Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750416-1077S1

Date of Document: 1996-07-06

انگيزه مهاجرت از روستاها مقدمه: تاريخچه پيدايش اصطلاحات مهاجرت روستايي را نمي دانيم. اين عبارت در سال 1892 توسط فردي انگليسي به نام گراهام به كار برده شد. در سال 1903 عنوان اثري به زبان فرانسه قرار گرفت و از آن پس كاملا جداافتاد. معادله هاي اين عبارت بسياراست. كوچ داخلي، برون كوچي روستايي، ترك روستاها، روستاگريزي، از جمعيت خالي شدن روستاها، كاهش نفوس روستاها، برون كوچي روستايي - شهري و ترك زمين و غيره... مفهوم مهاجرت: معني كلمه مهاجرت عبارتست از كوچ و جابه جايي جمعيت از نقطه اي به نقطه ديگر. در اين مفهوم حتي مي توان نقل مكان فرد يا خانواري را از يك محله شهر به محله ديگر نيز مهاجرت تلقي كرد. در جمعيت شناسي تعبير محل اقامت معمولي از يك نقطه جغرافيايي به نقطه ديگر را مهاجرت مي گويند با اين تعريف جابه جايي افراد بين نقاطمختلف يك شهر يا يك روستا و نيز جابه جايي هاي روزانه افراد بين محل كار و زندگي مهاجرت محسوب مهاجر نمي شود يكي از جنبه هاي تحليلي جمعيت است كه به نقل و انتقال و جابه جايي سكونتي مردم از مكاني به مكان ديگر مربوط مي شود. مردم غالبا از سرزمينهايي كه شرايط اقتصادي آنها ضعيف، ناكافي و نارسا است خارج مي شوند و به مناطقي كه داراي جاذبه هاي شغلي بهتر، دستمزدهاي بالاتر و محركهاي اقتصادي و اجتماعي بيشتري هستند وارد مي گردند و به ديگر سخن مهاجرت از يك مكان شاخصي از فشار جمعيت بر منابع موجود آنهاست. و در تقسيم بندي مهاجرتها را به دو دسته مهم تقسيم كرده اند: - 1 مهاجرتهاي خارجي يا مهاجرتهاي بين المللي - 2 مهاجرتهاي داخلي. بايد خاطرنشان كرد موضوع مورد تحقيق جزيي از مهاجرتهاي داخلي محسوب مي شود. علل مهاجرت روستايي: معمولا مهاجرتهايي كه از نواحي روستايي به نواحي شهري صورت مهمترين مي گيرد، شكل مهاجرت داخلي محسوبمي شود. اين پديده به ويژه در كشورهايي كه درحال صنعتي شدن سريع و تغيير تكنولوژيكي هستند اتفاق مي افتد و گاهي نقش اصلي را در توسعه اقتصادي و افزايش درامد ملي آنان ايفا مي كند. اصولا مهاجرتهاي روستائيان به شهرهابازتاب محركهاي اقتصادي است. در نواحي روستايي فشار جمعيت و نوسازي كشاورزي (مخصوصا مكانيزاسيون و به كارگيري شيوه هاي توليد تجاري به همراه نظامهاي سنتي اجاره داري زمين به عنوان عوامل دافعه محسوب مي شوند درحالي كه افزايش سريع فرصتهاي شغلي اغلب به همراه بهبود شرايط كار در نواحي شهري از عوامل عمده جاذبه به شمار مي روند. در اين ميان نقش حمل و نقل به ويژه راه آهن درازميان بردن انزواي روستايي در بسياري از بخشهاي جهان قابل توجه است. راههاي ارتباطي برخوردهاي فرهنگي را افزايش داده و امكان دسترسي به اشتغال بهتر را فراهم ساخته اند. روي هم رفته در كشورهاي درحال توسعه مهاجرت روستايي - شهري به ندرت موجببهبود اوضاع مي گردد. بسياري از مهاجرين روستا - شهري اولين شغل خود را به دست مي آورند. درحالي كه عده اي نيز شغل خود را اغلب از يك كار كشاورزي به شغلي غير كشاورزي تغيير مي دهند. تحول ايجاد شده در ساختار شغلي يكي از عمده ترين نتايج مهاجرت روستا شهري محسوب مي شود. مشاغلي كه عمدتا مهاجرت را جذب مي كنند، عبارتنداز: كار در كارخانه ها، مغازه ها، ادارات، بخش ساختمان و خدمات در عمومي ابتدا شهرها با مدارس، مغازه ها، تسهيلات عام المنفعه و امكانات سرگرم كننده خود جذابيتهاي اغواكننده اي براي مهاجرين ايجاد مي كنند. درحالي كه مشكلات زندگي شهري نظير كرايه خانه و هزينه، حمل و نقل، آلودگي هوا و صدا به تدريج خود را جلوه گر مي سازند. اين جريانات اغلب به عنوان مسايل اخلاقي - اجتماعي مشكلات بزرگي براي مهاجران ايجاد مي كنند. وجود محلات، محلات پست و حلبي آبادها غالبا نشانگر ناسازگاريهاي ناشي از مهاجرت روستاشهري مي باشند. از سوي ديگر همه مهاجرين نيز موفق به كسب شغل نخواهند شد. به منظور كاستن از تعداد گدايان و بيكاران در شهرها برخي از كشورها نظير ايتاليا معمولا به مهاجران پروانه اشتغال به كار مي دهند. اثر مهاجرت بر نواحي روستايي ممكن است از مرحله رهايي از فشار جمعيت تا كم جمعيتي و يا متروك ماندن و رهاساختن روستاها متفاوت باشد. ميان اين دو حد نيز از مراحل مختلفي نظير اثرات زيان آور عدم تعادل سني و جنسي جمعيت بر روي مزارع گرفته تا رشد جمعيت و فعاليتهاي اجتماعي، بسته شدن مدارس روستايي، عقبنشيني از اراضي حاشيه تپه اي، اختلاط سهام اراضي و غيره را مي توان نام برد. همچنين مكانهاي نامناسب كه عموما محلهايي هستند داراي مشكلات طبيعي نظيرروستاهاي كوهستاني، جزاير دوردست و واحه ها. با تمام اين تفاصيل مي توانيم بگوييم انگيزش مهاجرتها مي تواند به قرار ذيل باشد: تحصيلات، تاهل، عرضه مشاغل، فرصتهاي شغلي يا منابع دستمزد درامد، كم، خدمت، مراقبتهاي پزشكي بلاياي طبيعي، سرمايه گذاريهاي پراهميت مقررات رفاه اجتماعي، وسايل تفريح و آسايش و جذابيت محيط شهري. محمدرضا پژم