Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750420-1300S1

Date of Document: 1996-07-10

اگر زمين روزي خشمگين شود! ... شايد ما نيز يكي از ميليون ها انساني باشيم كه خبر جديدي از ويراني و كشته شدن عده زيادي از مردم در اثربلاياي طبيعي از جمله زلزله را مي شنويم و شايد ازجمله صدها هزار انساني باشيم كه روزي به دام آن گرفتار شويم در ساختن بناهاي جديد، اصول ومقررات ايمني ساختمان ها دربرابر زلزله بايد رعايت شود وساختمانهاي قديمي از نظرمقاومت مستحكم گردد زمين، اين كره خاكي و قديمي كه خاك آن به انسان نيروي زندگي مي دهد و انسان اين موجود خلاق را درخود جاي مي دهد، روزي نيز خشمگين مي شود و قربانيان زيادي براثر بلاياي طبيعي همچون سيل، زلزله، آتشفشان و... مي گيرد. شايد ما نيز يكي از ميليونها انساني باشيم كه هر روز خبر جديدي از ويراني و كشته شدن گروه زيادي از مردم در اثر بلاياي طبيعي از جمله زلزله را مي شنويم و شايد از جمله صدها هزار انساني باشيم كه روزي به دام آن گرفتار شويم. از وقوع زمين لرزه مهيب منجيل 5 سال مي گذرد لرزش و لغزشي كه جان بيش از 40 هزار نفر از هموطنان ما را در زير صدها هزار تن خاك و آوار مدفون كرد و موجب ويراني سه شهر و حدود 700 روستا و بي خانمان شدن بيش از نيم ميليون نفر از هموطنان داغدار اين سانحه دلخراش شد. احتمالا سوال يا سوالاتي كه با شنيدن كلمه زلزله به ذهن مي رسد، اين است كه؟ زلزله چيست چرا زمين لرزه؟ روي مي دهد و آيا ممكن است زمان وقوع زمين لرزه را پيش بيني؟ كرد زمين لرزه تكان و لرزشهاي واقعي ناشي ازعوامل طبيعي است كه ارتعاشهاي حاصل ازآن در زمين منتشر شده و موجبايجاد گسيختگي و انتشارامواج مي گردد. دليل اصلي وقوع زلزله رامي توان افزايش فشار بيش از حد داخل سنگ بيان نمود. اين فشار درحدي است كه درسنگ گسستگي بوجود مي آورد ودو قطعه سنگ در امتداد سطح شكستگي نسبت به يكديگرحركت مي كنند. وقتي كه سنگ شكسته مي شود، مقدار انرژي كه در زمان طولاني ذخيره شده است به طور ناگهاني آزاد مي گردد وبه صورت امواج زلزله به اطراف حركت مي نمايد. انسان اين موجود متفكر نه تنها در پيشگيري وبرنامه ريزي براي مقابله بااين سوانح موفق نبوده است; بلكه با رعايت نكردن نكات ايمني و ساخت و سازهاي غيرمقاوم در برابر زمين لرزه و تمركز آن در مناطق پرجمعيت شهري و عدم آموزش همگاني در مقابله با زلزله همواره فرصت را براي ادامه زيست خود در اين كره قديمي، لرزان وچرخان كاهش داده است. با گذشت زمان كه نرخ رشد جمعيت افزايش مي يابد تعداد كشته شدگان زلزله نيز روند صعودي را در پيش خواهد گرفت و شانس ما براي زنده ماندن كمتر مي شود. - 1 ساخت سازه هاي غيرمقاوم بسياري از كساني كه ساختمان مي سازند مي دانند كه در صورت رعايت كردن برخي استانداردهاي ساده وكم هزينه، سرمايه خود را تا مدت طولاني حفظ خواهند كرد; پس بي توجهي به آن زندگي آنها وديگران را به خطر اما مي اندازد به دليل باور نكردن يك واقعيت منطقي از اتفاقي كه ممكن است بار ديگر در شهرشان رخ دهد، بدون توجه