Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750430-1773S1

Date of Document: 1996-07-20

دگر عضوها را نماند قرار گل زندگي دوباره شكوفه مي زند - بخش آخر حركت پيوند قلب در با ايران، تمام مشكلات موجود، تاژه در آغاز راه است و به حمايت همه جانبه فرهنگي و اجتماعي نياز دارد براي برخي از مردم پذيرش اين كه مي توان پس از مرگ مغزي اعضاي بدن را هديه كرد، كمي دشوار است. اما آنها وقتي بابيماران قلبي و كليوي روبرومي شوند، كم كم شرايط آنان رادرك مي كنند. اتاق كوچكي در بيمارستان دكتر شريعتي آماده پاسخگويي به اين عده از داوطلبان است; داوطلباني كه دوست دارند پس از مرگ، بخشي از وجود خود را بدون دانستن اسم و رسم بيمار به او هديه زيبايي كنند حركت در اين است كه اهداكنندگان، گيرندگان را نمي شناسند. يكي از پزشكان بيمارستان دكترشريعتي، در زمينه عدم پذيرش اهداي عضو از سوي برخي خانواده هاي حادثه ديده مي گويد: شايد اهميت موضوع براي مردم خوب مطرح نشده باشد. بايدقانوني در مجلس شوراي اسلامي تصويب شود تا اين امر رويه قانوني پيدا كند و از حالت اخلاقي صرف خارج شود. البته باز نمي توان انگيزه هاي انساني و اخلاقي آن را كتمان كرد. مردم دربيشتر موارد قبل از آنكه مقيدبه قوانين اجتماعي باشند، از نظر اخلاقي و عرفي در اين زمينه پيشگام رفتار انساني هستند. وي مي افزايد: البته تبليغ وسايل ارتباط جمعي نقش بارزي در رواج اين عمل انساني اين دارد، موضوع مي تواند به شكل ايثارو فداكاري در جامعه مطرح فرد شود، دچار مرگ مغزي ديگر به زندگي بازنمي گردد ولي كليه، قلب و كبد او مي تواند چند خانواده را به زندگي اميدوار سازد. تاكنون 9 مورد پيوند قلب درايران صورت گرفته كه از آن ميان 6 نفر به خاطر سازگاري عضو پيوندي با بدن بيمار به زندگي خود ادامه مي دهند و 3 نفر ديگر به خاطر ناسازگاري بدن بيمار در پذيرش عضو پيوندي درگذشته اند. اما كوشش براي پيوند قلب همچنان در بيمارستان دكتر شريعتي تهران با همان شور و شوق اوليه دنبال مي شود. حركت پيوند قلب در ايران، باتمامي مشكلات موجود از نظر تهيه لوازم و امكانات پزشكي، داروهاي پيوندي و همراهي، تازه در آغاز راه است و به يك حمايت همه جانبه فرهنگي و اجتماعي نياز دارد. شايد القاي باور عمومي در ايجاد موج اهداء عضو در جامعه از وظايف وسايل ارتباط جمعي مربوط باشد، چرا كه پذيرش حركت هاي نوين در عرصه پزشكي، بيش از ساير عرصه ها به حمايت هاي فرهنگي نياز دارد. مهم است يك پزشك مي گويد: اگرمهندسي در عرصه صنعت در ارائه تجربه نوين دچار اشتباه شود، تنهامقاديري تجهيزات و سرمايه تلف شده كه از نظر علمي و شيوه هاي پژوهش گريزناپذير است. ولي تجربه هاي پزشكي نيازمند بيماران داوطلب براي انجام پيوندهاي جسارت آميز است و شرايط كار پژوهش در زمينه هاي پزشكي، نياز به شجاعت و باور عمومي جامعه دارد. آمارهاي بيمارستان دكتر شريعتي تهران حاكي است كه 300 نفربيمار قلبي در اين بيمارستان نياز به پيوند اعضا دارند. اگرتجربه علمي پزشكان قلب به كمك آنان نشتابد، در مدتي كوتاه همه آنها محكوم به مرگ هستند. بنابراين موضوع اهدا عضو با