Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750504-2203S1

Date of Document: 1996-07-25

صادرات غيرنفتي حرف خوب مي زنيم، اما عمل... اشاره: در جهاني كه متوسط رشد سالانه تجارت وبازرگاني بين المللي در آن معمولا از دو برابر سرعت توليدبيشتر است، سخن گفتن و مباحثه پيرامون ضرورت ياعدم ضرورت صادرات غيرنفتي، همانند گفت و گو پيرامون ضرورت يا عدم ضرورت تنفس براي انسان است. از آنجا كه هيچ كشوري هرگز قادر به توليد كليه مايحتاج خود بدون نياز به توليدات خارج نيست، امر واردات و ما به ازاء و همزاد آن صادرات، بديهي ترين و شايد از كهنترين عمليات اقتصادي است كه ملتها به آن مبادرت مي ورزند و به همين اندازه نيز با مرگ و زندگي مردم و كشورها پيوند دارد. بر اين ضرورت ذاتي و دروني، اگرپاره اي واقعيتهاي بس مهم در مورد كشور ما افزوده شود، راه براي مابي ابهام و روشن خواهد شد. واقعيت اين است كه از يك سو به دلايل گوناگون ادامه اتكابه درامدهاي نفتي براي ما ممكن نيست، از سوي ديگرما در شعار و عمل سياسي خود زيست سرافرازانه ومستقل و بدون باج پردازي در سطح بين المللي را پي مي گيريم و هدف قرار داده ايم، و از سوي سوم اكنون هستند بزرگترين قدرتهاي سياسي، اقتصادي و نظامي جهان كه تاديب و حتي سرنگوني و انهدام ما را به يك آماج نيمه استراتژيك خود تبديل كرده اند. در اين حال و اگر چنين است، و با وجود تمام تاكيدات مقام معظم رهبري مبني بر ضرورت ايجاد يك اقتصاد سالم بدون اتكاء به نفت و داراي بنيه صادراتي نيرومند غيرنفتي، چرا بايد در عمل هدفگذاريها به گونه اي باشد كه براي دومين سال پياپي صادرات غيرنفتي كشور راه كاهش را ؟ بپيمايد چرا بايد هم در افكار عمومي و هم در ذهن برخي بلند پايگان كشوري، صادركنندگان گروهي بي انصاف شمرده شوند كه مايحتاج ضروري مردم را با هدف سودجويي به خارج صادر؟ مي كنند چرا بايد در دعواهاي سياسي و جناحي، مقوله صادرات غيرنفتي يك آماج مهم براي جلب افكار عمومي و جمع كردن راي مردم از طريق نكوهش آن؟ باشد آيا در جبين ما نوشته اند كه براي پيگيري يك امر، همواره ازسطح خفقان آور الفباآغاز ؟ كنيم نفر 3 بودند جوان و پر از نيرو. تندتند و با صداي بلند صحبت مي كردند و بدون اينكه به صحبتهاي مخاطبشان كه قصد راهنمايي آنان را داشت توجه كنند، بدون نوبت صحبتهاي او را قطع مي كردند. يكي از آنها كه جوانتر از ديگري بود و عرق از ميان ابروانش به پايين مي چكيد گفت: صبح در وزارت نفت بوديم، در بخش امور صادرات، گفتند، بايد به وزارت بازرگاني برويد. چند ساعتي هم در آنجا معطل دست شديم، آخر گفتند كه بايد به وزارت صنايع بياييم. حالا هم كه شما مي گوييد، دوباره بايد به وزارت بازرگاني برويد. همكارش، در حالي كه كيف خود را از دست چپ به دست راست مي داد دنبال حرفهاي او را گرفت و گفت: من اطلاع دارم كه در حال حاضر مقدار زيادي روغن صنعتي به صورت قاچاق از كشور خارج مي شود. گازوئيل هم همين طور. اما به ما اجازه نمي دهند كه اين كار را از طريق قانوني انجام دهيم. رئيس دفتر مديركل توسعه صادرات وزارت صنايع، در حالي كه اوراق در دست خود رادر قفسه هاي مختلف جابه جا مي كرد، با خونسردي گفت: براي انجام اين امور بايد به وزارت بازرگاني مراجعه كني و يا به شركتهاي توليدكننده مثل شركت نفت بهران و يا نفت پارس و... مراجعه كنند. جوان 3 در حالي كه متحيرمانده بودند از اتاق بيرون رفتند. آيا آنها به وزارت بازرگاني؟ رفتند من نمي دانم. كم آورديم تازه ترين گزارش منتشر شده از سوي وزارت صنايع نشان مي دهد در 2 ماه اول امسال ميزان صادرات صنعتي نسبت به 2 ماه مشابه پارسال از نظر ارزش 32 درصدكاهش و از وزن 12 درصد كاهش يافته است. براساس اين گزارش در ماههاي فروردين و ارديبهشت امسال صادرات صنعتي معادل 470 هزار دلار بوده است كه اين رقم 41 درصد كمتر از ميزان پارسال است. بيشترين كاهش در صادرات صنعتي در 2 ماه اول امسال را محصولات برق و الكترونيك داشته اند كه از يك ميليون دلار صادرات در 2 ماه اول پارسال با 73 درصدكاهش به رقم 270 هزار دلار تنزل يافته است. ركورددار منفي در صادرات صنعتي به لحاظ گروه كالايي مربوط به صنايع فلزي و ريخته گري است كه 52 درصد كاهش را نشان مي دهد و از 12 ميليون و 600 هزار دلار به رقم 6 ميليون دلار رسيده است. صادرات صنايع نساجي چرم و پوشاك نيز به لحاظ ارزش با 37 درصد كاهش از رقم 41 ميليون دلار به رقم 26 ميليون دلار تنزل پيدا كرده است. رقم صادرات صنايع شيميايي نيز امسال با 13 درصد كاهش به 20 ميليون دلار رسيده است كه 2 ميليون و 400 هزار دلار كمتر از صادرات مدت مشابه پارسال است. صادرات ساير كالاها نيز با 58 درصد كاهش از ميليون 53رقم دلار به /22 5رقم ميليون دلار رسيده است. در مقابل صادرات 2 گروه از كالاها يعني صادرات گروه صنايع غذايي و دارويي با 8 درصد افزايش /26ميليون 2از دلار /24 3به ميليون دلار و صنايع كاني غيرفلزي با 44 درصد افزايش از رقم 5 ميليون دلار به 7 ميليون دلار رسيده است. اسدالله عسگراولادي. يكي از مسئولين اتاق بازرگاني تهران مي گويد: آمارهاي صادرات در 3 ماه اول بسيارمتفاوت و 2 ماه فروردين و ارديبهشت 75 نسبت به مدت مشابه قبل كسري قابل ملاحظه اي را نشان مي دهد ودر خرداد ماه اين كسري بسيار كمتر و اميدواركننده است. وي مي افزايد: بالا رفتن حجم صادرات درخردادماه مرهون تصميم جديد دولت در ارتباط باافزايش مدت تعهد بازگشت ارز و امتياز واردات در حد 30 درصد و 50 درصد بوده است. از جايت تكان نخور صادركنندگان پس از اينكه توليدات كشورشان را به يك كشور ديگر فروختند، در مقابل كالايي كه تحويل داده اند پول كشور ديگر را به اندازه بهاي كالايشان دريافت مي كنند كه در اصطلاح اقتصادي به اين پول ارز مي گويند. نرخ ارز براي صادركنندگان به عنوان يك عامل علامت دهي عمل مي كند. به اين معني كه اگر نرخ ارز نسبت به پول داخلي افزايش يابد، صادركنندگان تشويق مي شوند كه بر ميزان صادرات بيفزايند. به اين ترتيب آنها با دريافت ميزان معيني ارز مي توانند ميزان بيشتري از پول ملي را خريداري در كنند صورتي كه اين نرخ متوقف شود، اشتياق آنها كاهش مي يابد و اگر اين نرخ كاهش يابد آنها انگيزه صادرات را عموما از دست مي دهند. يك كارشناس اقتصادي مي گويد: دلار را بايد يك نوع كالا فرض كرد كه با كاهش عرضه آن قيمت افزايش مي يابد و با افزايش عرضه و در صورت ثابت بودن تقاضا، قيمت آن كاهش مي يابد. اين كارشناس مي افزايد: اگراين تعريف را قبول كنيم كه بايد قبول كنيم، بايد نرخ ارز نيز مثل ساير كالاها همراه با نرخ تورم در جامعه كم يا زياد شود. اگر قيمت دلار پارسال در كشور 300 تومان بوده است و بر اساس اعلام بانك مركزي نرخ تورم معادل 50 درصد بوده است چرا قيمت دلار در حد همان قيمت پارسال بايد متوقف شود. اسدالله عسگراولادي مي گويد: نرخ ارز و فروش آن به شبكه بانكي از طرف دولت ثابت اعلام شده و تا پايان امسال هردلار معادل 300 تومان اگر است در نظر داشته باشيم كه قيمت هاي داخلي هرماه نسبت به ماه پيش افزايش مي يابد. هزينه ها اعم از باربري، حمل و نقل و خدمات، آب، برق، گاز، دستمزد و... مدام در حال افزايش است و قيمت داخلي كالاها را افزايش در مي دهد صورتي كه قيمت ارزي كه صادركنندگان كسب مي كنند، ثابت مانده است و اين نمي تواند ادامه پيدا كند. جواد گلبافيان مدير كل توسعه صادرات نيز مي گويد: بزرگترين مسئله