Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750517-2968S1

Date of Document: 1996-08-07

دستهاي ترديد، مدرسه نمي سازد! كمك به نوسازي مدارس به سود همه است تشكيل كلاس هاي دونوبته، موجب خستگي كادرهاي آموزشي و دانش آموزان مي شود، درنتيجه بازدهي كلاس آموزشي كاهش مي يابد. پژوهش ها نشان مي دهد وقتي تراكم تعداد دانش آموز در كلاسي بالا مي رود، معلم درو پنجره را مي بندد تا سروصدا بيرون نرود. از آنجا كه تهويه هوا به طور معمول در كلاس صورت نمي گيرد، كاهش ميزان اكسيژن منجر به خستگي معلم و دانش آموز مي شود. در نهايت وي براي فرار از توضيح بيشتر به خلاصه گويي روي مي آورد. در نتيجه دانش آموزان به جاي آنكه از كتاب به عنوان وسيله لذت بهره مند شوند، از آن به عنوان يك ابزار آزار دهنده ياد مي كنند. سير تحولات شهرنشيني نشان مي دهد كه باگسترش شهرهاي بزرگ، فضاي زندگي، آموزش و ساير فضاهاي اداري و خدماتي دچار تغييرات كمي و كيفي مي شوند. ديگر نه از آن اتاقهاي بزرگ و دلباز خبري است و نه از آن حياط و منازل بزرگ اعياني با درختان سرسبز و حوض هاي به آبي رنگ هرجا نگاه مي كني سنگ، سيمان، تيرآهن و آجر تا مي بيني چقدر مي تواني اين فضاي زمخت را تحمل؟ كني يكي از كارشناسان علوم اجتماعي با تكيه بر تحقيقات معتقد است: انسان دوست دارد در فضاهاي باز و سر سبز زندگي كند. بنابراين وقتي پس از مدتي زندگي در شهر با محيطهاي روستايي روبه رو مي شود، شادماني مي يابد. به همين خاطر اخيرا شيوه اي در معماري غربي به وجود آمده كه بدون تغيير بافت محيط زيست از تپه و ماهورها، جنگل و فضاي طبيعي در اسكان بشر بهره مي جويد. وي مي افزايد: شما هر روز در شهر تهران با فضاهايي مواجه مي شويد كه ساختمانهاي بلند سيماني، سنگي و آجري بدون است هيچ تنوع و معماري جديد و در بيشتر اوقات دودزده و كثيف، چطور انتظار داريد فرزندانتان در اين محيط پرسروصدا به مدارسي بروند كه نه تنها فضاي آموزشي مناسب ندارد، بلكه حتي از يك حياط بزرگ نيز بي بهره؟ است بدتر از آن آپارتمانهايي است كه دانش آموز مجبور است بعد از فراغت ازدرس در آن اسكان يابد، اگر اين موجود پرتحرك در روز دچار جنون نشود، واقعا بخت با شما يار بوده است. تا به حال به فضاي مدارس توجه چند؟ كرده ايد درصد آنها فضاي سبز دارند چه تعدادداراي حياط بزرگ براي زنگ تفريح وجنب و جوش دانش آموزان؟ هستند با گسترش فضاهاي آموزشي و افزايش قيمت زمين نه تنها فضاي باز محيطهاي آموزشي توسعه نيافته، بلكه با توجه به نياز كلاس هاي آموزشي، فضاهاي جديد نيز در همان محدوده كوچك حياط ساخته مي شوند. بدين ترتيب حياط مدارس قرباني توسعه فضاي آموزشي مي شوند. در اين حال انتظار داريم دانش آموزان با فضاهاي كوچك آموزشي و خانه هاي آپارتماني، افرادي با ضريب هوشي بالا و تناسب روحي متعادل باشند. استهلاك فضاي آموزشي همين فضاهاي آموزشي كوچك نيز دچارفرسودگي و استهلاك تجهيزاتي هستند. كهنگي