بدن، دو موضوع اساسي مرتبط است: از يك سو، بيماران محتاج پيوند بايد از نظر روحي قدرت پذيرش پيوند عضو را داشته باشند و از سوي خانواده هاي ديگر، افراد مصدوم دچار ايست مغزي، زمينه را براي اهداء اعضاي بدن عزيز از دست رفته فراهم سازند. تبليغ، رويه اي كارآمد: . دكتر غلامرضا پورمند سرپرست تيم جراحي كليه بيمارستان سينا، در مورد محدوديت اهداي عضو مي گويد: بيشتر كشورهاي جهان، سالهاست به اين نتيجه رسيده اند كه نياز به اعضاي پيوندي بدن اگر دارند افرادي در جامعه، هنگام ايست مغزي اعضاي بدن خود يا عزيزانشان رابه بيماران نيازمند اهدا در كنند، حقيقت توانسته اند يك ياچند نفر را به زندگي عادي بازگردانند. هم اينك حدود 30 هزار بيماردر سال به ناراحتيهاي كليوي مبتلا مي شوند. كه در نهايت ازماشين هايي به نام دياليز، به صورت سه روز در هفته استفاده مي كنند. اين بيماران متاسفانه زندگي لذت بخشي ندارند، به سختي مايعات مي نوشند، و اغلب افرادي رنجور و كم خون هستند. بنابراين در مواردي كه افرادي كليه خود را هديه مي كنند، در حقيقت زندگي ملالت بار اين بيماران كليوي را به زيست عادي تبديل مي كنند. دكتر پورمند، در زمينه اجازه ديني علماي اعلام در مورد اهداي اعضاي بدن مي گويد: ما از آيات عظام فتواهايي دريافت كرده ايم. حضرت امام (ره ) با دست خط مباركشان مجوز داده اند كه در انجمن اهدا اعضا محفوظ است. مقام معظم رهبري نيز در مورد افرادي كه دچار مرگ مغزي مي شوند، به صراحت و به شرط رضايت اطرافيان درجه اول مصدوم (اطرافيان درجه اول متوفي ) اجازه داده اند. دهنده از گيرنده خبر ندارد! از همان ابتدا پيدا بود كه جا بر زبرجدي 16 ساله جوان روستايي نمي تواند داوطلب قلب پيوندي باشد. ناتواني دو بيمار ديگر اعزامي از بندر گز و آمل بيش ا ز پيش مشهود بوده بنابراين معاينات و آزمايش هاي پزشكي در مورد آنان دنبال مي شود. براي پزشكان تيم جراحي قلبفرقي نمي كند چه كسي داوطلبپيوند باشد. براي آنان مهم نجات جان يك انسان است. برادر جابر زبرجدي، مانند سايرهمراهان بيماران پيوندي در تكاپوست. برادرش جابر ماه 8از پيش در فهرست بيماران پيوندي قلب بيمارستان شريعتي قرار دارد. چگونه به شما اطلاع دادند كه جابر را به تهران؟ بياوريد قبلا او را براي معاينه پزشكي به تبريز برديم. پزشك قلبگفت كه جابر بايد به تهران اعزام شود، پس از چند بارمعاينه پزشكي در تهران تشخيص دادند به نارسايي قلبي مبتلااست. غلامحسين اميراحمدي همراه يكي ديگر از بيماران پيوندي، از بندرگز نيز در زمينه پيوند اعضا مي گويد: از تهران به بندرگز اطلاع دادند كه هرچه زودتر بيمار قلبي خود را به تهران انتقال دهيم. سرانجام پس از پيدا كردن آمبولانس در ساعت 11 شب راهي تهران شديم. برادرم به خاطر بيماري قلبي، مدتها در بيمارستانهاي شمال بستري بود. وقتي مطلع شدم كه برادرم نياز به قلب پيوندي دارد، حتي آماده بودم قلب فرزندم را به برادرم هديه كنم. وي مي افزايد: اگر موضوع اهدا عضو بدن در جامعه رواج پيدا كند، بسياري از بيماران كليوي، كبدي و قلبي به زندگي عادي برمي گردند كه هر يك از آنان صاحب زن و فرزند هستند. اميدوارم