Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750603-4008S1

Date of Document: 1996-08-24

در قلمرو فرهنگ زبان فارسي زبان فارسي عامل اصلي پيوند فرهنگي مردمان بسيار، به ويژه در شبه قاره هند و آسياي كوچك، با مردم ايران بوده است برهيچكس پوشيده نيست كه زبان فارسي تا گذشته اي نه چندان دور، زبان مردم همه ي سرزمين هايي بود كه بر گستره ي فلات ايران، پيكر واحد ملت وكشور ايران را تشكيل مي دادند. افزون بر اين، زبان فارسي عامل اصلي پيوند فرهنگي مردمان بسيار، به ويژه در شبه قاره هند و آسياي كوچك، با مردم ايران بوده است. اما طي دو سده ي اخير، از هنگامي كه تيغ تجزيه بر پيكر وحدت ملي ايران فرودآمدو پاره هايي از اين تن جدا گرديد، زبان فارسي نيز كه زبان همدلي، يگانگي ونماد وحدت ملي مردمان اين سرزمين ها بود، به ترفندهاي استعمار بتدريج از بسياري مناطق تجزيه شده رخت بر بست. با اين همه، هنوز ميليون ها تن بر گستره ي سرزمين هاي پيرامون سرزمين مادر (ايران ) به، زبان فاسي سخن مي گويند. اين گروه هاي بزرگ انساني كه درقلمرو فرهنگ جهان فارسي و بيشتر در جمهوري هاي افغانستان، تاجيكستان، ازبكستان، قرقيزستان و قزاقستان بود و باش دارند. از نزديكترين وابستگان تاريخي، فرهنگي، قومي و ديني ملت بزرگ ايران شمرده مي شوند. در اين ميان، بجز مردم سرزمين هاي افغانستان و تاجيكستان كه زبان رسمي آنان فارسي در است ديگر سرزمين هاي ياد شده، فارسي زبانان كه چندين ميليون تن را شامل مي گردند، از هيچگونه امكانات آموزش به زبان مادري برخوردار نيستند. الف - افغانستان از سال 1358 كه سرزمين افغانستان موردتجاوز اتحاد شوروي سابق قرار گرفت و نيز تداوم درگيري هاي داخلي بدنبال بيرون راندن روسها، تاسيسات آموزشي كشور مزبور و به ويژه در سطح دانشگاه و مدارس فني و حرفه اي، بشدت آسيب ديد، بطوري كه در برخي مقاطع بكلي از كار افتاده است. از سوي سلطه ي ديگر، غاصبانه ي گروه مجعول و مزدور طالبان بر بخش هايي از كشور مزبور، دختران را حتي از آموزش ابتدايي نيز محروم كرده است. ب - تاجيكستان بدنبال درگيري هاي داخلي پس از استقلال كشور مزبور، گروه هاي زيادي ازاستادان، دانشمندان، نويسندگان، شاعران و... كشور مزبور را ترك كرده اند. بدين سان، آموزش عالي تاجيكستان، لطمه اساسي خورده اند. هم چنين در سطوح فني و حرفه اي نيز كمبودها نمايان تر گرديده اند. پ - ديگر كشورهاي خوارزم و فرارود (آسياي ميانه )تعداد فارسي زبانان در جمهوري ازبكستان، بيشتر از جمعيت جمهوري تاجيكستان است. اين تعداد حدود هشت ميليون تن برآورد مي گردند، اما از اين گروه، در سرزميني كه بنگاه زبان فارسي به شمار مي رود، تنها تعداد معدودي از نعمت آموزش به زبان فارسي، آنهم در سطح ابتدايي برخوردارند. در ديگر كشورهاي منطقه، يعني تركمنستان، قزاقستان و قرقيزستان نيز فارسي زبانان از آموزش به زبان فارسي، محروم هستند. براي رفع اين كمبودها، پيشنهاد مي گردد. - 1 ايجاد يك اداره كل در وزارت آموزش و پرورش براي سرپرستي امور آموزش در افغانستان و تاجيكستان. - 2 ايجاد يك اداره كل در وزارت آموزش و پرورش براي سرپرستي امور آموزش فارسي زبانان در ديگر مناطق خوارزم و فرارود و هم چنين قفقاز. - 3 ايجاد يك اداره كل در وزارت آموزش عالي براي پرداختن به امور آموزش عالي در افغانستان، تاجيكستان، ديگر مناطق خوارزم و فرارود و هم چنين قفقاز. - 4 تاسيس مدرسه هاي ايراني در جمهوري هاي افغانستان و تاجيكستان و نيز مناطق فارسي زبان در ازبكستان، قرقيزستان، قزاقستان، تركمنستان و اران. - 5 ايجاد تسهيلات لازم در جهت دستيابي دانشجويان افغانستاني تاجيكستاني وديگر مناطق ياد شده (از طريق اهداي بورس هاي تحصيلي ) به دانشگاههاي كشور دراين زمينه لازم است دستكم، دو هزار بورس تحصيلي هر ساله در اختيار نامبردگان قرار گيرد. - 6 ايجاد تسهيلات لازم در جهت دستيابي دانش آموزان سرزمين هاي يادشده به آموزش هاي فني و حرفه اي (در سطوح گوناگون تا فوق ديپلم ) در، مدرسه هاي كشور. دراين زمينه نيز مي بايست سالانه چندهزار بورس تحصيلي در اختيار آنان قرار گيرد. - 7 ايجاد كلاس هاي سوادآموزي براي پناهندگان افغانستاني كه در حال حاضر در ايران به سر مي برند. - 8 انجام آزمايشهاي لازم و دادن مدرك از سوي وزارت كار (با تسهيلات ويژه ) به آن گروه از پناهندگان افغانستاني كه مهارت هايي را در زمينه هاي گوناگون در كشور كسب نموده اند. هم اكنون بيش از يكصد ميليون تن در سرتاسر جهان به زبان فارسي سخن هرگاه مي گويند مساله ي سرانه ي سواد را ميان مردماني كه به زبانهاي گوناگون سخن مي گويند در نظر گيريم، فارسي زبانان به دلايلي كه آورده شد، در رديف هاي آخر جدول قرار سرزمين دارند ما، برابر ديگر فارسي زبانان داراي وظايف غيرقابل گذشت و انصراف ناپذيري است. بايد به اين وظايف عمل كرد تا شايد بتوان آينده ي ملت ايران و ديگر فارسي زبانان را بهبود بخشيد. سعيد فيروزي عبدالله مرادعلي بيگي