Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750411-744S1

Date of Document: 1996-07-01

گفت وگو با محمدعلي بيضون دبيراتحاديه ناشران لبنان ( بخش آخر ) كتابهاي ديني; پرتيراژترين درلبنان تاخير در تحول ارز فروش كتابها به مدت يكسال عمده ترين مشكلي است كه ناشران خارجي از آن شكايت دارند. تيراژ هيچ يك از كتابهاي فلسفي، ادبي، علمي و مانند آنها با كتابهاي ديني و اسلامي قابل قياس نيست. اشاره: لبنان كشوري است با پيشينه در طولاني نشر شماره گذشته مسائل و موضوعات مختلف نشر در لبنان نظيروضعيت اتحاديه ناشران لبنان و تيراژ كتابهاي چاپ شده در لبنان به بحث گذارده شد. در اين شماره و در ادامه گفت وگو، به موضوعاتي چون كتابهاي ديني و جايگاه آن در نشر لبنان و مشكلات ناشران در نمايشگاه تهران اشاره مي شود. آيا مي توان نمايشگاه تهران را با نمايشگاه بين المللي كتاب در بيروت مقايسه؟ كرد ما در سال چندين نمايشگاه كتاب داريم كه از همه مهمتر دو نمايشگاه است. يكي از آنها توسط كانون فرهنگي عربي برگزار مي شود و نيمه دولتي است و بيشتر شكل محلي دارد. ديگري نمايشگاهي بين المللي است كه توسط ما - سنديكاي ناشران لبنان - برگزار اين مي شود نمايشگاه ويژه بخش خصوصي است لذا از سرعت تحرك برخوردار است. شايد نمايشگاه كتاب تهران وسيعتر باشد اما نمايشگاه ما، حرفه اي تر است. بارهاي پيش كه در نمايشگاه بين المللي كتاب تهران شركت داشتيدبا چه مشكلاتي روبه رو شديد. مشكلاتي همانند پرداخت ارز، ورود كتاب به ايران و ممنوعيت برخي؟ كتابها من شخصا به عنوان نماينده سنديكاي ناشران لبناني و همه ناشران شركت كننده در نمايشگاه تهران و مديريت نمايشگاه، خود را در يك جبهه مي بينم كه هدفش، خدمت به كتابخوان ها و موفقيت نمايشگاه است. يعني وقتي مي خواهم از نمايشگاه و مديريت آن انتقادي را مطرح كنم سعي مي كنم سازنده باشد نه ويرانگر. درواقع مديريت نمايشگاه در هيچ زمينه اي كوتاهي نكرده است. تماس ها از مدت ها پيش تاكنون به خوبي انجام گرفته. آنان از هنگام برگزاري نمايشگاه تاكنون به طور شبانه روزي براي موفقيت كار آن تلاش كرده اند كه از اين بابت مايه سپاسگزاري است. اما به هر حال برخي نكات منفي نيز وجود دارد. درباره ممنوعيت ورود كتابها به ايران، من شخصا با آن روبه رو نبودم. من كتاب ممنوع نداشتم. اما برخي از برادران ناشر عرب گفتند كه در انتخاب و ورود كتاب به ايران نوعي مميزي انجام شايد مي شود مساله عمده اي هم نباشد ولي به هر حال مميز، ديدگاهي دارد و براساس زمينه اي اين كار را انجام مي دهد. مميز فكر مي كند كه ممنوعيت برخي از كتابها به سود شمار بيشتري از افراد جامعه است، گرچه ممكن است به زيان عده اي هم باشد. درباره موضوع واريز ارز به حسابناشران خارجي بايد بگويم كه طي دو سال گذشته (نمايشگاه هاي هفتم و هشتم )با تاخيرهاي طولاني همراه بود. من هيچ دليلي براي اين كار نمي بينم. ارز فروش كتابهايمان در نمايشگاه پارسال - 1995 پس از گذشت يك سال هم اكنون واريز شده است. به اعتقاد من وقتي نمايشگاه برگزار مي شود بايد پيشتر بودجه ارزي آن را معين كنند. من وقتي از بيروت به تهران آمدم هنوز پول ها به حسابم در بيروت نرسيده بود ولي گفتند كه واريز شده است. درواقع اين عمده ترين مشكلي است كه ناشران خارجي از آن شكايت دارند. تاخير در تحويل ارز فروش كتابها به مدت يك سال