Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750413-913S1

Date of Document: 1996-07-03

سرب بنزين عامل اصلي انتشار سرب در هواي شهرها مي باشد كودكان، نخستين آماج آلودگي سربي در شهرها سهم فعاليت هاي انساني در توليد سرب موجود در هوا، غذا، آب و خاك بيش از منابع طبيعي انتشار اين ماده است. تا پيش از گسترش شهرها وافزايش شمار خودروها در شبكه حمل و نقل درون شهري، هنوزمردم به درستي از عواقب وزيانهاي مهلك گازهاي آلاينده خودروها، آگاهي نيافته اما بودند، طي دو دهه اخير حاصل پژوهشهاي دانشمندان و اهل تحقيق در قالب هشدارهاي جهاني شهرنشينان را متوجه پيامدهاي سوء انتشار گازهاي آلاينده و پراكنش مواد سمي ناشي از آن در فضا و محيط زندگي شهرها كرده است. در ميان مواد آلاينده خودروها، سرب، يكي از اصلي ترين خطرها به شمار مي آيد. در نوشتار حاضر كه از نظرتان مي گذرد، ضمن معرفي اين كم فلز، و كيف تاثيرات آن بر محيطزيست شهري و زندگي مردم شهرنشين نمايانده شده است. سرب يك آلاينده خطرناك و درعين حال رايج در آب، خاك وبه ويژه هواست. تاثيرات نامطلوب سرب در غلظتهاي پايين محيطي به اثبات رسيده است. تماس پيوسته كودكان باغلظتهاي پايين سرب باعث عقب افتادگي ذهني و نارساييهاي رفتاري مي شود. منظور از غلظت پايين، حدي از غلظت است كه در بيشتر شهرها ديده مي شود. اگر كودكي در اوان زندگي خود در تماس با غلظتهاي متوسط سرب قرار گيرد ممكن است با افت ضريب هوشي 32 نمره (و حتي 5 نمره ) روبرو گردد. از آنجا كه سرب يك آلوده كننده رايج است، چنين تاثيرات نامطلوبي در بسياري از مناطق شهري بروز خواهد كرد. منابع و راههاي انتشار سرب سرب صدها سال بدون توجه به تاثيرات نامطلوبآن بر روي سلامتي توسط انسان به كار گرفته شده است در قرن بيستم تنوع كاربردهاي گوناگون سرب همگام با توليد آن افزايش قابل ملاحظه اي يافته است. سهم فعاليتهاي انساني در توليدسرب موجود در هوا، غذا، آب و خاك بيش از منابع طبيعي انتشار اين ماده است. بزرگسالان بيشتر از طريق آب و غذا در معرض سرب قرار مي گيرند در حالي كه براي كودكان سرب موجود در هوا و خاك از اهميت بيشتري برخوردار است. منابع اصلي انتشار سرب در محيطزيست، انتشار از خودروهايي كه از بنزين سربدار استفاده مي كنند يا محل اتصال لوله ها و خوردگي رنگهاي با پايه سرب در شبكه آبرساني و دفع باطريهاي سربي، مي باشد. خودروها: در بنزين سربدار از يكي از تركيبات سرب به نام تترااتيل سرب به عنوان ماده افزودني ضد كوبش استفاده مي شود. در كشورهايي كه بنزين سربدار استفاده مي كنند بخش عمده سرب موجود در هوا از طريق خودروها منتشر مي گردد. به همين دليل در كشورهايي كه قوانيني به منظور ممنوع و يا محدود ساختن استفاده از بنزين سربدار وضع گرديده، كاهش چشمگير غلظت سرب در هوا مشاهده شده است. استفاده از بنزين بدون سرب به كارگيري مبدل هاي كاتاليستي در خودروها را نيز ناممكن مي سازد. سرب در آب: در برخي از كشورها از سرب درساخت لوله هاي آبرساني يااتصال اين لوله ها استفاده مي شود. در چنين شرايطي و به ويژه اگر سختي آب پايين و ياآب اندكي اسيدي باشد، سرببه تدريج در آب حل مي شود. كودكان به نسبت وزن خود آب زيادي مصرف مي كنند و بنابر اين شبكه آبرساني (به شرط استفاده از سرب در آن ) يك منبع انتشار مهم براي كودكان خواهد نوزاداني بود كه شير آنها از آب شبكه آبرساني تهيه مي شود نيز در معرض خطر آلودگي هاي سربي قرار دارند. كوره