Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750508-2444S1

Date of Document: 1996-07-29

سال 6 گذشته 6 سال آينده سيماي تهران 80 - (قسمت دوم ) جمع آوري و دفع زباله تهران در نبود سيستم فاضلاب هم چنان شهري، يك مشكل بزرگ است. توليد روزانه بيش از 6 هزارتن زباله در تهران با نرخ سالانه 10 درصد افزايش مي يابد و در هر 7 تا 8 سال دو برابر مي شود. جاافتادن تدريجي - و تازه نه هنوز كامل - اين واقعيت كه آباداني شهري اعم از فضاي سبز، فضاي فرهنگي، رواني آمدوشد... بويژه، در شهري به بزرگي تهران يك خواست لوكس و اشرافي نيست، به سادگي به دست نيامده و تا همين اواخر هزينه گزافي بردوش كشور نهاده است. اماتجربه اداره كلان شهرها در سراسرجهان نشان داده است كه مسائل ونيازهاي آدمي هنگامي كه درمجتمعي 7 تا 12 ميليون نفري - آن هم فقط در 700 كيلومتر مربع جا - زندگي مي كند به كلي از مسائل و بايدهاي انسان ساكن يك روستاي چند صد نفره يا حتي يك شهر كوچك متفاوت است. اگر به اين نيازها پاسخي گفته نشده و براي مشكلات آن راه حلي جسته نشود، ديري نمي پايد كه اثرات رواني، فرهنگي، اجتماعي، سياسي، و حتي اقتصادي اين بي توجهي، در افزايش آمار خودكشي ها، انحرافات اخلاقي، التهاب و بي قراري، ناآرامي هاي پراكنده، و سرانجام اتلاف ميلياردها ريال ثروت و سرمايه تجديد ناشونده ملي و انساني نمود مي يابد; حتي اگر در ظاهر هم چندان ناهنجاري آشكاري مطرح نباشد. چنين است كه توجه ويژه به مسائل و نيازهاي شهر تهران، حتي صرف نظر از مركزيت اين كلان شهر به عنوان آبروي يك كشوراسلامي نيرومند، از رنگي ديگر مطرح مي شود. بدون احتساب ارقام مهاجرت، هر بامداد نزديك به 400 نوزاد در اين فضاي رنگارنگ و پر ازدحام چشم به جهان مي گشايند كه به معناي افزوده شدن جمعيت يك روستاي متوسط در هر روز به تهران است. با اين همه، بي كمترين ترديد، ضرورت اعتلا بخشيدن به موقعيت شهر تهران ايجاب مي كند كه هزينه هاي نوسازي و توسعه آن، از ساكنان آن دريافت شود. بدون اين راهبرد و تزريق هرگونه اعتبار از محل درآمدهاي كشوري به تهران، به منزله تشويق ديگر هم ميهمنان به مهاجرت به تهران، و افزودن بر كلاف سر در گم آن است. اين امر، گرچه در كوتاه مدت و ميان مدت بر هزينه هاي هر شهروند تهراني تا حدودي مي افزايد، اما اولا در درازمدت به حل ارزانتر مسائل آن كمك اساسي مي كند، و ثانيا به عدالت و انصاف نزديكتر است. تهران به لحاظ معماري نيز بي هويت و سردرگم بود و هنوز هم هست. هيچ نظم و انضباطي از معماري در بناهااعم از دولتي و غيردولتي در تهران تهران به چشم نمي خورد عملا به جنگلي از شكل هاي هندسي ميليونها تن آهن آلات و مصالح ساختماني بي قواره و باقواره تبديل شده است. تهران، معجون فرهنگ و مدلهاي معماري گوناگون شده و در اين ميان آنچه حضور ضعيف داشت و دارد، فرهنگ معماري زيباي ويژه كشورمان است. حسين امدادي. مي گويد: بي نظمي درساخت و سازها كاملا عادي بود. سقف برخي ساختمانها، نظير ساختمانهاي مناطق هميشه باراني بود. در جلوي برخي ستونهايي ديگر، اندام برافراشتند كه يادآور معماري دوره بيزانس بود. دقيقا در پيشاني همين ساختمان ها، گاه نمايي از هنر ظريف كاشيكاري اصفهان به چشم مي خورد و داخل عمارت نيز نشات گرفته از معماري فرانسويان بود. به هرحال در آن ايام تهران به لحاظ معماري و شهرسازي از هيچ الگويي پيروي نمي كرد. او مي افزايد: بروز چنين وضعيتي بدين خاطر بود كه در شهرداريها پولي اخذمي شد تا تخلف متخلف بخشوده شود. همين مساله موجب شد علاوه بر كم ارزش شدن قوانين و مقررات، تهران به لحاظ معماري، بي هويت و بي نظم باشد. البته اين مساله در تمام شهرهاي ايران