ابزار، فضا و لوازم نه تنها خردسالان، بلكه بزرگسالان را نيز مي آزارد. متاسفانه فرهنگ بهره وري و نگهداري نيزدر جامعه ما هنوز جايگاه اصلي را پيدانكرده است. وگرنه نبايد سالانه شاهد هرزرفتن اين حجم گسترده ثروت هاي ملي باشيم. در طول سال صدها ميليون ريال نيمكت و صندلي، تخت سياه يا شيشه از بين مي رود و يا گچ ديوارها زخمي مي شود. به هر حال هر قدر ولو اندك هم به تجهيزات و فضاي آموزشي لطمه بخورد، بايد از طريق بودجه ملي اين خسارت ها تامين شود. بنابر اين در راستاي بهسازي مدارس بايد به فكر ترغيب دانش آموزان به استفاده بهينه از لوازم و امكانات آموزشي بود. يك مسئول آموزشي منطقه 16 تعريف مي كرد بر اساس طرح يك معلم مقرر شددر يكي از مناطق جنوب تهران ضايعات دفتر مشق دانش آموزان جمع آوري شود. ظرف 3 ماه در 8 مدرسه انبوهي از دفاتر مشق دانش آموزان انبار شد، بالاخره پس از فروش آنها، يكي از مدارس به طور كامل رنگ آميزي و آزمايشگاه چند مدرسه نيز تجهيز شد. بودجه و بهسازي مدارس يك كارشناس در زمينه مشاركت هاي مردمي در بهسازي مدارس بر اين باور است: مهمترين مسئله بودجه است، براي رنگ آميزي ساختمان مدارس وادارات آموزشي در دستور هزينه سرانه هاي آموزشي هيچ رقمي پيش بيني نشده و هيچ مدرسه اي نمي تواند از سرانه بودجه مدرسه براي رنگ آميزي استفاده كند. پس رو آوردن به كمك هاي مردمي گزيرناپذير است. اگر مدرسه اي كمك مردمي جذب نكند، از رنگ آميزي فضاي آموزشي خبري نيست. علاوه بر آن در رنگ آميزي شعارنويسي مدرسه، ديوارها و استفاده از رنگ ها بيشتر منابع مالي در نظر گرفته مي شود نه مسائل روانشناسي يادگيري. مثلا اگر فرد نيكوكاري به مدرسه اي مقداري رنگ خاكستري هم هديه كند، مدير مدرسه بدون توجه به اثر اين رنگ بر روحيه دانش آموزان، به رنگ آميزي آن اقدام مي كند. وي مي افزايد: شعارنويسي روي ديوار، پيام هاي بهداشتي و نظايرآنها مي تواند براي دانش آموزپيام مستقيم تلقي شود، بنابراين بايد براي جلوگيري از تعددسليقه ها، الگويي مناسب و يكسان براي ارائه پيام ها در تمامي مدارس با توجه به سطوح يادگيري تهيه شود. در ارتباط موضوع فضاهاي آموزشي و بهسازي مدارس با روند توسعه اقتصادي - اجتماعي اگر بانكته سنجي به ظرائف موجود نگاه كنيم، تا حدودي مسئله روشن خواهد شد. نبود فضاي بازي براي دانش آموزان نه تنها انرژي متراكم فيزيكي آنان را تخليه نمي كند، بلكه فقدان ابزار و تجهيزات آزمايشگاهي زمينه را براي تقويت دروس نظري تشديد بنابراين مي كند، دانش آموز ديگر اطلاعات تجربي و عملي او ندارد طي مراحل آموزشي، مرحله به مرحله پيش مي رود، در دانشگاه هم پذيرفته مي شود; ولي از نظر علمي و تكنولوژي نوآوري ندارد. اين مسئله به نوعي در آينده خسارت قابل ملاحظه اي بر توسعه كشور وارد مي كند. بدين ترتيب يك ديپلمه موفق شخصي است داراي تنها يك سلسله محفوظات ذهني و بدون كاربري در حيطه عملي و صنعت. شايد يكي از دلايل تاسيس رشته