اين عمل خير همچنان به عنوان يك رويه حسنه ادامه پيدا كند. داوطلبان اهداء عضو! گروه تصويربرداري صدا و سيما نيز از همان ابتدا، فرم هاي اهداي اعضاي بدن را پر كردند، براي آنان درك موضوع اهداي عضو در طي چند روز برخورد نزديك از بيماران قلبي اين انگيزه را دوچندان كرده بود. علاوه بر آن اقوام جوان دچار مرگ مغزي به اتاق اعضاي هيئت علمي قلب مراجعه كرده و پس از پر كردن ورقه هاي مورد نظر، كارت مخصوص را از خانم احمدي، دريافت مي كردند. خانم احمدي ابتدا از گفتگو با گزارشگر طفره مي رفت. اما سرانجام رضايت داد. تاكنون چند نفر براي اهداي عضو بدن به دفتر بخش قلببيمارستان شريعتي؟ مراجعه كرده اند تاكنون 2 هزار نفر مراجعه وفرم هاي مورد نظر را پركرده اند. آيا افراد شاخصي از مسئولين يا پزشكان نيز به دفتر مراجعه ؟ كرده اند البته. از تمام اقشار داوطلبهديه اعضا بوده اند. برخي ازپزشكان و دانشجويان پزشكي نيزكارت اهداي عضو دريافت كرده اند. پيوند قلب، نيازمند حمايت: دكترعباسعلي كريمي، مدير بيمارستان دكتر شريعتي در تهران، زمينه حمايت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از عمل پيوند قلب مي گويد: بااينكه پيوند قلب، از نظر ارزي هزينه هاي هنگفتي دارد، امادانشگاه علوم پزشكي تهران ازطريق وزارت بهداشت و هيات امناي ارزي، مشكلات مالي اوليه اين بيماران را برطرف كرده است. مقداري هم خود بيمارستان و بيماران كمك كرده اند. تابه حال در شروع كار پيوند قلبمشكل خاصي نداشته ايم واميدواريم در آينده نيز بودجه جداگانه اي از طريق دولت براي بيمارستان دكتر شريعتي اختصاص يابد تا پيوندهاي بيشتري صورت گيرد. وي مي افزايد: سابقا بيماران قلبي به انگليس و ساير كشورهاي غربي اعزام مي شدند كه علاوه برهزينه هاي ارزي نتيجه اي هم به دنبال نداشت; چرا كه در اروپا خارجيها را در فهرست پيوند قرار نمي دهند و اگر دهنده عضوي هم باشد، معمولا شهروندان خودشان استفاده مي كنند. درصدد هستيم در صورت تامين بودجه، پيوند كليه، كبد ولوزالمعده را نيز در اين بيمارستان راه اندازي كنيم، بدين ترتيب همزمان با پيوند قلب، در ساير بخش ها نيز پيوند كليه و كبد صورت خواهد ضمن گرفت آنكه تكنولوژي عمل پيوند قلب و كبد و كليه را نيز با تمام پيچيدگي هايش بومي كرده ايم. سابقه پيوند قلب در ايران به سال 1371 بازمي گردد. ابتدا بيمارستاني در تبريز، به كمك يكي از پزشكان، در اين زمينه پيشگام شد. اما پس از پايان عمل جراحي، بيمار پيوندي درگذشت. بار دوم عمل پيوند در شيراز دنبال شد كه بيمار پيوندي پس از 6 ماه فوت كرد. تاكنون از 9 مورد عمل جراحي پيوند قلب صورت گرفته 3 موردبه خاطر پس زدن قلب از سوي اندام هاي دفاعي بدن فوت شده اند; ولي 6 مورد ديگرزنده اند و به زندگي عادي ادامه مي دهند. با اينكه در اين مدت برخي از بيمارستانها آمادگي لازم براي پيوند قلب را داشته اند، اما به دلايلي پيگير آن نبوده اند. يكي از موانع موجوددر زمينه اهداي عضو، نبودفرهنگ لازم در ميان خانواده ها ومردم است، فرهنگي كه بتواند در بحراني ترين لحظات افراد را براي تصميم گيري اهداي عضو آماده نمايد، به هر