايي كه پس از انقلاب صنعتي در غرب به وجود آمد، و همچنين شرايط جهاني كه مسابقه يا مقابله ما با آن را تا حد بسياري مشكل مي سازد، برخي را به انتخاب راه ساده تر وادار مي كند! تقليد از ظاهر غرب به جاي دغدغه رسيدن خود به پيشرفتهاي علمي آن. خانم سرداري. نيز معتقداست: برخي از جوانان مابه علت ضعف فرهنگي و عدم شناخت فرهنگ و عرف براي جامعه خود، بيان نيازها و خواسته هاي خود و اينكه خود را در جامعه مطرح كنند، به مد غربي مي گروند; زيرا احساس مي كننداز اين طريق مي توانند به راحتي به خواسته هاي خود برسند وابراز وجود كنند. خانم سرداري. در زمينه هدفهاي كشورهاي غربي از رواج مد در كشورهاي جهان سوم مي گويد: اين كشورها از ترويج مد در كشورهاي جهان سوم اهداف گوناگوني دارند كه عمده ترين آنها عبارتنداز: - كاهش اعتقادات مذهبي درجوامع اسلامي - صادرات مازاد توليد وانتقال آلودگي هاي فرهنگي به كشورهاي جهان سوم. - تضعيف نيروهاي فعال وجوان جامعه. تحقير، چهره هاي گوناگون ونمودهاي متفاوتي دارد ولي ريشه و منشاء احساس حقارت همواره يكي است: باور نداشتن توانائيهاي خويشتن. وقتي ملتي توانايي ها وظرفيتهاي خود را نشناسد و به آنها باور نداشته باشد، پيوسته در برابر ديگران احساس كوچكي و ضعف مي كند و ناچار شخصيتي متكي و محتاج به ديگران را به نمايش مي گذارد. همچنين، استقلال و هويت خود را به فراموشي مي سپارد و درست از همين جاست كه وابستگي ظهور مي كند. يك جامعه شناس در مورد علل پذيرش مد مي گويد: مد زماني رواج مي يابد كه مصرف چيزي يا كاري، حالت فراگير پيدامي كند: مثل مصرف كالا، لباس و رفتار كه در تمام اقشار جامعه هم ملموس است. بعضي افراد به خاطر اينكه آن لباس يا كالا يا رفتار را ارزشمند مي دانند، از آن استفاده مي كنند و بعضي ديگر از ترس مجازات شدن و مورد تمسخر قرارگرفتن از جانب ديگران، به استفاده از آن كالا و يا لباس و... روي مي آورند. عدم برنامه ريزي براي اوقات فراغت، هم نشيني با دوستان ناباب، آموزش و پرورش نادرست خانوادگي و.. دلايلي است كه باعث مي شود جوانان و نوجوانان در معرض مدهاي مبتذل قرار گيرند. نظر دختر 14 ساله اي را در مورد مد مي پرسم: - من مد را دوست دارم. احساس مي كنم اگر مطابق مد غربي بگردم، شخصيتم بالا مي رود وميان دوستانم جايي براي خودپيدا مي كنم. ولي خانواده ام سختگيري مي كنند. خانم سرداري. در مورد نقش خانواده مي گويد: خانواده در پرورش نوجوانان و جوانان نقش مهم و اساسي دارد. والدين علاوه بر كوشش در افزايش سطح آگاهي خود بايد به تربيت درست فرزندان بپردازند و ضمن برنامه ريزي مفيد و دقيق براي اوقات فراغت، بر اعمال و رفتار فرزندان خود و معاشرتهاي آنها با دوستانشان نظارت كامل داشته باشند و در حد توان، امكانات رفاهي آنان را فراهم كنند. خانواده با توجهي كه در تربيت فرزندانش اعمال مي كند، مي تواند آنها را از انحراف و بي هويتي دور كند. وي مي افزايد: والدين بايدبا فرزندان خود دوست باشندو با مشاركت فعال آنها درخانواده و درخواست اظهارنظراز آنها در ايجاد اعتمادبه نفس آنها نقش موثري ايفا كنند. البته ترديدي نيست كه فرهنگ و هويت ملي ما همچون همه مقاطع تاريخ گذشته، مي تواند ازطريق تطابق هاي لازم در برخورد با امواج هجوم زمانه راه درست خود را پيدا كرده و در مسيري سزاوار و شايسته به بالندگي ادامه دهد. هويت ملي ما با پشتوانه ديني، ملي و تاريخي، بر شالوده فرهنگ اسلامي استوار هويت است اسلامي - ايراني، در گذشته بيش از آنكه جنبه ملي داشته باشد، جنبه فرهنگي داشته است. ما اگر توانائيهاي فرهنگي خود را در زمينه برخورد بامسئله تهاجم فرهنگي به طوردقيق بسنجيم، به اين نتيجه مي رسيم كه فرهنگ، رفتار، اعتقادات و آداب و رسوم قشرهاي پايين و يا بالاي جوامع غربي كه به شكل فيلم، شو، نمايش، مدل لباس، مدل مو وغيره ارائه مي شود، نه تنها هيچ سلاح برنده اي برعليه فرهنگ شكوهمند اسلامي ما نيست، بلكه آنها از اين طريق ضعف شديد خود را به نمايش مي گذارند. كارشناسان ازجمله راههاي مقابله با فرهنگ مبتذل غربي را اينگونه مي شمارند: - آموزش فرهنگ استفاده صحيح از وسايل ارتباطي ازجمله ويدئو - ماهواره و كامپيوتر - ايجاد تحول در وضعيت آموزش و پرورش باتوجه به خواستها و نيازها و شرايطحاكم بر جامعه - جذب جوانان و نوجوانان به برنامه هاي راديويي وتلويزيوني ازطريق افزايش توليد برنامه هاي با محتوا، سازنده و نشاطآور - مشاركت دادن جوانان ونوجوانان در اجراي برنامه ها. معصومه حسني