هاي فني وحرفه اي و يا كارودانش در راستاي تحقق بخشيدن به اين كمبودها بوده باشد. مشاركت مردم و بهسازي آمارهاي آموزشي نشان مي دهد كه هم اكنون موج افزايش جمعيت دانش آموزي از دبستان به دوره هاي راهنمايي و متوسطه رسيده است درصد 6رشد در دوره راهنمايي و 12 درصد رشد در دوره متوسطه. اگر در مدت كوتاه نظام آموزشي نتواند دانش آموز متوسطه را به سوي كارهاي مولد جلب كند، در آينده نمي توان از شمار وسيع اين نيروهاي مولد بهره گرفت، در نهايت مشاغل متناسب با نياز آنها در جامعه به وجود نخواهد آمد. بنابراين نبود مشاغل مناسب با حجم متقاضيان شغلي مي تواند زمينه ساز آسيبهاي اجتماعي احتمالي باشد. مهندس بنيانيان معاون وزيرآموزش و پرورش و رئيس سازمان توسعه، تجهيز و نوسازي مدارس كشور با اشاره به وجود 82 هزارمدرسه نيازمند به بهسازي كشور مي گويد: برخلاف ما بزرگسالان، محيط آموزشي از نظر ذهني براي دانش آموزان تعيين كننده است. به طور مثال صندلي نو در يك كلاس مي تواند براي دانش آموزان جنجال برانگيز باشد، به گونه اي كه يك دانش آموز براي تصاحبآن حتي زنگ تفريح خود را قرباني مي كند. حتي رنگ كلاس يا مدرسه نيز در روحيه دانش آموزان تاثيرگذار است. دو مدرسه را با دو شيوه مديريت تصور در كنيد مدرسه اولي، ظرف زباله با شخصيت هاي كارتوني طراحي شده و دانش آموزان براي جمع آوري زباله از آن استفاده مي كنند; ولي در مدرسه ديگر از دو بشكه سياهرنگ به عنوان محل زباله استفاده مي شود. ظاهر بشكه و ظرف زباله طراحي شده، ناخودآگاه دانش آموز را به رفتارهاي متفاوت وا مي دارد. اين امر به خودي خود در زندگي خانوادگي نيز قابل لمس است. برخورد مردي كه خانه را منظم و مرتب مي بيند با شخصي كه خانه را به هم ريخته و نامنظم مي بيند، متفاوت است. وي مي افزايد: براساس نظرسنجي از آموزگاران، وقتي مدرسه اي تميز و زيبا باشد، دانش آموزان نيز مستعد آموختن خواهند بود و برعكس، البته اين موضوع بيشتر يك نوع تلقين رواني است. وقتي ظاهر مدرسه آراسته نباشد، هم در معلم و هم در دانش آموز موثر است. ما درصدد هستيم با بهسازي مدارس به دو هدف اساسي دست يابيم: نخست سطح فرهنگ نگهداري را در بين دانش آموزان و مديران تقويت كنيم، سپس والدين را به مشاركت در بهسازي و نوسازي مدارس ترغيب نماييم. اختصاص 1020 ميليارد ريال اعتبار براي بخش عمراني سازمان نوسازي توسعه وتجهيز مدارس نمي تواند پاسخگوي تمامي نيازهاباشد; به ويژه كه هم هزار 82اكنون مدرسه در كشور نياز مبرم به بازسازي و زيباسازي دارند. يعني به هر مدرسه موجود بدون احتساب به نيازهاي جديد حدوديك ميليون و 240 هزار تومان مي رسد. مطالعات در موردبررسي كيفيت مدارس استانهاي كشور نشان مي دهدكه اسكلت /27درصد 1ساختمان از مدارس نيازمند تعميرجزئي /13 5و درصد از مدارس نيازمند تعمير اساسي هستند. /12 4همچنين درصد از مدارس نماي قابل قبول /8 8و درصد از مدارس نماي /19 8 نامناسب درصد از مدارس