Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750604-4057S1

Date of Document: 1996-08-25

تاسف بار و تعجببرانگيز است 411 سال تاخير در يك سال پرواز! اين همه تاخير و وقت كشي، آيا جز بي اعتنايي عملي به عالي ترين عنصر حيات آدمي و بي ارزش انگاري ثروت ملي نيست اشاره: در روزگاراني نه چندان دور مسافران هواپيماها در ايران عموما اقشار پردرامد بودند. اما امروزه لايه هاي مياني جامعه نيز اين توانايي را كسب كرده اند تا با هواپيما مسافرت كنند. دليل اصلي ايجاد اين وضعيت بهم خوردن نسبت قيمت ها در نرخ حمل مسافر با وسايط نقليه زميني و هوايي است. فزوني تقاضا براي مسافرت با اين وسيله نسبت به عرضه وسايل حمل مسافر يا هواپيما موجب مشكلات عديده اي شده است كه برخي از آنها را در اين گزارش مي خوانيد. ساعتي به پرواز هواپيما باقي مانده بود. معطل نكرد. از جلو دانشگاه تهران، اتومبيلي كرايه كرد اتومبيل، در ميان انبوه ديگر خودروهاي پشت چراغ قرمز گم شد. راننده با بي اعتنايي اتومبيل را خاموش كرد. مرد با اضطراب نگاهي به ساعت انداخت. هنوز اندكي وقت داشت. نمي دانست چرا دل شوره گرفته است. با نگراني به راننده گفت: آقا پرواز دارم بايد زودتر به فرودگاه برسم. كمي سريعتر حركت كنيد. راننده كلافه از گرما، با عرق دستمال، سروصورتش را پاك كرد و هيچ نگفت واز ميان سيل اتومبيل ها به سرعت به راه افتاد. وحشت مسافر را گرفته بود. گفت: آقا لطفا يك كم يواش تر... راننده، اتومبيل را كناري نگه داشت و گفت: آقام كه شما باشيد نمي گذاريد رانندگي كنيم; بفرمايين پشت فرمان و ما را خلاص كنيد... مرد به لبخندي بسنده كرد. راننده دنده را چاق كرد و به راه افتاد... مسئول اطلاعات، ساعت پرواز هواپيما به مقصد آبادان را اعلام مي كرد. مردبا عجله به سوي محل دريافت كارت پرواز دويد. لحظه اي بعد كارت پرواز در دست، با آرامش خاطر به سوي سالن پرواز حركت كرد، صداي مردي از دور دست به گوش مي رسيد كه براي گرفتن كارت پرواز التماس مي كرد. گرماي داخل سالن كلافه كننده بود. از زمان مقرر پرواز 20 دقيقه گذشته بود. با ناراحتي از مسئول پذيرش كارت پرواز علت ديركرد را پرسيد. آقا يك ساعتي تاخير؟ داريد مرد همانجا خشكش زد. اوبايد ساعتي بعد در اهواز از دانشجويان امتحان مي گرفت. با ناراحتي روي صندلي سريد... مشكل تهيه بليت هواپيماامروزه هر گونه سفري و با هر وسيله اي به ويژه هواپيما، سرشار و توام بامشكل ناخواسته است. اولين مشكل كه بعضا حتي مسافر را از سفر پشيمان مي كند، از همان مرحله اول يعني بليت آشكار و به وجود مي آيد كه در برخي مواقع ناممكن است. متقاضيان سفر با هواپيما براي تهيه بليت قبل از پيگيري از كانالهاي تعريف شده و رسمي، به واسطه و پارتي روي مي آورند. بسياري از كساني كه قصد سفر باهواپيما دارند، بليت را توسط دوستان و آشنايان بدست مي آورند. اكبرپيروند مي گويد: در گذشته چندين بار به دفاتر فروش بليت هواپيما مراجعه كردم. اما هميشه دست از پا درازتر برمي گشتم. اين بار به توصيه همسرم، توانستم بليت تهيه كنم: برادر يكي از همكارانم در يك شركت هواپيمايي كار مي كرد. ماجرا را به او گفتم و - خدا خيرش دهد - او هم بليت را برايم فراهم كرد. شهروند ديگري نيز مي گويد: دو سه بار به يك دفتر فروش بليت هواپيمايي مراجعه كردم; اما براي روزي كه مي خواستم سفر كنم، بليت نبود. اما زماني كه آشنايي پيدا كردم، دقيقا از همان دفتر، بليت براي روز مورد نظر پيدا شد! با وجود اينكه در سالهاي اخير بر توان ناوگان نسبتا كهنسال حمل و نقل هوايي كشور افزوده شده و نيز قيمت بليت هواپيما مرتبا افزايش يافته، متاسفانه تهيه بليت همچنان به سختي انجام مي شود و تهيه بليت شركت هاي هواپيمايي آسمان و هما به مراتب سخت تر از ساير شركتهاي هواپيمايي است.؟ چرا مديران شركت هاي هواپيمايي، مهمترين دليل را عدم تناسب بين تقاضا و عرضه مي دانند كه باعث مي شود بليت سر از بازار آزاد درآورد. عابدزاده - مدير عامل شركت هواپيمايي آسمان مي گويد: به دليل ناكارآبودن ناوگان ترابري ريلي و جاده اي، ناوگان حمل و نقل هوايي با متقاضيان غيرواقعي مواجه و متحمل فشارهاي ناخواسته است. از سوي ديگرارزاني بليت هواپيما نسبت به نرخ خدمات اتوبوس و قطار موجب شده تاگرايش و تمايل به استفاده از ناوگان هوايي افزايش يابد و برشمارمتقاضيان سفرهاي هوايي افزوده شود . احمدصانعي - معاون بازرگاني شركت هواپيمايي جمهوري اسلامي (هما ) نيزمي گويد: وقتي كفه هاي تقاضا و عرضه همخواني نداشته باشند، بازار سياه به وجود مي آيد و بليت به گونه اي ديگر به دست متقاضيان مي رسد. او مي افزايد: البته اقداماتي از جمله گسترش دفاتر فروش بليت و برخورداري آنها از وسايل مجهز و واصلاح شيوه هاي فروش بليت تب بدفروشي بليت را كاهش مي دهد. بيشتر به دوستان مي رسدمردم مي گويند درصد قابل توجهي از بليت هاي هواپيماها، به اقوام و آشنايان، دوستان عرضه مي شود و يا در قبال دريافت وجوه بيشتر در اختيار متقاضيان واقعي قرار داده مي شود. اين مساله از سوي برخي صاحبان آژانس ها صريحا و تلويحا مورد تاكيد قرار گرفت. مساله تهيه بليت هواپيما از زماني حادتر شد كه روش دو نرخي اختراع شد. بر اساس روش هاي موجود، به استثناي دو شركت هواپيمايي هماو آسمان كه مي بايد نرخهاي اصطلاحا منجمد را رعايت كنند، ساير شركت هاي هواپيمايي مجازند بليت خود را مطابق با هزينه هاي تمام شده ارائه دهند. طرفداران اين روش معتقدند در چنين وضعيتي هر چند بليت گرانتر مي شود، اما به سهولت به دست متقاضيان واقعي مي رسد. اما واقعيت اين است كه مردم بيشتر به دنبال تهيه بليت هاي ارزان مي روند. با اين همه اين تازه گام نخست براي سفرهاي هوايي است. مشكل تاخير بعدي، پروازهاست. اكثر سفرهاي هوايي با تاخير انجام مي شود. ازدحام مسافر و تاخير در پروازها نقش سفر هوايي را كاملا تغيير داده است. ديگر سفرهاي هوايي ارتباط چنداني با ضرورت سفر و سرعت ندارد. پروازها را بيشتر كساني پر مي كنند كه بتوانند از مدتهاي بسيار پيش تر برنامه اي براي سفر خود تدارك ببينند. پرواز توام با تاخيرمسافراني كه هواپيما را براي سفر انتخاب مي كنند، مهمترين مزيت را عامل زمان مي دانند. در بيشتركشورها، هواپيما ابزاري براي كاستن از اتلاف وقت است. شركت هاي هواپيمايي برنامه هاي پروازي خود را با اين مقصود تنظيم مي كنند كه به مسافران اجازه داده مي شود از زمان خود حداكثر استفاده را ببرند. در ايران اما، نه در فرودگاه و نه در شركتهاي ظاهرا هواپيمايي، كسي نگران زمان وانجام به هنگام و مطابق برنامه پرواز نيست. بر اساس برآوردهاي موجود در پروازهاي داخلي مسافر بين 3 تا 6 برابر زمان پروازي را در زمين معطل انجام تشريفات مي ماند. تاخير تقريبا يكي هميشگي، از مهمترين دلايلي است كه مسافران هوايي را آزرده مي سازد. ايرج پاشازاده مي گويد: به مناسبت شغلي كه دارم، حداقل يكبار در ماه بايد به يكي ازشهرها سفر كنم. به ياد ندارم سفري بدون تاخير، حتي اندك، انجام شده باشد، گويي به صورت يك اصل و امر عادي درآمده است. ظاهرا هم مرجع و دستگاهي وجود ندارد تا به اين وضعيت سامان اگر بدهد پروازي بدون تاخير انجام شود، بايد تعجب كرد. محمد صلصالي نيز مي گويد: والدينم ساكن رشت هستند. چند ماه پيش قرار بود پدرم تحت عمل جراحي قرار گيرد. مي بايستي خود را سريعا به رشت مي رساندم. توسط يكي ازدوستانم، بليتي تهيه كردم. دوساعت قبل از پرواز به فرودگاه مهرآباد رفتم. شايد از بخت بد من بود كه پرواز با 5 ساعت تاخير انجام شد. به عبارتي بيش از 8 ساعت طول كشيد تا به رشت رسيدم. راه زميني كمتر از 5 ساعت بعد شما را به منزل مي رساند. از زمان شاه عباس اول! اكثر كساني كه براي انجام سفرهاي خود از هواپيمااستفاده مي كنند، بر وجود تاخير ساعت پروازها صحه مي گذارند. تاخير پروازها در هر سال به چه ميزان؟ است بررسي هاي سال 1373 نشان مي دهد كه مسافران پروازهاي داخلي در اين سال به طور متوسط 23 دقيقه تاخير در هر پروازداخلي را تحمل كرده اند. تاخير در پروازهاي خارجي نيز به طورمتوسط 32 دقيقه بوده است. صانعي معاون بازرگاني شركت هواپيمايي هما مي گويد: طي سال 1374 متوسط تاخير پروازدر خطوط پروازي داخلي 27 دقيقه بوده است. اگر اين ارقام را در تعداد كل مسافران هوايي ضرب معلوم كنيم، مي شود چه حجمي ازسرمايه زماني به دليل تاخيرات پروازي از دست مي رود. در سال 1374 بيش از 8 ميليون نفر براي سفرهاي داخلي خود از هواپيما استفاده كرده اند. اگر تعداد مسافران را در متوسط تاخير پرواز يعني دقيقه 27 ضرب كنيم پروازهاي داخلي در اين سال مجموعا با 216 ميليون دقيقه تاخير انجام شده است. /3 6يعني ميليون ساعت يا حدود سال 411 تاخير اين پروازي معادل آن است كه كسي از زمان شاه عباس اول تاكنون در انتظار هواپيما نشسته باشد! علت اين همه تاخير چيست! اينهمه تاخير و وقت كشي ها بي اعتنايي عملي به عالي ترين عنصر حيات بي ارزش آدمي، انگاري ثروت بي اعتباري ملي، دستگاههاي ذيربط نسبت به حقوق حقه و طبيعي مسافران است. آيا نمي توان از هرز رفت اين مقدار زمان جلوگيري؟ كرد . احمدصانعي مي گويد: بخشي ازتاخيرات به دلايل فني است. ناوگان حمل ونقل هوايي كشورپير و فرسوده است. متوسط سن ناوگان حمل و نقل كشور به ويژه هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران هما معادل 16 سال است كه از متوسط سن هواپيماهاي دنيا، كمي بالاتر است. ما هواپيمايي داريم سال 30كه از عمر آن مي گذرد. طبيعي است ناوگان پير و فرسوده، اشكالات فني بسياري دارد و زمان و امكانات بسياري براي سرپا نگه داشتن آن نياز است. مديرعامل شركت هواپيمايي آسمان نيز مي گويد: بخشي ازتاخيرها به دليل ناهماهنگي هاي موجود در روش عملياتي نهادهاي متعدد كنترل كننده در فرودگاههاي كشور پديد مي آيد. برخي نيز ناشي از عملكرد خود شركتهاي هواپيمايي است. در بخش دلايل درون كاركرد سازماني، بخش هاي فني بيشترين دلايل بروز تاخيرهاي پروازي است. در ميان دلايل برون سازماني نيز وضعيت هوا، كنترل ترافيك هوايي و تسهيلات فرودگاهي بيشترين سهم را در پديد آمدن تاخير پروازي دارند. امان از تشريفات بارها مشاهده شده هواپيمايي كاملا آماده انجام پروازبوده است، اما به دليل ترافيك هوايي بيش از نيم ساعت در انتظار پرواز مانده است. بسياري از مسئولين شركتهاي خدمات هواپيمايي و حتي مسافران، مسائل فرودگاهي رااز دلايل اصلي معطلي مسافران و تاخير پرواز هواپيما مي دانند. در گذشته مسافري كه از فرودگاه مهرآباد به مقصد خارج از كشور پرواز داشت بايدمرحله 16 ايستايي گوناگون را مي گذراند. اكنون مسافر در مدخل مورد بازديد امنيتي قرار بعد مي گيرد توشه او روي دستگاهي مي رود تا بازديد شود. از طرف ديگر مامور نيروي انتظامي نيز مسافر را بازديد بدني مي كند. بعد از ورود مسافر به ارزياب گمرك، بار ديگر چمدان را باز مي كند. يك مامور ديگر هم كار ارزياب را كنترل مي كند. سپس مسافر به سمت باجه شركت هواپيمايي مربوط مي رود و بار خود را تحويل مي دهد. بعد از آن به قسمت گذرنامه مي رود تا نيروي انتظامي گذرنامه اش را بازديد كند. بعد از اين مرحله وي وارد سالن ترانزيت مي شود تا ساك دستي و جيبهايش دوباره بازرسي شود. پس از طي اين مراحل، نماينده شركت هواپيمايي، كارت سوار شدن به هواپيما را بازديد مي كند تا مسافر بتواند سوار اتوبوس ويژه هواپيما شود. ادامه دارد