وجود داشت. كاستي ها و كمبودها براي زيستن در تهران بي داد مي كرد. در سالهاي دهه تهران 60 هيچ نشاني از شهري زنده پويا و روان نداشت. اين ابرروستاي مجلل به قدري نابسامان و غيرقابل تحمل شده بود كه گفته مي شود حتي هدايتگران عالي جامعه در پايان جنگ تحميلي برآن شدند تا مركزيت سياسي كشور را به منطقه اي ديگر منتقل كنند. حتي فعاليتها و مطالعاتي نيز در اين راستا صورت گرفت. هر روز بر جمعيت تهران اضافه مي شد ومهاجرتها نيز ادامه داشت; ولي تاسيسات و امكانات براي زيستن به وجود همه نمي آمد از همان امكانات ناكافي وكم استفاده مي كردند و در اين ميان كسي سهم و عوارض شهرنشيني خود را پرداخت اكثر نمي كرد ساكنان تهران روحيه مشاركت در برنامه هاي مربوط به بهينه سازي تهران را به خوبي نمي شناختند. تهران، مرده و هرگونه فعاليتي ولو اندك در آن، بي ثمر انگاشته مي شد. اينها برشي بود به تصوير تهران در دهه: روستايي 60 مجلل و شهري فلاحتي! آيا تهران كه در دهه 60 عاري از مولفه هاي شهر بود و بيشتريك روستاي مجلل غول پيكرمي نمود در سال 1380 به شهري پاك و سرسبز تبديل خواهد؟ شد سالانه 133 ميليارد تومان مديران شهرداري تهران بابراورد 13 هزار ميليارد ريال اعتبار براي اين شهر در طول سالهاي 801375 كه تنها 8 هزارميليارد ريال - سالانه بيش از 133 ميليارد تومان - آن صرف فعاليتهاي عمراني خواهد شد، مي گويند چهره تهران در مقايسه با آنچه در حال حاضر ديده مي شود، دگرگون خواهد شد و اين شهر به استانداردهاي جهاني پيشرفته ترين شهرهاخواهد رسيد. با كار بست اهداف و سياستهاي طرح تهران اميد 80 مي رود مركز سياسي جمهوري اسلامي ايران به شهري پاك، روان، سبز و با فرهنگي غني و پويا تبديل شود و بافتي مبتني بر سنن زيبا و غرورانگيز اسلامي -ملي را باتكنولوژي پيشرفته در هم بياميزد. واقعيت اين است كه تهران ازسالهاي آخر دهه 60 دچار تاكنون دگرگوني هاي چشمگير وتبديل شده است; ولي هنوزتا دسترسي به شهري سالم و باطراوت فاصله بسياري دارد. اين سال ها، نقطه عطفي در تاريخ تهران به شمار مي رود كه در آن، تهران شاهد فعاليتهايي بوده كه در تاريخ تبديل اين شهر به پايتخت ايران نظيري براي آن وجود ندارد. تهران به كارگاهي عظيم مبدل شده و در هر نقطه شهر فعاليتي صورت مي گيرد. به آينده خوشبينيم! تهران در حال دگرديسي است واين شهر در تمامي ابعاد باسرعت ساماندهي را تجربه مي كند. سيماي امروزين تهران بنابه اظهارات ساكنان آن و سايرهم ميهنان و حتي خارجي هاي آشنا به شهر، نسبت به گذشته نه چندان دور، كاملا تغيير كرده و به سرعت مولفه هاي يك شهر سالم را مي يابد. حسين امدادي - مهندس معماري و شهرسازي مديريت پويا وكلان نگر را در جريان ساماندهي وبهينه سازي شهر تهران مشهود مي داند و بر آن است كه مجموعه مديريت شهرتهران آگاهانه وبا چشم باز عمل كرده است: به ميان كشيدن پاي شهروندان و افزايش زمينه هاي مشاركتي در فعاليتهاي اجتماعي وحساس كردن آنان نسبت به امور شهري از جمله عوامل توفيق در اين عرصه است. شهلا حيدري - خانه دار مي گويد: شهرداري تهران نشان داد كه مي توان خوب زيست و در شهري با كمترين آلودگي زندگي مشروط كرد، بر اينكه شهروندان نيز سهم خود را به لحاظ برخورداري از امكانات و تاسيسات شهري پرداخت كنند. بايد مشاركتهاي مردمي دراجراي برنامه ها و طرحهاي مرتبط با شهر لحاظ شود. بدون مشاركت مردم، هيچ كس و هيچ نهادي نمي تواند وظايف خود را انجام دهد. يك شهروند تهراني نيزمي گويد: انجام طرحهاي مختلف به ويژه احداث پاركها و فضاي سبز عمومي، موجب اصلاح فرهنگ فردي و حتي عمومي شده است. اكنون پاركهايي در جنوب شهر احداث شده كه حتي از پاركهاي بالاي شهر