داراي محوطه نامناسب /12 3و درصد از مدارس داراي محوطه نيازمند تعمير /79 2 هستند درصد از مدارس متوسطه آزمايشگاه دارند. اين ارقام نشان مي دهدكه بدون مشاركت مردم نمي توان به آينده نهاد آموزشي كشور خوشبين بود، رفتارهاي ناشي از درامدهاي نفتي در طول سالهاي دور موجب شده كه مردم كمتر در ساخت و ساز مدارس و حمام و مراكز عمومي خود را مسئول بدانند، در حالي كه سابقه تاريخي نشان مي دهد كه ايرانيان در كارهاي عمراني به ويژه مدرسه سازي، و حمام و ساير مراكز عمومي پيشگام بوده اند. برخي خانواده هاي ايراني حاضرندبراي تفريح شبانه خود مبالغ گزافي را هزينه كنند، اما وقتي مديري از آنان در مورد مشاركت مردمي استمداد مي كند، آنهامي پرسند: دولت پس چه كاره؟ است مدارس و سازمانهارئيس سازمان نوسازي، توسعه وتجهيزات مدارس در زمينه مشاركت مردم و سازمانهاي دولتي و خصوصي مي گويد: در طول برنامه هاي آينده توسعه اقتصادي -اجتماعي بايد 200 هزار كلاس جديد بسازيم، طبق برنامه دوم توسعه اقتصادي - اجتماعي پذيرفته ايم كه درصد 50 مدارس راهنمايي وتمامي دبيرستانها را يك نوبته اداره كنيم. اما با اين حال ازلحاظ كيفي كمبودهايي داريم. مردم مي توانند در محوطه سازي مدارس، فضاي سبز، رنگ آميزي در و ديوار مدرسه و كلاس ها، تجهيز و ترميم زمين هاي ورزشي و تعمير و نگهداري ساختمانهاي آموزشي، آموزش و پرورش را ياري كنند. وي مي افزايد: سازمانهاي شهرداري از زواياي گوناگون مي توانند ما را در اين امر مهم ياري كنند از ارائه زمين با كاربري آموزشي، افزايش زمين هاي آموزشي يا ساخت و تحويل فضاهاي علاوه آموزشي بر آن اگر با همياري شهرداريها بتوان مدارسي را در كنار بوستانها احداث كرد، مشكل فضاي سبز و ورزشي مدارس نيز رفع خواهد شد. دانش آموزان در زمان تفريح و ورزش مي توانند از اين فضاها به خوبي بهره بگيرند. مشاركت در زيباسازي مدارس حتي با اهداي گل و رنگ آميزي مي تواندبخشي از كمبودهاي مدارس را برطرف كند. البته اين بخشي از شيوه مشاركتي است. همچنين نيكوكاران نيز مي توانند با دريافت خدمات فني و مهندسي و ارائه مصالح دولتي و ارزان، مدارسي را در مناطق محروم براي دانش آموزان نيازمند بسازند. مشاركت مردم در بهسازي مدارس تنها به حمايت هاي مالي محدود نيست، همياري در حل و فصل مسائل مدرسه، بهره گيري از تواناييهاي اولياء دانش آموزان در پر كردن اوقات فراغت، تجهيزكارگاههاي آموزشي، ايجاد كتابخانه هاي مدارس و يا هر مشاركت كمي وكيفي درنهايت مي تواند در تعليم و تربيت آتي آينده سازان كشور كار ساز باشد. اگر همه ما پذيراي اين باشيم كه حتي يك گام ولو كوچك مي توانيم در بهبود كمي و كيفي تعليم وتربيت برداريم، نبايد ترديد به خود راه دهيم، بهسازي مدارس يا تعمير و نگهداري آنها به هفته يا ماهي ويژه محدود نمي شود. بهتراست هر وقت فكري داشتيد، آن را با مديران آموزشي مطرح كنيد، شايد اين كمك فكري نيز بتواند آنها را در فرايند آموزش ياري دهد.