به آئين نامه هاي ساختمان سازي و تنها بر معيار سود و زيان مالي و زماني، زمينه را هر چه بيشتر براي يك رخداد دردناك آماده مي سازند و آنگاه متوجه خطر خواهند شد كه صداي غرش زمين ديوارهاي خانه را فروريخته و كودكان بي شماري را بي سرپرست كرده است. تصور كنيد لحظه اي را كه زمين لرزه اي در تهران به وقوع مي پيوندد: لحظه اي كه ساختمانها و آپارتمانهاي چندين واحدي واژگون شده اند. سقف مدارس بر سر دانش آموزان فرو ريخته و آتش سوزيهاي بزرگ به علت اتصال كابلهاي برق و نشت لوله هاي گاز بوجود آمده است. آلودگي محيط زيست به علت مرگ بسياري از همشهريان هر لحظه گسترش پيدا مي كند. خطوط انتقال اطلاعات قطع مي شود، فرودگاهها در اثر زمين لرزه ويران شده اند و كمك از طريق هوا نيز با مشكل روبرو شده است. - 2 آموزش همگاني و پيش گيري آمادگي در مقابل زلزله خطرآن را به حداقل مي رساند. متاسفانه بسياري از مردم تصور مي كنند كه آموزش در برابر زمين لرزه موجب هراس و ترس و وحشت عمومي مي گردد اما آشنا كردن مردم با واقعيات زلزله نه تنها سبب ايجاد وحشت و ترس نيست بلكه موجب ايجاد انگيزه براي رعايت كردن نكات ايمني مي شود. بايد به كودكان و زنان خانه دار آموزش داد تا درخانه چه عواملي باعث بروزحادثه مي شود و چگونه مي توانند از آنها اجتناب كنند. به طور مثال مردم در بمباران هوايي ديدند كه در اثر اصابت بمب و موشك، شيشه ها مي شكنند و براي جلوگيري از خطر متلاشي شدن آن به شيشه ها چسبهاي نواري مي چسباندند. در واقع آموزش هماهنگ باعث شد تا مردم براي نجات جان خود و اطرافيان به تدابيري دست يابند كه خطر را به حداقل ممكن برساند. به عبارت ديگر كم هزينه ترين آموزش، راه براي ايجادآمادگي و مقابله با خطرات ناشي از زلزله است. آموزش همگاني مخصوصا از طريق رسانه هاي ارتباط جمعي، امنيت بخشيدن به شريانهاي حياتي مانند خطوط انتقال گاز و نيرو، تقويت بناهاي عمومي و حيات بخش همانند آتش نشاني، بيمارستانها و مدارس از نظر استحكام در مقابل جنبش هاي شديد زمين و نيز نظارت دقيق تر بر ساخت وساز بناهاي جديد، در پيشگيري از وقوع حادثه اي تلخ بسيار حائز اهميت است. آن هم در شرايط كنوني اقتصاد كشور كه بايد در حفظ تمامي امكاناتي كه در اختيار داريم هرچه بيشتر تلاش كنيم. نقش شهرداريها واستانداريها در اين ميان ازهمه مهمتر و سرنوشت سازتراست. به عنوان مثال شهرداري توكيوكه يكي از ارگانهاي فعال درزمينه مقابله با خطرات زمين لرزه است به يك سري فعاليت هاي آموزشي زلزله وطرق مقابله با آن توسط ماشينهايي مخصوص، ارتعاشاتي مشابه ارتعاشات زلزله ايجاد مي كند و خانواده هاي مختلف را به طور مستقيم از چگونگي و شدت زمين لرزه ها و راههاي مقابله با خطرات آن آگاه مي سازد. از ديگر اقدامات مهم شهرداري توكيو براي حفظ جان و مال مردم تعيين نقاطي مقاوم و ضدآتش در شهر كه محل تجمع مردم در زمان زلزله است موقعيت مي باشد اين نقاط با نصب تابلوهايي در تمام شهر مشخص شده است. همچنين اقداماتي نظير تانكرهاي آب اضطراري، ذخاير غذا و مايحتاج معاش، دارو و