Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750431-1838S1

Date of Document: 1996-07-21

پديده انزوا در پژوهشگران جهان سوم دانشمندان جهان سوم عمدتا اسير يك دور باطل هستند كه مانع از مطرح شدن آنها در نشريات و مراكز معتبر علمي مي شود پژوهشگران در دانشگاه آديس آبابا، هنگام ديدار ازكتابخانه براي آگاهي ازپيشرفت هاي روي داده در زمينه كاري خود، با صحنه ياس آوري روبه رو مي شوند. قفسه هايي كه تنها شش سال پيش با آخرين شماره هاي بيش از 1200 نشريه دانشگاهي پر بود هم اكنون خالي به حال خود رها شده. كاهش بودجه ارز خارجي در سال 1989 كتابخانه را وادار ساخته %حدود 90 از اشتراك نشريات خود را لغو كند كه به معناي باريك تر كردن راهي است كه اخبار پژوهشهاي نوين را به دانشمندان در پايتخت اتيوپي مي رساند. در مجموع، در سراسر آفريقا ونيز بسياري از ديگر بخش هاي جهان در حال توسعه، جريان دانسته هاي علمي از كشورهاي ثروتمند شمال در طول دهه گذشته به تدريج خشكيده است واين يك دور باطل است كه بسياري از كشورهاي فقير را وادار مي سازد تا حجم انبوهي از سرمايه گذاري هاي گرانبها را در علوم و تكنولوژي، در پژوهش هاي دوباره كارانه با كيفيت مشكوك به هدر دهند. مصاحبه هاي American Seientific با بيش از دانشمند 40 در 18 كشور روشن مي كند كه بسياري از آنها گمان مي كنند فقر، تفاوت فرهنگي ويك تعصب موذيانه درباره آنچه كه پژوهشگر جهان سومي خوانده مي شود با هم درآميخته و عمدتاآنها را از دسترسي به نشريات عمده، كنفرانس هاي بين المللي مهم و پايگاه هاي داده هاي ضروري محروم مي سازد. جستجويي در گروهي از معتبرترين نشريات نشان مي دهد كه تقريبا تمامي مقالاتي كه آنها در سال 1994 به چاپ رسانده اند دست كم داراي يك نويسنده در حال كار در ايالات متحده، كانادا، اروپا، ژاپن، استراليا يا اسرائيل بوده است مناطقي كه به تقريب حدود 76 درصد از دانشمندان و مهندسان جهان را دربردارند. همچنين نگرش به توزيع نامتقارن سرمايه گذاري در علوم نشان مي دهد ملت هاي صنعتي 95 درصد از كل هزينه هاي پژوهش در سطح جهان را در 1990 پرداخته اند. گزارش ها سهم كشورهاي فقير را در مقالات علمي چاپ شده بسيار ناچيز نشان مي دهد: /0 3تنها درصد در نشريه /0 Science 7 درصد در Nature /2 7و درصد در Caneet.Cellنشريات و American Seientificهمراه، با بسياري ديگر، هيچ مقاله اي از اين دست نداشته اند. در مجموع، به نظر انبوهي مي آيد، از دانشمندان كشورهاي كمتر توسعه يافته را از انتشار مقالات خود در اين نشريات بازمي دارد. نخستين و دشوارترين آنها، مشكل پول است، درنتيجه، آنچنان كه منيرلاروسي، يك پژوهشگر تونسي در دانشگاه تنسي و كمك ويراستار Essays مي گويد Physical:اندك افرادي مي توانند هزينه هايي برابر با دلار 150 به ازاي هر صفحه از مقالات كه نشريات عمده از نويسندگان براي انتشار مقالاتشان درخواست مي كنند، لاروسي بپردازند در سال گذشته تنها توانسته دو نفر از نويسندگان تونسي را ترغيب به همكاري با نشريه اش نمايد و براي پرداخت هزينه ها نيز به هر دو دلار آمريكايي قرض داده است. بودجه هاي اندك و ناپايدار بسياري از پژوهشگران را در كشورهاي آفريقايي زير صحرا و بخش هاي فقيرتر آسيا وا مي دارد تا بدون بهره گيري از لوازم گرانبهايي چون ماشين هاي فاكس و پست الكترونيك با ديگر پژوهشگران ارتباط برقرار كنند. رشد انفجاري شبكه هاي كامپيوتري و Rom-CD گردان ها كه نويد دهنده باز كردن درهاي انتشار مقالات در ايالات متحده و اروپا براي گروه بيشتري از پژوهشگران بود، از قرار معلوم موفقيت ( كشورهاي ) جنوب را تهديد مي كند. در يك بررسي جديد در مورد موقعيت هند در اين سوبيا زمينه، آروناچالام از موسسه پژوهشي مركزي الكترو شيمي، مشاهده كرد كه ناشرين، تمايل دارندسياست قيمت گذاري هايي را در پيش گيرند كه مقالات چاپ شده بر كاغذ را نسبت به اشكال ] نشر [الكترونيك پرهزينه تر مي سازد، و بدين صورت كشورهاي فقير براي همان حجم از دانسته ها بهايي بيش از كشورهاي غني مي پردازند. هزينه هاي فزاينده اشتراك نشريات و افت ارزش پول هاي ملي در ] برابر ارزهاي كتابخانه هاي [خارجي آكادميك