هاي ذوب فلزات: در مناطقي كه نزديك به كوره هاي ذوب سرب قرار دارندبايد اقدامات لازم براي حفاظت كودكان در مقابل سرب انجام پذيرد. از طريق كوره هاي ذوب ديگر فلزات نيز ممكن است مقادير قابل ملاحظه اي سرب منتشر شود. غلظت بالاي سرب در هوا و غبار در نزديكي اين كوره ها مي تواند منجر به بلعيده شدن مقادير قابل توجهي سرب توسط كودكان شود. رنگهاي با پايه سرب: سرب، پايه برخي از رنگهاي مورداستفاده در نقاشي منازل مي باشد. سرب موجود در اين رنگها با تخريب رنگ و يا به هنگام بازسازي خانه به محيطراه مي يابد و به صورت غبار يا خاك از طريق دست هاي آلوده به اين خاك توسط كودكان بلعيده مي شود. منابع متفرقه سرب در بسياري موارد ديگر نيزكاربرد دارد. برخي از اين موارد عبارتنداز: - باطري هاي سربي - لعاب ظروف سفالي - كريستال - داروهاي سنتي - مواد آرايشي - دود سيگار - تعميرگاههاي اتومبيل تاثير بر روي سلامتي: سرب از راههاي گوناگون به بدن راه مي يابد سربي كه از طريق استنشاق وارد بدن مي شود ممكن است %تا 90 سرب بدن را تشكيل دهد. اين نسبت براي سرب وارد شده به بدن از طريق %دهان 10 براي بزرگسالان و تا % براي 50 كودكان سرب مي باشد موجود در هوا برخلاف ديگر آلاينده ها قابليت انباشته شدن در بدن را دارد. سرب پس از ورود به بدن بيشتردر استخوانها ته نشين مي شود. ولي بخشي از آن در خون نيز راه مي يابد. در عمل، بهترين روش اندازه گيري ميزان سرب در بدن نمونه گيري از خون است و معمولا ميزان سرب در بدن هر فرد بر اساس غلظت سرب در خون او سنجيده مي شود. يك بررسي در مورد كودكان نشان داده است كه در سطــــوح سرب ug/dlخون 2515 افزايش ug/dl 10 سرب خون باعث كاهش 31 نمره ضريب هوشي مي شود. در سطوح بالاتر سرب خون ميزان كاهش ضريب هوشي ممكن است بيش از اين باشد. فاصله زماني كه در آن ضريب هوشي كودك بيشترين تاثير را در نتيجه تماس با سرب خواهد ابتداي گرفت تولد تا حدود چهارسالگي است. بنابر اين بايستي كودكان در سنين اوليه و نيز جنين در زمان بارداري را به عنوان آسيبپذيرترين گروه چامعه در مقابل آلودگي سرب در نظر گرفت. سطح سرب در خون در شهرهاي اروپا معمولا ug/dl 410 و در مناطق روستايي ug/dl 205 گزارش شده است. تاثير تماس با سرب يك معضل قابل توجه براي سلامتي فردي نيست، بلكه به عنوان يك مشكل سلامتي عمومي براي كل جامعه مطرح چرا مي باشد كه تاثير غلظتهاي پايين سرب تنها بر روي يك جامعه و نه يك فرد قابل ارزيابي است. يك جامعه در تماس با غلظت پايين سرب داراي متوسط هوشي پايين تري خواهد بود. اين آلودگي باعث كاهش تعداد كودكان تيزهوش و افزايش تعداد كودكاني كه به مراقبتهاي ويژه نياز دارند مي گردد. كاهش تعداد كودكان تيزهوش به معناي تحليل قوه خلاقيت و نوآوري مورد نياز براي توسعه است در حالي كه افزايش تعداد كودكان نيازمند مراقبت ويژه يك بار عاطفي و اقتصادي را به جامعه تحميل مي كند. مشكلات اصلي كه براثر تماس باسرب رخ مي دهند ناهنجاريهاي رفتاري و كاهش ضريب هوشي است. بايستي توجه داشت كه عوامل متعددي، شكل گيري رفتاري و هوش كودك را تعيين مي كند. تغذيه و مراقبتهاي والدين مهمترين اين عوامل مي باشند. تفاوت چند امتياز در ضريب هوشي معمولا هيچ تاثيري در كارايي يا كيفيت زندگي يك كودك نمي گذارد. به همين دليل اندازه گيري افت ضريب هوشي در اثر تماس با غلظتهاي پايين سرب براي يك كودك امكان پذير نيست و فقط در يك جامعه آماري مفهوم پيدا مي كند. ادامه دارد