نيز زيباتر است. يكسان سازي محله ها به گونه اي است كه اختلاف فاحش بين شمال و جنوب و غرب و شرق شهر راكاهش داده است. رسول عظيمي - معلم يكي از مدارس تهران مي گويد: برنامه هاي ساماندهي شهرداري تهران در سالهاي اخير الگوي ساير شهرهاو شهرستانها و حتي روستا شده است. اينها نشان از اثرگذاري فعاليتهاي شهرداري تهران بر ساير شهرها است. اكنون نهضتي در مديريت اداره و بهينه سازي شهرهاي كشور به وجود آمده است. ما با خوشبيني به آينده مي نگريم. در اين ميان برخي شهروندان نيزبا وجود تاكيد بر تحول واصلاح چهره تهران مي گويند شهرداري با برنامه هاي خود موجب تشديد تورم و نااميدي بي خانه ها از داشتن يك سرپناه شده برخي است ديگر، از برج سازيها به عنوان لوكس گرايي ياد مي كنند. عباس سليماني مي گويد: بخشي از تورم جامعه، به دليل اجراي برنامه هاي شهرداري تهران است. يك مقام مسئول در شهرداري تهران با رد اين اتهام مي گويد: تورم به دليل واقعيتهايي اقتصادي پديدمي آيد و كاهش يا افزايش آن پيرو قانونمنديهايي است كه نهادي مانند شهرداري نمي تواند در آن تاثير مهم داشته باشد. غلامعباس توسلي - استاددانشگاه در جريان يك ميزگردمطبوعاتي مي گويد: برنامه ريزي شهري، نبايد تنها به معماران و مهندسان شهرساز سپرده شود وعوامل اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي نيز بايد همزمان مورد توجه قرار امروزه گيرد برنامه ريزي شهري در دنيا به شكل گروهي انجام مي شود و اقتصاددانان، جامعه شناسان، جغرافي دانان و جمعيت شناسان در كنار مهندسان و شهرسازان حضور دارند. در كشور ما نيز بايد به همين ترتيب عمل شود و به موازات آن رسانه هاي جمعي در جهت هدايت فكري جامعه، ارزش ها را در ذهن مردم برجسته كنند. مشكلاتي كه همچنان باقي است با وجود تلاش هايي جدي در ساماندهي شهر تهران در سالهاي اخير، هنوز مشكلات بسياري در اين شهر وجود دارد. نام تهران، هنوز با ترافيك ويژه خود وآلودگي كشنده هوامترادف است. سفرهاي راه بندانها، زائد شهري، بافت نامتناسب وبي هويت، ... همچنان از مشخصات تهران مي باشد. آلاينده هاي هواي تهران بعضاهنوز دو تا هفت برابر حدمجازند. سيستم حمل و نقل شهري، ناكارا است و مترويي وجود ندارد. نفس اتوبوسها هم -در غياب مترو وتك مسافرگرايي تاكسي ها - از اينهمه هجوم وتقاضا به شمارش افتاده است. اسماعيل علوي - كارشناس ترافيك مي گويد: عدم دسترسي به نظام حمل و نقل عمومي پيشرفته و سريع متناسب باجمعيت و گستردگي تهران، موجباستفاده بيش از حد ازوسائط نقليه شخصي شده و در مجموع آلودگي هوا، به هم ريختگي ترافيك و طولاني شدن زمان سفرهاي شهري و زيانهاي قابل توجه به بهداشت عمومي و گردش اقتصاد ملي را به بار مي آورد. جمع آوري و دفع زباله در نبودسيستم فاضلاب شهري، همچنان يك مشكل بزرگ توليد است روزانه بيش از 6 هزار تن زباله درتهران با نرخ سالانه 10 درصد افزايش مي يابد و در هر 7 تا 8 سال دوبرابر مي شود. همچنين تهران با توجه به سهم بايسته هر شهروند از فضاهاي فرهنگي، با كمبود امكانات مناسب براي گذران اوقات فراغت، مراكز فرهنگي ويژه بانوان، ضعف در شناسايي مراكز فرهنگي و ابنيه تاريخي و... روبه رو است. وجود صنايع مزاحم و تاسيسات غيرشهري و عدم پراكندگي اصولي واحدهاي صنفي و حتي ادارات نيز از ديگر معضلات شهر به شمار مي رود. به علاوه، بخشي از توسعه تهران بدون برنامه انجام شده و هم اكنون قسمت عمده اي از مشكلات اين شهر مربوط به بافت ايجاد شده در آن دوره است. برخورداري شهروندان از فرهنگ درست شهرنشيني نيز از ديگر مباحث اصولي است كه مي تواند مديريت شهر را در حل مشكلات و رفع موانع و رسيدن به يك شهر سالم ياري كند. ادامه دارد