Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750606-4196S1

Date of Document: 1996-08-27

بهداشت و درمان بدون صنعت، سامان نمي گيرد خودكفايي نسبي در توليد دارو، با توسعه صنايع مصرفي اين بخش، هماهنگ مي شود گزارشهاي وزارت بهداشت و درمان در كنار برآوردهاي سازمان بهداشت جهاني، نشان مي دهد كه وضعيت بهداشت و درمان در ايران در سالهاي بعداز پيروزي انقلاباسلامي به ميزان چشم گيري بهبود يافته است. اين بهبود در حالي به دست آمده است كه جمعيت كشور در اين دوره تقريبا دو برابر شده است. به اين ترتيب برنامه هاي وسيع بهداشتي و درماني كشور نه تنها توانست پاسخگوي تقاضاي تازه اي باشد كه جمعيت اضافي مطرح مي كند، بلكه سطح عمومي بهره وري جامعه از خدمات درماني را نيز تااندازه زيادي ارتقا داده است. مهمترين پيشرفتهايي كه در بخش بهداشت و درمان رخ داده، از ميان بردن شكاف وسيع كادر نيروي انساني با نيازهاي جامعه است. انتقال مديريت واحدهاي آموزشي پزشكي كشور به وزارت بهداشت و درمان، موجب شده است كه رفع اين نياز با دقت بيشتري مورد توجه قرار به اين گيرد ترتيب ظرفيت پذيرش دانشجو ددر رشته هاي پزشكي و درماني، هم از طريق توسعه دانشگاههاي پزشكي و هم تاسيس دانشگاههاي به ميزان تازه، چشم گيري افزايش يافته است. به گونه اي كه اينك شاهد فزوني نيروي انساني دربرابر نيازها هستيم و حتي وزارت بهداشت و درمان براي جلوگيري از به هم خوردن بازاراين رشته، طرح هايي را به منظور كاستن از ظرفيتهاي آموزشي اين رشته تدارك ديده است. در بخش توليد فرآورده هاي دارويي نيز در سالهاي بعد از انقلاب پيشرفتهاي مشخصي به دست آمده است. اجراي طرح ژنريك دارويي در اين دوره از تعدد اقلام دارويي كاسته وبه اين ترتيب فرصت تازه اي در اختيار صنعت داروسازي كشور قرار داده است كه توانمندي خود را در ساخت داروهاي پيچيده و مهمتر، به نمايش در بگذارد كنار اين تحول، واحدهاي بزرگ تازه اي نيز به جمع توليدكنندگان دارو اضافه شده است و در توليد جمع، اقلام دارويي به اندازه اي افزايش يافته كه موجب كاهش چشم گير واردات دارو ازخارج از كشور شده و اكنون بيشتر روي ورود مواد اوليه اي متمركز است كه دسترسي بدانهااز منابع داخلي مقدور نيست. اما رسيدن به خود كفايي، تنها با توليد فرآورده هاي دارويي و تربيت نيروي انساني كافي، كامل نخواهد شد. به همين جهت صنايع تجيهزات پزشكي و مصرفي در برنامه هاي عمراني اول و دوم از اولويت اساسي برخوردار شده است. خوشبختانه اين بخش صنعتي به دليل وجود تقاضاي بالا براي سرمايه گذاران خصوصي نيز جذابيت دارد و به همين جهت تامين بخشي از اعتبار تاسيس واحدهاي توليدي اقلام مصرفي پزشكي، از سوي بخش خصوصي تامين شده و منجر به تاسيس كارخانه هاي متعددي شده است. سالهاي تجربه، ورود به قلمرو صنايع پزشكي در سالهاي بعد از انقلاب علاوه بر پيشرفتهايي كه در صنايع دارويي كشور عملي شده و نياز كشور به واردات اقلام دارويي را به كمترين حد كاهش داده است، در توليد اقلام مصرفي و تجهيزات اين بخش صنعتي نيز، پيشرفتهايي به دست آمده است. اين توليدات طيف وسيعي از مهمترين و پيچيده ترين انواع دستگاههاي تشخيص طبي، اطاق بيمارستاني، عمل، تجهيزات سالنهاي مراقبت ويژه، راديولوژي تا اقلام ساده مصرفي در بخش بهداشت و درمان را شامل مي شود. يكي از مهمترين كارهاي انجام شده در اين زمينه نصب واحدهايي است كه به توليد انواع سرنگ، اقلام مصرف اتاق عمل و پانسمان و نيز تزريق و انواع سرم مربوط اين مي شوند كار هم از طريق واحدهاي بسيار بزرگ و با تجربه مانند كارخانه سرم سازي رازي و هم سرمايه گذاران تازه اي كه به دليل نياز روز افزون كشور و