صادرات غيرنفتي در حال حاضر اين است كه نرخ دلار از پارسال تا امسال ثابت مانده و قرار است كه تا پايان سال نيز ثابت بماند. وي مي افزايد: ثابت ماندن نرخ دلار يعني اينكه قيمت هاي متورم داخلي را به صادركنندگان تحميل كرده و از سودآوري آنان كاسته ايم و اين انصاف نيست. وفا به عهد نمي كنندطبقه هشتم اتاق بازرگاني وصنايع و معادن ايران شاهد تجمع نمايندگان اتاقهاي بازرگاني سراسر كشور است. اين نمايندگان هركدام با دوست وآشناي خويش مسئله صادرات را مورد بحث قرار مي دهند و سرانجام محمدرضا نعمت زاده وزير صنايع براي سخنراني پشت ميز حاضر مي شود. وزير صنايع با تاكيد بر اينكه خبرنگاران مطالب اين بحث راانتشار ندهند، سخنراني خود راآغاز مي كند. در كنار وي مهندس علينقي خاموشي رئيس اتاق بازرگاني ايران و دو تن از معاونان وزارت بازرگاني و همچنين دو تن از معاونان خود وي حضور دارند. وزير صنايع پس از اشاره به اينكه توسعه كشور و ثروتمندشدن آن منوط به توسعه صنعتي است به بحث درباره صادرات غيرنفتي مي پردازد و مي گويد: ما با دوستان وزارت بازرگاني در اوايل امسال به توافقاتي گسترده براي تسهيل و تسريع در امر صادرات غيرنفتي دست يافتيم، اما متاسفانه اين توافقات به عمل درنيامده است. نعمت زاده مي افزايد: دوستان وزارت بازرگاني، من قول مي دهم امسال توليد افزايش پيدا مي كند و شما نگران كمبود كالا در بازار داخل جواد نباشيد گلبافيان مدير كل توسعه صادرات نيز مي گويد: وزارت بازرگاني موافقت كرده بود كه صادرات 28 قلم كالا مشروط باشد و براي بقيه ممانعت ايجاد نشود، اما در حال حاضر تعداد اين كالاها افزايش يافته است. كولاك مي كندبازرگانان زيادي معتقدند، يكي از دلايل كاهش صادرات و فقدان تحرك كافي در امر صادرات مشكلاتي است كه با شبكه بانكي دارند. مدير كل توسعه صادرات مي گويد: بانك مركزي بخشنامه اي صادركرده است كه اگر صادر كننده اي بتواند از طريق مشتري خارجي خود اعتباري باز كند و يا قرارداد معتبر داشته باشد، بانك مركزي در صورتي كه كالا حمل شود تا 90 درصد و تا بيش از حمل 60 درصد ميزان قرارداد يا اعتبار را به صادركننده وام خواهد داد، ولي در عمل هيچ اتفاقي نمي افتد و كارها متوقف مانده يا از كمترين تحرك برخوردار است. وي مي افزايد: يكي ديگر ازمشكلاتي كه بانكها ايجادمي كنند، مسئله پيمان سپاري توسط صادركنندگان اين سياست است كنوني ضد صادرات است. آن دسته از صادركنندگاني كه تمام مشكلات را پشت سرگذاشته و ارز آنها از طريق بانك مركزي دريافت شده است نيز به سادگي نمي توانند معادل ريالي آن را اخذ كنند. گلبافيان مي افزايد: در يك جمله بگويم بانك مركزي به لحاظ برخوردهاي بازدارنده كولاك مي كند. از دست مي رود صادرات غيرنفتي فرايند طولاني است كه از تهيه مواد اوليه براي توليد از طريق واردات يا داخل شروع مي شود و... اين فرايند پيچيده و طولاني نيازمند به سرعت عمل در كارها است. يكي از مراحل دشوارامر صادرات غيرنفتي بازاريابي، حفظ و گسترش بازارهاي ايجاد شده است. وجود رقباي توانمند در هر رشته از محصولات مي طلبد كه صادركنندگان از خوش نامي و دقت كافي برخوردار باشند. مهندس علي شكرريز مدير عامل شركت ملي فولاد ايران در ديدار با اعضاي كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي با يادآوري اين مطلب كه صادرات صنعتي نياز به برنامه ريزي دارد مي گويد: براي بازاريابي و پيدا كردن مشتري در كشورهاي ديگر زحمات زيادي به همراه هزينه هاي نه چندان كم صرف شده است. در صورت عدم اجراي تعهدات بازارهاي ما از دست مي روند. مهندس شكرريز از نمايندگان خواست تا در اين باره تلاش كرده و با قوانين معتبر وثابت به ياري صادرات بيايند.