حال هيچ كس راضي نخواهد بود بيمار مرگ مغزي خود را به پزشكان پيوندي بسپارد. اما اگر اين خرده فرهنگ به عنوان يك رفتار اجتماعي در رگ و پي جامعه ريشه بدواند، شايدتصميم گيري در وضعيت احساسي اينگونه دشوار نباشد. يكي ازدانشجويان پزشكي مي گفت: سال هاقبل كه براي تشريح پزشكي تامين جسد دشوار بود، يكي از پزشكان دانشگاه، پيكر فرزند مرده خودرا به دانشكده بخشيد تا مورد تشريح قرار گيرد، عمل انساني او به عنوان يك پدر همه را تحت تاثير قرار داد. با اينحال هيچيك از دانشجويان راضي نشدند تشريح را با فرزند او آغاز كنند! موانع پيوند قلب: دكترشهريار عالي نژاد، مسئول هماهنگي تيم جراحي قلب بيمارستان دكتر شريعتي در زمينه مشكلات پيوند قلب مي گويد: در ابتداي كار پيوند قلب، نظامي كه به طور هماهنگ امور پيوند را انجام دهد، وجود نداشت. هماهنگي با پزشك سازمان قانوني، انتقال خون، اتاق عمل، بررسي مرگ مغزي و نوار مغزي، جراحان مغز و اعصاب و ساير سازمانهايي كه به گونه اي با گروه تيم جراحي قلب همكاري مي كنند، خودبه خود با مشكلاتي مواجه بود، ولي در حال حاضر هر كس جايگاه خود را پيدا كرده و راحت تر عمل مي كند. امروزه به يمن همكاري سازمانها مي توان در عرض 67 ساعت عمل پيوند را انجام داد. اين پيوند در ساير بيمارستانها شايد با مشكل حادي مواجه باشد. وي مي افزايد: البته بخشي ازموانع به جامعه و مسائل پزشكي محلي بازمي گردد كه دچار زخم مي شود، مدتي بعد عفونت در مي كند مورد پيوند نيز امكان پس زدن و عفونت وجود دارد. در مراحل اوليه پيوند قلب پزشكان متوجه شدند بيماران پيوندي فوت مي شوند و يا كليه هاي آنان پس مي زند. به هر حال وقتي بدن با قلب بيگانه اي مواجه مي شود سعي مي كند آن را پس بزند. داروهاي مقابله كننده با اين گرايش بدن، در ايران به سختي تهيه مي شوند; ولي خوشبختانه مسئولين همكاري صميمانه اي در تهيه آن دارند. او به همراه دكتر محمدحسين ماندگار، درپي آن است كه با همياري پزشكان اين مرز و بوم زمينه هاي تكنولوژيكي و فرهنگي و پزشكي اهدا عضو بدن پيوند قلب را فراهم كنند. كار او حتي بالاتر از طرح هاي علمي و صنعتي است; طرحي كه مي تواند جان بيماران بي شماري را نجات بخشد و به ارتقاء سطح دانش پزشكي كشور بينجامد. پزشكان بيمارستان دكتر شريعتي بر اين باور هستند كه با حمايت هاي تبليغي و فرهنگي رسانه هاي گروهي، زمينه ساز حركت نويني در جامعه باشند. دكتر محمدحسين ماندگار به همراهي ساير پزشكان متخصص عازم اتاق عمل هستند، مرداني مصمم كه شايد فرداي بهتري را براي بيماران قلبي، كليوي و كبدي رقم زنند. آنان فرزندان پرافتخاراين مرز و بوم هستند كه علم خود را در خدمت هم وطنان خويش به كار مي گيرند، علمي كه سالهاست غربي ها با تفرعن و افتخار آن را از جهان سومي ها دريغ مي كنند. در آغاز ممكن است پيوند قلبيا كبد و ساير طرح هاي بلندپروازانه باناكاميهايي روبرو شود، اما نبايد از ادامه راه هراس داشت، چرا كه از پس هر ناكامي، موفقيت هاي بزرگي نصيب ما خواهدشد، بايد اين نكته راپذيرفت كه پيشگامان عمل پيوند قلب بايد با عزمي راسخ و دلي پرايمان به راه خود ادامه دهند.