افزايش تقاضاي داخلي، به اين بخش توليدي كشيده شده اند، پيشرفتهاي زيادي را در دوره اخير تجربه كرده است. همين روند باعث شده است كه اقلام تازه اي از كالاهاي مصرفي از فهرست واردات كشور حذف شده و حتي امكان صدور برخي از آنها نيز فراهم گردد. البته براي رشد اين روند، وزارت بهداشت و درمان حمايتهاي وسيعي را از دست اندركاران صنايع پزشكي و درماني به عمل آورده است. ممنوعيت ورود اقلامي كه توليد انبوه آنها در داخل امكان پذير شده است، مهمترين اهرم حمايتي است كه در سطح وسيعي به كار گرفته شده است. به گونه اي كه صاحبان صنايع وابسته اميدوار شده اند دوران رسيدن به بلوغ در اين فعاليت، خيلي كوتاهتر از آن بشود كه قبلا پيش بيني مي شد. وضعيت توليد تجهيزات پزشكي و تشخيصي مهندسان پزشكي داخل، اكنون ساخت قطعات پيچيده اي را كه در بخشهاي حساس تشخيصي، بيمارستاني و درماني، مورد نياز است، در برنامه كار خود گنجانده اند. انواع متنوعي از اين دستگاهها در نمايشگاههاي تجهيزات پزشكي سالهاي اخير و به ويژه درچهارمين نمايشگاه بين المللي ملزومات و تجهيزات پزشكي در خرداد 74 در تهران به معرض نمايش گذاشته شده بود. انواع دستگاههاي تشخيصي راديولوژي، دستگاههاي كنترل بيمار در جريان عمل ومراقبتهاي ويژه، تختهاي بيمارستاني و يونيت هاي دندانپزشكي، اكنون در داخل كشورساخته مي شود و توليدكنندگان طرحهاي تحقيقاتي وسيعي را به منظور دستيابي به مهارت هاي لازم براي توليد دستگاههاي فوق تخصصي، در دست اجرا دارند كه به تدريج به توليد انبوه دست مي يابد. مهندس مجيد روحي كه مديريت يك شركت صنعتي ساخت كوره هاي تمام كامپيوتري پرسلن، براي ساخت دندانهاي سراميكي و فيكس را برعهده دارد، مي گويد كه ايران جزو كشورهاي معدودي است كه به ساخت اين كوره ها اقدام كرده و توانسته است تمامي نيازخودرا برآورده سازد. اجراي اين برنامه موجب شده است كه وزارت بهداشت و درمان ورود كالاهاي مشابه را متوقف كند. وي تاكيد مي كند كه در همين حال كوشش براي يافتن بازارهايي در خارج كشور، براي اين محصولات ادامه دارد. به اعتقاد وي صادرات مصنوعات پزشكي ساخت داخل، ضرورت رعايت استانداردها و ايجاد اطمينان درمصرف كنندگان داخلي را نيز در سرلوحه برنامه ها قرار مي دهد. وي از حمايتي كه دفتردندانپزشكي وزارت بهداشت و درمان در زمينه تقويت صنايع پزشكي به عمل مي آوردتقدير كرده و مي افزايد كه اين حمايت ها موجب شده است كه توليدات اين شركت باقيمتي كمتر از يك دوم اقلام وارداتي به بازار عرضه شود و با توجه به اينكه ميزان ارزبري اين دستگاهها تنها 10 درصد است صرفه جويي قابل توجهي در مصارف ارزي مقدور كشور، مي گردد. پيشرفتها در بسته بندي محصولات دارويي شركت شيشه دارويي رازي، يكي از صنايعي است كه در سالهاي اخير يك مشكل صنايع دارويي را كه به نظر كم اهميت هم مي آيد، حل كرده است. بسياري از توليدات دارويي به شكل مايع به بازار عرضه مي شوند و ناچار بايد در ظروف مخصوصي بسته بندي شوند كه كيفيت دارو را تا مرحله مصرف حفاظت كند. اما تامين اين ظروف در گذشته عامل محدود كننده اي به حساب مي آمد. مديرعامل اين شركت، حميد صنعتي مي گويد كه با تاسيس اين واحد مشكل صنعت دارو از نظر تامين انواع بطري مورد نياز كارخانه هاي دارو سازي حل شده است. اين شركت با استقرار ماشين آلات مدرن به توليد اين وسيله مهم صنايع دارويي همت كرده واكنون مي تواند تمامي نياز كشور را به اقلام مزبور مرتفع كند. نكته اي كه در اين صنعت حائز اهميت است اينكه، براي توليد انواع ظروف شيشه اي صنايع داروسازي، نيازي به ورود مواد اوليه وجود ندارد. علاوه براين ماشين آلات كارخانه كه از اطريش خريداري