خدمات پزشكي فوري نيز در اين سيستم تدارك ديده شده است. براي كمك جهت تخليه امدادهاي محل، پزشكي، حمل و نقل اضطراري و نظافت عمومي جهت جلوگيري از شيوع بيماري، انتقال سالمندان و افرادي كه احتياج به مراقبت بيشتر دارند نيز نيروهايي آموزش ديده اند و آماده اند تا پس از وقوع زلزله، وظايف خود را اجرا نمايند. اقدامات قبل از وقوع زلزله در ساختن بناهاي جديد، اصول و مقررات ايمني ساختمانها در برابر زلزله بايد رعايت شود و ساختمانهاي قديمي از نظر مقاومت در برابر زلزله مستحكم گردد. بايد محل خواب از كنار پنجره، زير لوستر، تابلو و آيينه ها و ساير اشياء شكننده و آويزان دور باشد. راهروها و خروجيها بررسي شوند و وسايلي را كه ممكن است بعد از وقوع زلزله راهها را مسدود كنند به جاي ديگر منتقل كنند. ذخيره آب و غذا به اندازه مصرف 3 روز كفش جعبه راحتي كمكهاي اوليه شامل وسايل زخم بندي، پانسمان، قيچي كوچك، داروي مسكن، محلول ضدعفوني كننده، بيل و كلنگ، صابون، كبريت، پتو، چاقو، چراغ قوه و باطري يدك بايد هميشه در دسترس باشد. وسايل سنگيني كه هنگام وقوع زلزله امكان سقوط دارند، از جمله كتابها، گلدانهاي آويز و لوسترها بايد در محل هاي مناسب قرار گيرند و يا در محل خود محكم شوند. اقدامات هنگام وقوع زلزله: - آرامش خود را حفظ كنيد. - چنانچه در داخل ساختمان هستيد مراقب افتادن اشياء و سقوط آوار باشيد و همچنين از پنجره ها و آينه ها دور شويد. - اگر در مكان عمومي مانندسالن اجتماعات، فروشگاه سينما، بزرگ و محيط كارپرجمعيتي هستيد به طرف در وراههاي خروجي ندويد و هجوم نبريد. - اگر در خارج ساختمان هستيداز نزديك شدن به ساختمانهاي بلند، ديوارها، تيرهاي چراغ برق و ديگر اشيايي كه ممكن است فروبريزد اجتناب كنيد. - اگر در ماشين هستيد درفضايي باز توقف كنيد. اقداماتي كه بايد پس ازوقوع زلزله انجام دهيد: - اگر در داخل ساختمان هستيدآرامش خود را حفظ كنيد وبراي پس لرزه هاي احتمالي آماده باشيد. - براي پيشگيري از وقوع آتش سوزي جريان برق را قطع كنيد و شيرگاز را ببنديد. - اگر آب هنوز در لوله هاجريان دارد چندين ظرف آببرداريد. - اگر در داخل ساختمان آتش سوزي رخ داده است براي جلوگيري از سرايت آن به ساير مناطق سعي كنيد فورا آتش را خاموش كنيد. - در يافتن مجروحين وزيرآوارماندگان كمك كنيد. اشخاصي را كه دچار آسيبديدگي شديدي شده اند جزدر موارد ضروري حركت ندهيد. - از تلفن، جز در موارد خيلي ضروري استفاده نكنيد. - از استفاده مواد خوراكي كه در معرض شيشه هاي شكسته قرار گرفته اند خودداري كنيد و اگر در خارج از ساختمان هستيد: - از تجمع در خيابانهابپرهيزيد و آنها را جهت عبور و مرور وسايل نقليه امدادي باز بگذاريد. - از نزديك شدن به ساختمانهاي تخريب شده اجتناب كنيد. - از دست زدن به سيم وكابلهاي برق خودداري كنيد. - با امدادگران و نيروهاي انتظامي در امر كمك رساني همكاري كنيد اما مانع ومزاحم فعاليت آنها نشويد. و به ياد داشته باشيد بارعايت نكات ايمني مي توانيد خطرات زلزله را تا حد زيادي كاهش دهيد. سيدعلي مفاخريان