Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750528-3658S1

Date of Document: 1996-08-18

اول كدام گران شد: مرغ يادان مرغ در حالي كه نياز به ذرت كاملا مشهود است، تعدادي از كارخانه هاي ذرت خشك كني به دليل مشكلات عديده از جمله مشكل ماليات در حال تعطيل شدن هستند انجمن توليد كنندگان جوجه يك /8 8روزه ميليون قطعه جوجه يك روزه را معدوم كردند براساس محاسبات انجام شده 80 درصد ازهزينه دان مرغ را كه اين نيز درصد 80 ازهزينه توليدتخم مرغ را تشكيل هزينه هاي مي دهد خريد ذرت تشكيل مي دهد. بنابراين هرگونه نوسان در قيمت ذرت مي تواندقيمت هاي گوشت مرغ و تخم مرغ را دستخوش نوسان كند. در سالهاي اخيربااجراي طرح ذرت و سرمايه گذاري 5 ميليارد توماني بخش غيردولتي موجب شده است تا ميزان توليدذرت در كشور نزديك به 800 هزار تن اين شود ميزان توليد با نياز كشور كه معادل 3 ميليون تن برآورد مي شود فاصله زيادي دارد. از طرف ديگر توليدذرت توسط وزارت كشاورزي و واردات و توزيع آن توسط وزارت جهاد سازندگي انجام مي شود و موجب شده است تا دوگانگي در مديريت آن به چشم آيد. به گمان كارشناسان در صورتي كه بخواهيم تمام ذرت مورد نياز صنعت طيور كشور را از خارج تامين كنيم رقمي معادل 460 ميليون دلار ارز لازم است كه صرف واردات شود. بنابراين افزايش توليد آن در داخل يك مسئله استراتژيك بايد تلقي شود. در صورتي كه بپذيريم توليد اين محصول به دليل نقشي كه در توليد مرغ و تخم مرغ دارد يك مسئله استراتژيك است بايد براي توليد آن امكانات ويژه اي را تخصيص دهيم. تعدادي از كارشناسان بدون معتقدند، وجود زنجيره بهم پيوسته اي از كشاورزان ذرت كار وكارخانه هاي ذرت خشك كني - به دليل ويژگيهاي طبيعي ذرت - و.. نمي توان توليد ذرت راافزايش و قيمت آن را تثبيت و در نتيجه قيمت مرغ و تخم مرغ را از روندي منظم برخوردار كرد. كاهش يا بخشش مالياتي براي آن دسته از صنايعي كه در فرايند توليد اين محصول دارند مي تواند كارساز باشد. گزارش حاضر نگاهي به ابعاد گوناگون مسئله توليد و قيمت مرغ و تخم مرغ دارد. اول مرغ گران شد يا اين؟ تخم مرغ سوالي است كه اين روزها مردم از خود مي كنند. مردمي كه براي خريد اين دو محصول به فروشندگان مراجعه مي كنند و شاهد صعود قيمت ها هستند باطعنه مي پرسند كه آيا افزايش قيمت مرغ موجب افزايش تخم مرغ شده يا برعكس. بعضي از دست اندركاران صنعت مرغداري، اما سوال را اينگونه بيان ؟ مي كنند اول مرغ گران شد يا دان؟ مرغ تعداد ديگري از دست اندركاران صنعت مرغداري، باز در اين باره سوال تازه تري مطرح مي كنند و مي پرسند، اول قيمت دان مرغ گران شد يا جوجه ؟ يك روزه اگر كمي در اين باره جلوتر رويم، مي توانيم شاهد طرح سوالات ديگري نيز باشيم. مثلا بعضي معتقدند، افزايش هزينه هاي مربوط به كشتار مرغ در كشتارگاهها موجب اين گراني شده است. بعضي نيز به جد معتقدند، بخشي از گراني قيمت مرغ و تخم مرغ ناشي از افزايش ميزان ماليات دريافتي از كارخانه هاي ذرت خشك كني است كه يك حلقه مهم در زنجيره به هم پيوسته توليد مرغ و تخم مرغ است كه بايد در اين باره تجديد نظر اساسي صورت پذيرد و... اما مصرف كنندگان نهايي معتقدند، عاملي كه در اين فرايند موجب به هم خوردن تعادل در قيمت هاي مرغ وتخم مرغ شده و افزايش قيمت غيرمنطقي را ايجاد كرده در است، نهايت به زيان مصرف كننده نهايي بوده است و بايدبا شناخت دقيق اين مسئله راسامان داد. جنون گاوي يا خشكسالي افزايش بي رويه قيمت گوشت مرغ و تخم مرغ در هفته هاي گذشته موجب ناراحتي مصرف كنندگان و اظهارنارضايتي از سوي آنان شد. چهارشنبه هفته گذشته مهندس ترك نژاد معاون امور دام وزارت جهاد سازندگي در جمع خبرنگاران كه به نمايندگي از سوي مردم علت افزايش بي رويه اين محصولات را از او گفت مي پرسيدند:بخشي، از اين افزايش قيمت ناشي ازافزايش قيمت خوراك طيور در بازار آزاد بوده است. به گمان معاون وزير جهادسازندگي با توجه به بروز بيماري جنون گاوي در اروپا، مصرف مرغ افزايش يافته است كه اين خود در افزايش قيمت دان مرغ در ايران تاثير گذاشته و موجبات افزايش قيمت مرغ و تخم مرغ را فراهم كرده است. به گواهي مطبوعات كشورپارسال نيز در ماه شهريور مهندس احمد صيفي كاران معاون سابق امور دام وزارت جهاد سازندگي درباره افزايش قيمت مرغ و تخم مرغ گفته بود: امسال به دليل خشكسالي و گرما در تلفات مردادماه، سنگين در مرغداريها و تاخير در ورود دان مرغ، قيمت گوشت مرغ در بازار افزايش يافت. اما مردم مي پرسندسرانجام كدام يك عامل افزايش قيمت ها؟ است شيوع جنون گاوي در اروپا يا خشكسالي در؟ كشور يا افزايش قيمت وكمبود ذرت و....؟ همين بلالي كه مي خوريم محاسبه قسمت آمار و بررسي هاي اتحاديه شركتهاي تعاوني مرغداران مرغ تخم گذار استان تهران نشان مي دهد، قيمت تمام شده هر كيلوگرم تخم مرغ در سال 1374 با محاسبه 15 درصد سود كارخانه ها معادل 181 تومان بوده است. همين محاسبه حاكي كارخانه است، داران پارسال براي توليد يك كيلوگرم تومان 130تخم مرغ براي تامين دان هزينه كرده اند كه 65 درصد اين رقم را يعني 85 تومان آن تنهابراي خريدذرت هزينه شده است. به اين ترتيب بايد بگوييم ذرت سهمي معادل 50 درصد در قيمت تمام شده تخم مرغ بديهي دارد است كه اگر قيمت ذرت افزايش يابد، قيمت تخم مرغ نيز افزايش مي يابد. علي جمشيدي صاحب يك كارخانه ذرت خشك كني است كه اين روزها به همراه ساير صاحبان اين نوع كارخانه ها به دليل اينكه از سوي وزارت امور اقتصادي و دارايي مالياتهاي سنگيني بر كسب آنها وضع شده و از اين بابت بسيار نگران هستند مي گويد: در شرايط حاضر نياز كشور معادل ميليون 2 و 400 هزار تن ذرت خشك است كه براي برطرف كردن آن با 2 ميليون و 800 هزار تن ذرت با رطوبت عادي توليد شود. وي مي گويد: پيش بيني مي شود كه امسال 800 هزار تن ذرت دركشور توليد شود و بايد براي تامين بقيه نياز كشور از طريق واردات اقدام كنيم كه ارزي برابر با 460 ميليون دلار براي اين كار نياز داريم. در صورتي كه كشورمان بابرنامه ريزي هاي دقيق به افزايش سطح زير