Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750423-1443S1

Date of Document: 1996-07-13

هيچ كسي درامان نيست! آلودگي صوتي; نه چندان كمتر از دود هزار 888 صوت نامطبوع به نام بوق هر شبانه روز درتهران به گوش مي رسد. در همين زير پل سيدخندان اگر به صداهاي ايجاد شده گوش كنيم درخواهيم يافت كه چه صداهايي با چه شدتي به گوش ما حمله مي آورند. اگر ملاك آلودگي صوتي رابسامد انواع صداهايي در نظربگيريم كه بدون ايفاي نقش و بي خواسته ما به گوش مي رسند، متاسفانه ابر شهر تهران از اين بابت نيز - مانند آلودگي هوا - در زمره مقام داران جهان به شمار مي آيد. اما واقعيت اين است كه مقوله آلودگي صوتي نيز - باز هم مانند آلودگي هوا - بيش و پيش ازآنكه از ضرورتها يا الزامات اقتصادي و فني يا تي ناهنجاريهاي محيطي ناشي شده باشد، از ناهنجاريهاي فرهنگي كه سراسر زيست شهري را در ايران به خود آلوده است، برمي خيزد. آنجا كه حتي براي خبر كردن همسرو فرزند از به خانه رسيدنمان از بوق خودرو در نيمه هاي شب استفاده مي كنيم، از ديگران چگونه مي تواند انتظار داشت كه... آيا هرگز دقت كرده ايد كه در طول شبانه روز چه صداهايي را؟ مي شنويد آيا تا به حال درباره انواع صداهايي كه در پيرامونتان مي شنويد، پرسيده ايد آيا مي دانيد كه صداي بيش از حد نيز مانند سم براي بدن مضر؟ است آيا تا بحال به ساختمان گوش خود دقت؟ كرده ايد يك استخوان و اين همه صدادستگاه شنوايي مانند ساير حواس انسان وسيله اي ارتباطي با محيط است. اين دستگاه ظريف و حساس مي تواند در برقراري ارتباط، رديابي، مواقع خطر و... به انسان كمك كند. سيستم شنوايي ما داراي قسمتهاي مختلفي است. گوش به سه قسمت گوش خارجي، مياني و گوش داخلي تقسيم شده است. هريك از اين سه بخش نيز خود داراي قسمتهاي ديگر است. گوش خارجي شامل لاله گوش ( auvicle) و مجراي شنوايي (canal ear) و حد واسط گوش خارجي و مياني پرده گوش است. گوش مياني نيز داراي سه استخوانچه به نامهاي چكشي (malleus)، سنداني (Incus) و ركابي (stapedius) و، نيز دو عضله به نامهاي كشنده پرده تمپان و عضله ركابي است. گوش داخلي هم خود شامل دو قسمت اصلي به نامهاي لابيونت استخواني و لابيرنت غشايي است. صدا در اثر ارتعاشات امواج در هوا ايجاد مي شود وشامل سه دسته است: ممتد، متناوب و آني. در طول شبانه روز، ما انواع صداها را با طول موجهاي متفاوت اعم از طبيعي و يا غيرطبيعي صداهاي طبيعي مي شنويم شامل صداي پرندگان، آبشار، باد، باران و... است. در مقابل، صداهاي غيرطبيعي نيز هستند كه در اثر ماشيني شدن زندگي انسان بوجود آمده است; مانند صداي ناشي از حركت خودروها، بوق زدن، كارهاي ساختماني و.... كسي در امان نيست. ر. سهيلي. مي گويد: در تهران بر اثر تراكم جمعيت، تراكم صداهاي مختلف نيز بوجود آمده است. در همين زير پل سيدخندان، فقط چند دقيقه اگر به صداهاي ايجاد شده گوش كنيم، درخواهيم يافت كه چه صداهايي با چه شدتي به گوش ما حمله مي آورد. آلودگي صداي ناشي از وجود خودروها، بوقهاي گوش خراش، ترمزهاي مهيب كه هر لحظه انسان را در جاي خود ميخكوب مي كند... مي بينيم، كه چگونه در هواي دود آلود تهران، فضايي از امواج و اصوات نابه هنجار زندگي شهري ما را در برگرفته و سلامت جسم و روح ما را به خطر انداخته است. در پاسخ به اين پرسش كه چگونه مي توان از آلودگي صدا جلوگيري كرد. بهروز تقوي. مغازه دار مي گويد: تا زماني كه زندگي انسان شهري با ساختار ماشيني پيوند خورده است، نمي توان از