بسياري از كشورها را از نظر تامين نشريات از ارزش انداخته است. ما اخيرا جستجويي در31 كتابخانه از 13 كشورافريقايي انجام داديم. آمي. ا. گيمبل مدير برنامه آفريقايي زير صحرا در انجمن آمريكايي پيشرفت علوم مي گويد: هيچكدام از اين كتابخانه ها حتي يك مجموعه شماره هاي پي درپي قابل توجه نداشتند. هشت كتابخانه براي اشتراك نشريات خارجي مطلقا وابسته به اهداء آنها بودند. در هر صورت، اگرچه، دانشمندان آمريكاي لاتين مي گويند كتابخانه هاي پژوهشي آنها دست كم مجلات رده بالا را دريافت مي كنند. اما آنچنان كه تياجاراجان ويزواناتام، مدير مركز ملي مدارك علمي هند مي گويد: هند كه در 1983 حدود 20000 نشريه دريافت مي كرد حالا تنها 11000 نشريه را در نسخ كمتري دريافت مي كند. اين كمبودها، نويسندگان -جهان سوم - را هنگامي كه آثارشان رابراي چاپ ارائه مي كنند باناكامي روبه رو مي سازد، وآنچنان كه گيمبل مي گويد: اگرشما به مراجع و ارجاعات رايج روز دسترسي نداشته باشيد كارتان پذيرفته نخواهد اوتار شد. اس پانينال، مدير پيشين شوراي پژوهش هاي پزشكي هند مي گويد: يك هندي اغلب از آخرين روندهاي چاپ و نشر علمي ناآگاه است (زيرا كه ) تنها حدود 10 درصد از كتابخانه هاي ما نشريات رده بالا را با دشواري تهيه مي كنند. و البته، پيش داوري هاي موسسات نيز ممكن است نقشي داشته باشد، البته به گمان اقليت قابل توجهي از پژوهشگران كه بر اين باورندبرخي ويراستاران به نوشتارهاي كشورهاي فقير توجه درجه دوم نشان مي دهند آنچنان كه عبدالسلام، برنده جايزه نوبل فيزيك از پاكستان كه آكادمي علوم جهان سوم را پايه گذاري كرده و تا همين اواخر رياست آن را به عهده داشت مي گويد: بسياري از آنها احساس مي كنند كه مورد تبعيض قرار گرفته اند و يا فكر مي كنند نوشتارهاي آنها بدان سبب كه از كشورهاي در حال توسعه است رد مي شود. در هر صورت و در هر شرايطي نظريه پردازان ( تئوريسين ها )موقعيتي به مراتب بهتر از آزمايشگران اغلب بي بهره از ابزار و تجهيزات عالي دارند. اماآنامارياستو، فيزيكداني در دانشگاه autonomous National مي گويد كه در حوضه كاري اش همكاران بيشماري متذكر مي شوند كه مقالاتي كه با همكاري نگارندگاني در ايالات متحده نوشته اند بسيار ساده تر و سريعتر چاپ مي شوند تا نوشتارهايي با همان كيفيت و محتوا كه به تنهايي نوشته شده اند. از سوي ديگر، بسياري ازپژوهشگران در مناطق نوشته هاي غيرصنعتي، خود را سواي انتشارات بين المللي كه به بهترين صورت شناخته شده اند، به نشريات ادواري تسليم مي كنند كه تنها اندكي از آنها در پايگاه هاي داده هايي كه دانشمندان شمالي براي در تماس ماندن با زمينه كاري خود بدانها تكيه دارند يافت مي شوند به عنوان نمونه ازنشريه اي 3300 كه در 1993 به وسيله نمايه ارجاعات فهرست شده اند تنها 50 نشريه دركشورهاي كمتر توسعه، يافته منتشر مي شوند. به گفته رمزي ساندرز كه اخيرا از رياست آكادمي علوم كارائيبكناره گيري كرده، در نتيجه، در هند غربي و بسياري ديگر كشورهاي فقير پيشرفت هاي پرارزش در علوم و تكنولوژي، بيشتر اوقات از توجه پژوهشگران در اروپا و ايالات متحده به دور مي ماند. او پيشرفت هاي به دست آمده در زمينه Scoliosis و پژوهش هاي جنگل و چوب را به عنوان نمونه برمي شمرد. به همين ترتيببرايان. ل. دانكن كه مركزبين المللي كشت آبي در دانشگاه اوبورن در آلاباما رارهبري مي كند و ساقه كاري در 35 كشور و از آن جمله يك دوره 8 ساله در آسياي جنوب شرقي دارد از اين موضوع گله مند است. بسياري از مقالات چاپ شده محلي به سادگي از دست واگرچه مي رود اكثريت عمده آنها كيفيت خوبي اما ندارند، چه كسي مي تواند بگويد، هيچ كدام هيچ ارزشي ندارند. و، همچنان كه دانشمندان شمالي به گونه اي فزاينده سيستم هاي جهاني را بررسي مي كنند، ممكن است دريابند كه پژوهشهاي جنوبي سزاوار توجه بيشتري هستند. و براي دانشمندان كشورهاي فقيرنيز كه در حال تلاش براي حل مشكلات بنيادين بهداشت و توسعه خود هستند، دانسته هاي گردآمده از سوي همكاران خارجي مي تواند بين تكرار مكررات و پيشرفت اهميت اساسي و تعيين كننده داشته باشد. منبع: Amerieam Scientific 1995 مه ترجمه احمدرضا حائري