كشت واقدامات بهزراعي در اين زمينه عمل كند و همزمان كارخانه هاي ذرت خشك كني توسعه يابند، مي توان اميدوار بود كه در آينده صنعت مرغداري مي تواند به تامين اين عنصر اساسي توليد دست يابد و نوسان قيمت مرغ و تخم مرغ از روندي طبيعي برخوردار شود. دكتر مرادعلي زهري نيزمعتقد است: متاسفانه مرغداري در كشور ما از نظر نهاده هاي توليد به ميزان زياد و غيرقابل توجيهي وابسته به واردات است و در نتيجه بايد هر سال مقدار قابل توجهي ارز به واردات اين نهاده ها بدهيم و ثروت ملي كشور را روانه كشورهاي ديگر كنيم. بايد كشت ذرت دانه اي را پس از گندم در بالاترين سطح مورد توجه قرار داده و آن را يك محصول استراتژيك قلمداد كنيم. مرغداري هاي هيولاخانم ر. عرب محمدي، خسته از پيدا كردن مرغ منجمد كه در بسته بندي هاي بهداشتي عرضه شوند، ناگزير به خريدمرغ كشتار تهران بدون بسته بندي و به قيمت هر كيلوگرم 580 تومان رضايت مي دهد. وي مي گويد: اين مرغ فروش بيشترين محله ما، سهم را در گران شدن قيمت تخم مرغ و مرغ دارد. اگر او به حق طبيعي يك كاسب قانع بود كه اين طور قيمت ها را بالا نمي برد. اماحسين آقا متري 16مرغ فروش بوعلي سينا نظري بر خلاف اين مصرف كننده داردو مي گويد: آب از سرچشمه گل آلود است. فروشندگان عمده هستند كه قيمت ها راافزايش مي دهند. اگر مي خواهي گران فروش واقعي را پيدا كني برو جلوتر. يك كارشناس اقتصاد كشاورزي كه نمي خواهد نامش فاش شود مي گويد: واقعيت اين است كه توليدكنندگان مرغ و تخم مرغ در كشور تا درجه زيادي به شكل انحصاري عمل كرده و به دليل تشكلهاي تقريبامنسجمي كه دارند مي توانند در ميزان و زمان عرضه محصولات نهايي تاثيرات چشمگيري داشته باشند. وي يك جلد از مجله صنعت مرغداري كه از سوي شركت تعاوني مرغداران مركزمنتشر مي شود را به عنوان گواه ادعاي خوي نشان مي دهد كه در آن مقاله اي به نام مرغداريهاي هيولا در ايران درج شده و ترجمه اي است از مجله پولتري اينترنشنال. اين مجله خارجي برادران برادران طباطبايي، ميرزايو، برادران جلالي، برادران ميري، محمود بيدگلي و تاجيك را جزو مرغداران هيولا در سطح جهاني معرفي كرده است. اين مرغداريها را مرغداريهاي رهبري كننده عنوان داده اند. ميليون 8 جوجه را تلف كردندبراي اينكه خوانندگان عزيز بيشتر در جريان مسائل مبتلا به مرغ و تخم مرغ قرار بگيرند و اشتباه نشانه روي نكنند، لازم است كه به سطور پس از اين با دقت بيشتري توجه كنند. همان طور كه كارشناس اقتصاد كشاورزي ناشناس عنوان كرد، توليدكنندگان مرغ و تخم مرغ و جوجه يك روزه به عنوان ماده اوليه توليد محصولات يادشده اولا محدود و ثانيا تشكيلات تقريبا منسجمي دارند و به صورت متحد عمل مي كنند. نشريه صنايع مرغ مادر كه وابسته به انجمن صنفي توليدكنندگان جوجه يك روزه است در شماره 33 كه در ماه خرداد و تير منتشر شده است اخبار ذيل را درج كرده است: پيرو زمزمه هاي قبلي مبني بر احتمال افزايش قيمت مواد اوليه دان و اخذچك بدون تاريخ به ميزان 50 درصد بهاي دان شركت