آرامش و آسايش سخن گفت. خارج كردن صنايع مزاحم، تعمير به موقع وسايل نقليه، ايجاد فرهنگ درست شهرنشيني و.. از اهم كارهايي است كه به كمك آن مي توان اين مشكل را حل كرد. محمدي. راننده تاكسي مشكل را فراتر از بوق خودروهامي داند: سرو صداي ايجاد شده در خيابانها مختص به بوق اتومبيلها نيست. خيابانها و بزرگراههاي داراي دست انداز و چاله هاي عميق نيز در توليد صدا موثر است. گاهي براي پرهيز از چاله ها مجبورم ترمز يا كنم با بوق زدن به خودروي مجاور در حال حركت خود بفهمانم كه هنگام ويراژ دادن اجباري به من برخورد نكند. فقط خودرو نيست آلودگي صوتي تهران علاوه بر خوروها، از وجود كارگاهها و تعميرگاههايي ناشي مي شود كه كم و بيش در هر خياباني چند واحدي از آنها را مي توان يافت. بيشتر تعميرگاههاي اتومبيل، صافكاريها، نجاريها، آهنگريها، كولرسازيها... كه، با فلز و چكش واره و تيشه سر و كار دارند، باعث ايجاد صداي ناهنجار و مزاحم در شهر مي شوند. اما صداي بوق خودروها بيشترين صدايي است كه در طول شبانه روز شنيده مي شود. صداي بوق، امروزه ابزاري شده براي احوالپرسي، گفتگو، اظهار عصبانيت و يا خشنودي، سوار كردن مسافر، اظهار شادي و شادماني در شبهاي عروسي، چانه زدن براي قيمت يك كالا، گذاشتن قرار و مدار، خبر كردن اهل خانه براي گشودن در حتي در نيمه هاي شب يا سحرگاه، خداحافظي...، عبدالحميد حسين نيا. متخصص گوش و حلق و بيني درتحقيقات خود درباره صداي خودرو آمارهايي را پيرامون شهر تهران در سال 71 نشان مي دهد: در خيابان نازي آباد در يكي از روزهاي وسط هفته در مرداد 71 در دو اتاق مشرف به بازار، دو فرد به طور جداگانه به منظور كنترل مضاعف (قابل اتكاء ) بوقهاي شنيده دور و نزديك را شمارش كردند. نتيجه شمارش در دو اتاق يكسان بودبوق 750 در ساعت به عبارت ديگر صداي 9000 بوق در 12 ساعت به گوش يك فرد ساكن اين خيابان مي توانست برسد، در اين نمونه گيري، صداي بوق مكرر و ممتد چون بوق ماشين عروس و آمبولانس را به حساب يك بوق گذاشتيم. مشابه اين نمونه گيري در خيابان ميرداماد به عنوان خيابان شمال شهر تهران انجام گرفت كه در آن طي يك ساعت 480 بار صداي بوق شنيده و چنين انگاشته شد كه يك شهروند ساكن اين خيابان در 12 ساعت ميانگين روشنايي روز 5760 بار صداي بوق خودروها را مي شنود نمونه گيري صداي بوق در شب در حين حركت اتومبيل انجام گرفت و مسير نازي آباد تا ميرداماد در ساعت نسبتا خلوت 10 تا 11 شب در نظر گرفته شد. در اين ساعت 250 بار صداي بوق انواع خودروها ثبت گرديد كه با احتساب ميانگين ساعت شلوغتر اوليه شب و ساعات خلوت تر آخر شب در حدود 3000 صداي بوق در 12 ساعت تاريكي به گوش مي رسد. هزار 888 بار! وي مي افزايد: ميانگين تعداد بوقها كه نماد سر و صدا و ترافيك و نمودار آلودگي صوتي شهر تهران است در 24 ساعت در يك خيابان بدون در نظر گرفتن موقعيت جغرافيايي آن 8880 بار بوده است. در پايتخت متجاوز از صد خيابان از نوع نازي آباد و ميرداماد وجود دارد. بدين ترتيب در شبانه روز 888000 صوت نامطبوع و گوشخراش به نام بوق در هواي دود آلود و كثيف تهران طنين مي اندازد و فضاي پايتخت را مسموم تر مي سازد. يك شهروند تهراني به طور متوسط در عمر فرضا 80 ساله خويش 256 ميليون صداي بوق از اين دنياي آشفته ماشيني دريافت خواهد كرد و هر جفت گوش در تهران به طور متوسط از 6 بوق در دقيقه آسيب صوتي مي بيند. اينگونه نمونه گيريها و تحقيقات تنها نمونه اي كوچك از اصوات ناخواسته ايجاد شده با طول موج هاي