شده است، به گونه اي طراحي شده است، كه ظروف توليدي احتياجي به شستشو ندارد و مي تواند در واحدهاي داروسازي مستقيما به خطوط تحويل پركني، گردد. مديركل صنايع كاني غيرفلزي در وزارت صنايع در اين زمينه مي گويد كه با افزايش ظرفيت توليد شيشه كشور از 160 هزارتن در سال 1353 به حدود هزارتن 245 در حال حاضر نياز كشور كاملا مرتفع شده و برهمين اساس واردات شيشه مورد نياز صنايع دارويي نيز به طور كامل متوقف شده است. مطابق آماري كه از وزارت صنايع كسب شده است، صنايع دارويي كشور سالانه به حدود 500 ميليون عدد انواع شيشه هاي 8 تا 250 سانتي متر مكعبي دارد. ظرفيت كارخانه تازه كاملا جوابگوي پاسخگويي به چنين نيازي است. اما براي شروع صادرات اين اقلام كه به دليل تجارب صنعت شيشه سازي و كيفيت مواد اوليه شانس زيادي در بازارهاي بين المللي وجود دارد، ظرفيت توليدي كارخانه بايستي افزايش يابد. يك رشته صنعتي پزشكي كه توانسته به روند خودكفايي اين رشته كمك كند، ساخت سوزنهاي مخصوص تزريق فرآورده هاي دارويي است. در اين زمينه نياز كشور در حدود سالانه 800 ميليون واحد است كه با تاسيس كارخانه ايران نيدل نيمي از آن اكنون درداخل كشور، توليد مي گردد. مديرعامل اين شركت مهندس محسن نامي خاطرنشان مي شود كه اين واحد نخستين و تنها توليد كننده اي است كه در سالهاي اخير وارد فعاليت شده است. براي پوشش دادن كل تقاضا، البته بايد طرحهايي براي توسعه توليد به اجراگذاشته شود. امكانات صادرات محصول صنايع پزشكي افزايش قدرت توليدي صنايع پزشكي و دارويي موجب شده است كه در برخي از رشته هاي اين صنعت، امكاناتي براي صدور محصول مازاد برمصرف داخلي فراهم آيد. به اين ترتيب محصولات دارويي و اقلام مصرفي بخش پزشكي در كنار تجهيزات تازه اي كه در صنايع جنبي به خطوط توليدي سپرده شده است، اكنون در فهرست اقلام صادراتي كشور، جاي مناسبي به دست آورده اند. شركت ساخت وسايل پزشكي ايران سوپا، ازجمله واحدهايي است كه توانسته است در برخي زمينه ها علاوه بر تامين نيازهاي محمولات داخلي، زيادي را به بازارهاي خارجي بفرستد. براي رسيدن به ارقام چشم گيري در صادرات محصولات پزشكي، دارويي و درماني، كوشش زيادي براي يافتن بازارهاي خارجي به عمل مي آيد. ساماندهي اين فعاليت درموسسات وابسته به وزارت بهداشت و درمان متمركز است. برگزاري نمايشگاههاي بين المللي تجهيزات پزشكي در سالهاي اخير، بخشي از اين كوشش است، ضمن آنكه مقدمات شركت در نمايشگاههاي بين المللي خارج از كشور نيز در دستور كار قرار دارد. براي نمونه، ايران در نمايشگاه بين المللي دوبي در پائيز آينده، محصولات صنعتي بخش پزشكي را در غرفه بزرگي در كنار صنايع آلمان و امريكا به نمايش خواهد گذاشت. اين محصولات به دليل قيمت بسيار پائين، از موقعيت رقابتي بهتري برخوردار است. دكتر بهمن دانش، متخصص گوارش و اندوسكوپي كه خود يك واحد صنعتي تجهيزات پزشكي براي ساخت دستگاههاي كرايو مخصوص جراحي سرد را اداره مي كند، اعتقاد دارد كه اين بخش صنعتي به قابليتهاي چشم گيري نايل شده است. اومي گويد كه ساخت اين دستگاهها در ايران بسيار ارزانتر تمام مي شود به طوري كه قيمت فروش داخلي آن تقريبا در حدود 10 درصد قيمت انواع وارداتي دستگاههاي است كرايوي ساخت ايران از سوي وزارت بهداشت و درمان و سازمان پژوهشهاي علمي وصنعتي، تاييد شده و به اين ترتيب اطمينان خاطر لازم در مصرف كنندگان داخلي ايجادشده است. او مي گويد كه تجهيزات پزشكي در عين اهميت، بسيار گران است و توليدداخلي آنها در صرفه جويي ارزي تاثير زيادي دارد. ضمن آنكه با توسعه صادرات، مي توان اين بخش صنعتي را به سوي كسب درآمدهاي ارزي بيشتري نيز سوق داد.