Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750523-3334S1

Date of Document: 1996-08-13

كار ازمحكم كاري عيب نمي كند ساخت و ساز و تخريب، مقصر؟ كيست مهندس خورسندنيا: انجام خاكبرداري بدون حضور متخصصان مي تواند خطرآفرين باشد و اين كار بايد باحضور متخصصان انجام شود موتورهاي بزرگ دستگاه جوش با صدايي كر كننده كار مي كنند و گوش عابران را آزار مي دهند. جوشكار جوان با استفاده از دستگاهها تيرآهنهاي باريك را به هم جوش مي دهد تا عرض آنها را بيشتر كند. در زميني به عرض 8 متر و طول 15 متر گودبرداري به عمق 4 متر انجام شده است. در دو سوي اين ساختمان از بن بركنده شده دو ساختمان 3 و 4 طبقه تقريبا كهنه ساز قرار دارند. تعداد چشمگيري تيرآهن و الوار به صورت ضربدري از پايين تا بالاي دو ساختمان را به هم دوخته است تا از فروريختن احتمالي آنها جلوگيري شود. كمبود عرضه مسكن در تهران نسبت به تقاضا موجب شده تاكار ساختمان سازي به شكلهاي گوناگون در سالهاي اخير سرعت بيشتري پيدا كند. استفاده بهتراز زمين مسكوني نيز مزيدبرعلت شده تا صاحبان آنها به تخريب ساختمانهاي كم ارتفاع پرداخته و تلاش كنند تا از زمين خود بناي بيشتري با مرتفع سازي بدست آورند. كم دقتي سازندگان، سست بودن ساختمانهاي تهران موجب شده است كه ضايعاتي در ساخت وساز ايجاد شده و تعدادي از ساختمانها فروريزند. انجام اصلاحات ارضي در دهه از 1340 سوي رژيم وقت موجبشد مهاجرت روستائيان به شهرها به ويژه تهران شدت بيشتري بگيرد. ورود مهاجران به شهرها، سرعت ساخت و ساز درپايتخت را افزايش داد. ازسوي ديگر نهادهاي متولي امر ساخت و ساز در كشور براي قانونمند كردن ساخت و سازها قوانين متعددي را تدوين و به اجرا درآوردند. مهندس محمد مهدي خورسندنيامعاون اداره كل شهرسازي ومعماري تهران در اين باره مي گويد: سياستهاي اجرايي ساخت و ساز در تهران بدين گونه بود كه در پايان كار ساخت و ساز نيز اگر اتفاق غيرمترقبه اي رخ نمي داد برگ پايان كار اخذ و به مالك داده مي شد. - اين وضعيت تا چه زماني ادامه؟ داشت در سالهاي بين 59 تا 64 درشهرداري اين بحث مطرح شد كه روشهاي اجرايي نظارت مهندسان ناظر حتي الامكان با مواد ذكر شده در برگه هاي نظارتي تطابق داشته باشد. به اين ترتيب مهندسان ناظر ملزم شدند كه در نهايت، موارد قيد شده را كاملا رعايت كرده و به آنها عمل كنند. بنا بر اين امرنظارت رسميت در قالب ابلاغ طرح جامع در سال 1349 از جانبشهرداري تهران براي مهندسان ناظر و مالكان ابلاغ شده به اين ترتيب كه پس از صدور پروانه ساخت براي مهندسان ناظر برگه نظارتي صادر مي شد كه براساس آن، مهندس از ابتداتا انتهاي ساخت بر كميت و كيفيت اجرا نظارت داشت و در واقع با نظارت خود مجري استحكام بنا بود. مهندس خورسندنيا مي افزايد: البته در آن سالها با توجه به نوپايي اين سياست، حضورمهندس ناظر گاهي به صورت تشريفاتي در مي آمد و مهندسين ناظر صرفا به دادن امضا كفايت مي كردند كه بعدها اين مسئله ابعادبيشتري پيدا كرد و مثلث مهندسي، ناظرين و مهندسي محاسب و مالكان ايجاد شد كه با كنترل يكديگر ضمانت استحكام بنا را تضمين مي كردند. - يعني بخش مستقلي از واحدامور مهندسي ناظر بر اين بخش از كار نظارت؟ دارند او توضيح مي دهد: بله. گروهي با تخصصهاي ويژه كه متشكل از مهندسين سازه و معمار در اداره شهرسازي حضوردارند كه نقشه كليه بناهايي با بيش از 2 هزار متر مربع را از ابعاد گوناگون كنترل مي كنند. هنگامي كه سياستهاي ياد شده اعمال شد نتايج به ما نشان دادكه جريان كنترل ساختمان سازي نيازمند نظارت مضاعفي است كه با اشراف بيشتري به امر تهيه نقشه توسط مهندس طراح و مهندس محاسب و توانايي مالك نظارت داشته باشد. براي اجراي اين طرح، واحد جديدكنترل مضاعف ايجاد شده است كه برآوردكننده ميزان تطابق انجام تعهدات مهندس ناظر، مهندس محاسب و مالك است و اين واحد تضمين كننده نهايي استحكام بناست. صد سال يا 20 سال ساخت و ساز واحدهاي مسكوني درپايتخت به ويژه در دهه هاي گذشته فاقد سازماندهي مناسببوده است. عمر مفيد ساختمانهادر اكثر اوقات پائين است. مهندس خورسندنيا دراين باره مي گويد: در برخي از كشورها عمر مفيد ساختمانها 2 سده است و سازمانهاي بيمه آنها را بيمه مي كنند. در حالي كه اين رقم در ايران 20 تا 25 سال است كه رقم بسيار پائيني است. از او مي پرسم: به نظر شما چه اقداماتي لازم است تا عمر مفيد ساختمانهاي كشورمان افزايش؟ يابد وي مي گويد: به باور ما يك فرهنگ شهرسازي مدرن بايدايجاد شود كه مهندسين مهندسين محاسب، ناظر و مالكان و.. به آن ايمان داشته باشند و اين فرهنگ شهرسازي در جامعه ترويج شود كه در اين ميان نقش رسانه هاي اطلاع رساني بسيار مهم است. يكي از موارد خاصي كه مي توانددر استحكام بنا در سطح شهرمفيد باشد اين است كه نهادهاي رسمي نظارت مستقيمي بر توليدمصالح ساختماني داشته باشد. او مي افزايد: يك مسئله مهم اين است كه ناظران نبايد تابع مالكان باشند. هر مالكي كه قصد ساختمان دارد بايد پيش از شروع به كار، توان مالي خود را سنجيده و از ساخت نيمه كاره يا ساخت نازل خودداري كند. به گفته وي پارسال ميليون 10حدود متر مربع پروانه ساخت در شهر تهران صادر شده و آمارگواهي پايان كار در 20 منطقه شهرداري نشان مي دهد 90 درصدپروانه هاي صادر شده منجر به اخذ پايان كار شده است. درواقع حتي اگر بر 10 درصد ازاين وسعت نظارت داشته باشيم يك ميليون متر مربع ملك مورد بازنگري قرار گرفته است. وي معتقد است، گستردگي كار دراين باره حكم مي كند كه بخش خصوصي نيز فعالتر از گذشته دراين زمينه كار كند. سبك سازي براساس آمارهاي موجود درشرايط /1 3حاضر ميليون خانوار شهري اجاره نشين هستند و نياز به مسكن دارند و با توجه به اينكه جمعيت كشور جوان است، نياز به مسكن در سالهاي آتي رشد فزاينده اي خواهد داشت. مهندس آرش نجفي مديرعامل شركت صنعت ساختمان در اين باره مي گويد: سبك ساخت و سازدر كشور گونه اي بوده است كه استفاده از مصالح سنتي كاربردزيادي دارد كه به اين ترتيبساختمانهاي شهري عموما سنگين مي شود. وي مي افزايد: دربسياري از كشورها استفاده از مصالح سبك ساختماني اجرا شده است. در ايران نيز شركت فراورده هاي ساختماني تحت پوشش بانك صنعت و معدن توليد اين نوع مصالح انجام مي شود كه شامل آجرماسه ايتونگ، سيپوركس، ماسه ماشين سازي، آهكي، سيليسي و آهك وتيرچه و پانل است. ازمهندس نجفي مي پرسم: سبك سازي ساختمان چه برتريهايي نسبت به ساختمان سازي به شيوه كنوني؟ دارد وي مي گويد: سبك سازي موجبانعطاف بيشتر ساختمان شده ودر برابر عوامل تخريب بيشترمقاومت مي كند. از طرف ديگر اين شيوه ساختمان سازي موجب ارزان سازي و سرعت بيشتر در كار ساختمان مي شود. وي مي افزايد: با استفاده ازبتنهاي سبك سيپوركس وايتونگ به جاي مصالح ساختماني سنتي در ديوارها وسقف سرعت اجرا به 2 برابر 3تا افزايش مي يابد و روزانه مي توان 200 تا 250 متر مربع سقف را اجرا كرد، بدون اينكه در محدوديت زمان و دما باشد و با آمدن فصل سرما كار نصب متوقف شود. با استفاده از اين قطعات درمرحله سفيدكاري نيازي به گچ وخاك نيست و تنها با كشيدن يك لايه نازك گچ، سفيدكاري به پايان مي رسد. در صورت استفاده از قطعات سقف و بلوك ديوار بتن سبك بار مرده ساختمان به يك سوم كاهش يافته و در نتيجه مصرف آهن كاهش مي يابد. مهندس نجفي معتقد است: باتوجه به اينكه بتن سبك عايق بسيار مناسبي در مقابل حرارت و صوت است تجهيزات كمتري براي گرمايش و سرمايش ساختمان را در مدت كمتري فراهم مي كند. به گفته وي با استفاده از اين روش مي توان عمر مفيدساختمانها را افزايش داد وساخت بنا را ارزانتر كرد. توصيه ها، پيشنهادهامهندس خورسندنيا با اشاره به اينكه كتابي با عنوان سازه هاي نگهبان توسط شهرداري تهران براي راهنمايي كساني كه مي خواهند ساخت و ساز جديدداشته باشند در دست انتشاراست توصيه مي كند: براي جلوگيري از تخريب بايد كساني كه اقدام به گودبرداري و خاكبرداري بناهاي خودمي كنند، دقت كنند كه اين كار را يكباره انجام ندهند و حدي از حريم ساختمانهاي مجاور را رعايت كرده و پس از نصب فونداسيون خاكبرداري را به طور كامل انجام دهند. وي مي افزايد: در مكانهايي كه ساخت و ساز انجام مي شود و خاك آنها سست است و همچنين بناي در حال تخريب عرض كمي دارد استفاده از ماشينهايي نظير لودر مي تواند حادثه ساز باشد و توصيه مي شود كه در اين موارد خاكبرداري دستي باشد. به گفته وي، وقفه زماني زياد اززمان گودبرداري تا زمان ساخت يكي ديگر از علل فرو ريختن ساختمانهاي مجاور بناي در حال تخريب است كه اين فاصله بايد به حداقل كاهش يابد. خورسندنيا مي افزايد: انجام خاكبرداري بدون حضور مستقيم متخصصان مي تواند خطرآفرين باشد و بايد خاكبرداري باحضور آنها انجام شود.