مختلف است. در جريان گسترش شهر و افزايش شمار جمعيت و ترافيك شهر تهران، پلهاي بزرگي چون سيدخندان، شيخ فضل الله و حافظ وسعدي بر روي خيابانها و بزرگراههاي پررفت و آمد زده شده كه هركدام در مسيري است كه دردو طرف آن ساختمانهاي مسكوني و حتي درماني قراردارد. اين ساختمانها نه تنها از آلودگي هوا در امان نيستند، بلكه آلودگي صوتي نيز سلامت ساكنان آن را به خطر انداخته است. سرعت اتومبيلها، افزايش رفت و آمد و تردد وسائط نقليه سنگين نيز از عوامل افزايش آلودگي صدا، به ويژه در ساعات آخر شب است. يكي از بيماران قلبي بستري در يك بيمارستان جنبيكي از اين پل ها مي گويد: امان از يك شب استراحت راحت و بدون صدا در اين اتاقها، صداي بوق ماشينها و سر و صداي بيرون نمي گذارد تا ديروقت بخوابم و در نهايت بر اثر خستگي به خواب فرومي روم. يكي از پرستاران اين بيمارستان در ادامه مي افزايد: اين مشكل مختص در بيمارستان ما نيست. بيشتربيمارستانهاي شهر تهران زير رگبار امواج صوتي قرار دارند و روان حساس بيماران خود را مي فرسايند. دكتر حسين متخصص بدري گوش و حلق و بيني درباره اثر صدا بر روي شنوايي مي گويد: به طور كلي گوش مانند بدن انسان در طول شبانه روز براي شنيدن كار مي كند و زحمت شنيدن را انجام مي دهد. اگر بدن بيش از حد مجاز و معمول فعاليت داشته باشد، فرسوده مي شود. اين قانون درباره گوش هم صادق است. وي مي افزايد: صدا داراي كمي فركانس و شدت است كه برمبناي دسي بل سنجيده مي شود و اصوات داراي فركانسها، طول موج، دسي بل ها گوناگون است. گوش انسان اصواتي از فركانس 250 تا 8000 را براحتي مي تواند تشخيص دهد. حال بايد ديد اين اصوات چند دسي بل است و در چه مدتي بايد با گوش انسان برخورد داشته باشد. اگر صوت ناگهاني با گوش برخورد كند، مانند موج انفجار كه آني است، حتما به گوش آسيب مي رساند فركانس هاي بالاي 2000 بر روي مركز شنوايي اثر گذاشته و آن را دچار اشكال مي كند. دكتر بدري ادامه مي دهد: افرادي كه با صنايع سنگين كار مي كنند، شنوايي آنها تاثير پذيرفته و در درازمدت دستگاه در معرض آسيب قرار دارد. كساني كه در كنار آبشارهاي بزرگ زندگي مي كنند و اصواتي كه فركانس آن بالاي 2000 است را مي شنوند شنوايي شان دچار اشكال مي شود و پس از مدتي دچار اختلال مي شود. علي رمضاني. كارگر يك آهنگري مي گويد: حدود 6 سال است كه با آهن و چكش كار مي كنم. اوائل نمي دانستم ايمني چيست و وجود صدا چه قدر در جسم و روح تاثير دارد. به تدريج فردي عصباني و حساس شدم كه در برابر هر مسئله اي از خود واكنش نشان مي داد. در حال حاضر شنوايي گوش راستم دچار اختلال شده وپزشك تشخيص داده كه پرده گوش در اثر ارتعاشات آسيب ديده است. يك رواشناس در زمينه آلودگي صدا و اثر آن بر روي سيستم عصبي مي گويد: تراكم صدا باعث عصبي شدن سردرد، فرد، سرگيجه، تشنج، عدم كنترل سيستم عصبي خستگي، و... مي شود و تنها علاج واقعي اين است كه انسان امروز اندكي به خود بينديشد. وجود فضاي سبز، استراحت، انتخاب شغل با توجه به توان جسم و روان، استفاده از وسايل ايمني، بالا رفتن آگاهيها، آرامش و... مي تواند تا حدودي انسان را كمك كند. آقاي درخشان. آموزگار دبيرستان مي گويد: علاوه برصداهاي برخاسته از اجسام، صداي خود انسان نيز درآلودگي صوتي محيط موثر است. سبزي دوره گردها، فروشها، فروشندگان سيار، كاسبها و كارگرهاي ساختماني نيز مي توانند به نوعي در ايجاد صداي مزاحم دخيل باشند. و البته متاسفانه چنين نيز هستند. گردآوري: زهرا جعفري