سهامي تهيه توليد و توزيع علوفه اوايل تيرماه قيمت هر كيلوگرم ذرت را 46 تومان كنجاله سويا را.. اعلام كرد كه 25 درصد گرانتر از بهاي پارسال است. ذيل همين خبر در صفحه 9 همين شماره از مجله يادشده ذكر شده است: شركتهاي طيور كشور و مرغ اجداد زربال در يك اقدام هماهنگ از اوايل تيرماه بهاي جوجه يك روزه مادر و خروس پدر توليدي خود را به هر قطعه ريال 5625 افزايش دادند... شايان توجه است كه بهاي جوجه هاي يك روزه در ابتداي سال 1374 معادل ريال 3900 بود... به اين ترتيب در مقابل درصد 25افزايش قيمت خوراك طيور شركتهاي توليدكننده جوجه يك روزه در يك اقدام هماهنگ قيمت ها را 44 درصد ؟ افزايش دادند در صفحه 33 7 شماره نشريه داخلي انجمن توليدكنندگان جوجه يك روزه دو خبر ديگر قابل ذكر است كه مي تواند در ارتباط با گراني مرغ و تخم مرغ خواندني باشد: كمبود كنجاله سويا ادامه دارد.. كمبود آن در حال حاضر به يك بحران تبديل شده است... و اما در ذيل خبر بالا با عنوان جوجه هاي يك روزه گوشتي بدون مشتري خبري درج شده و در بخشي از خبر يادآورشده است: اين چندمدت، كمبود كنجاله سويامرغداران گوشتي بسياري را از جوجه ريزي منصرف اين كرد عقبنشيني پرورش دهندگان نيمچه گوشتي موجب شده تا /8 8بالغ بر ميليون قطعه جوجه يك روزه گوشتي... با نظارت انجمن توليدكنندگان جوجه يك روزه معدوم شوند. درصورتي كه پيش بيني مهندس ترك نژادمعاون امور دام وزارت جهاد سازندگي درباره توليد 500 ميليون قطعه جوجه يك روزه براي امسال به وقوع بپيوندد، بايد گفت: انجمن توليدكنندگان جوجه يك روزه در يك /1 7اقدام درصد از اين ميزان را سال به پايان به دليل نرسانده اينكه بدون مشتري مانده اند معدوم كرده است! ذرت بكاريم حال كه قيمت و ميزان عرضه ذرت تاحدزيادي در قيمت و عرضه مرغ و تخم مرغ تاثير دارد، چرا كشورمان در اين زمينه ضعيف است و واردكننده؟ است . مختار حبيبي يكي از مالكان ايستگاههاي ذرت خشك كني مي گويد: سياستگذاران و برنامه ريزان كشاورزي به اين نتيجه رسيده اند كه خودبسندگي در توليد اين محصول يك ضرورت اجتنابناپذير است و به همين دليل سطح زيركشت اين محصول استراتژيك كه در سال زراعي 7271 معادل هزار 60 هكتار بود در سال زراعي 7473 به 100 هزار هكتار رسيده است. وي مي گويد: استان فارس مي تواندبه تنهايي نيمي از ذرت موردنياز كشور راتوليد كند، اما بايد توجه داشت كه افزايش توليد ذرت بدون احداث كارخانه هاي ذرت خشك كني و يا توسعه اين واحدها نمي تواند ما را به مقصود برساند. به گفته وي با وجود اين، تعدادي از كارخانه هاي احداث شده در سالهاي اخير به دليل مواجه شدن با مشكل ماليات نيز درحال تعطيلي هستند و اين نمي تواند به سود صنعت مرغداري باشد. يكي ديگراز مديران اين كارخانه ها نيزمعتقد است: بيشتر كساني كه با مسئله توليد ذرت، مرغ و تخم مرغ سروكار دارند به درستي مي دانند كه نبود كارخانه هاي ذرت خشك كني مي تواند در نهايت به ركود توليد اين محصول انجاميده و وابستگي مان را بيش ازپيش كند. ادامه دارد