باعث توقف چرخه توليد كتاب مي شود. يعني اگر اين پول ها يك سال يا هشت ماه پيش به دست ناشر مي رسيد مي توانست كتابهاي جديدتري را توليد كند و هم اكنون آنها را روي پيشخوان غرفه اش اين بگذارد قضيه از مساله ممنوعيت برخي از كتابها مهمتر است. ببينيد من به عنوان يك خواننده كتاب عربي وقتي وارد نمايشگاه نهم كتاب تهران شدم و آن را بانمايشگاه هاي سه يا چهار سال پيش مقايسه كردم ديدم كه شمار و تنوع رمان ها، كتابهاي شعر و نقد ادبي از نويسندگان و شاعران برجسته عرب بسيار كم شده است. نمي دانم آيا ناشر رغبتي به آوردن اين گونه كتابها ندارد يا اين كه ممنوعيتي ؟ هست ؟ خير اين قضيه ربطي به ممنوعيت ندارد. اين به ناشر بستگي دارد. ناشر كتابي را مي آورد كه فروش داشته باشد. مثلا من ناشري هستم كه عنوان 2800 كتاب چاپ كرده ام ولي وقتي در نمايشگاه كتاب تهران شركت مي كنم 400 عنوان كتاب مي آورم. چون مشاركت با 2800 عنوان كتاب نياز به جاي وسيعتر كاركنان بيشتر و استقبال بيشتر دارد. زيرا همه 2800 عنوان به فروش نبود نمي رسد كتابهايي را كه ذكر كرديد يا بر اثر عدم مشاركت ناشران اين گونه كتابهاست يا ناشر آنها را چاپ كرده اما با خود نياورده است. مي خواستم بپرسم كه مردم در لبنان و جهان عرب بيشتر چه كتابهايي را ؟ مي خوانند دو نوع كتاب هست يكي كتابهاي عميق فكري كه خوانندگان خاص خود را دارد و ديگري كتابهاي سياسي كه مابه آنها كتابهاي لحظه اي مي گوييم، يعني مربوط به رخدادهاي كنوني و لحظه اي اين است نوع كتابها و كتابهاي فكري در جهان عرب خواننده منظور دارند من از كتابهاي فكري، كتابهاي فلسفي و كتابهاي مربوط به نظريه هاي نوين فلسفي، ادبي و علمي است. البته تيراژ هيچ يك از اينها با كتابهاي ديني و اسلامي قابل قياس نيست. نيز كتابهاي ادبي و بويژه كتابهاي نقد و بررسي ادبي را نبايد فراموش كنيم. مثلا دانش آموز دبيرستاني يك نوع كتاب را مي خرد و دانشجو نوعي ديگر. استقبال از رمان عربي چگونه؟ است اغلب مردم در جهان عرب فقط ازشاعران و نويسندگان مشهور رمان و شعر مي خوانند. متاسفانه ما در روزگاري به سر مي بريم كه خوانندگان شعر و رمان كم هستند. ممكن است درباره كارهاي انتشاراتي مشتركتان با ساير ناشران عرب و بويژه مراكشيان براي ما بگوييد. من كتابهايي ديده ام كه به طور همزمان در بيروت و كازابلانكا يا قاهره منتشر شده اند. اين فرآيند دو جنبه دارد، يا در ناشر، بيروت و كازابلانكا يا قاهره انتشاراتي دارد كه با ناشران مصري و مراكشي شريك است اما نام هايشان متفاوت است. مثلا من يك انتشاراتي در بيروت و يكي در قاهره دارم با دو نام متفاوت. برخي از كتابها را با آن نام و بعضي را با اين نام منتشر مي كنيم. بعضي ها هم يك نام دارند مانند دارالشروق در قاهره و بيروت كه آثار محمد حسنين هيكل ونجيب محفوظ را چاپ كرده است. شق دوم آن است كه دو ناشر باهم درباره نشر يك كتاب توافق مي كنند. يكي از آنها اين كتاب را در بازارمصر كه بازاري شصت و پنج ميليوني است توزيع مي كند و ديگري آن را در لبنان و ساير كشورهاي جهان عرب. اينها كارهاي صرفا تجاري است. پرسشي هميشه ذهن مرا به خود مشغول كرده است كه چگونه با وجود پانزده سال جنگ داخلي و يورش هاي گاه وبي گاه اسراييل به لبنان شما بي وقفه به كار فرهنگي و انتشاراتي؟ مي پردازيد زندگي توقف ناپذير است. ملت لبنان ملت زنده اي است و به سرعت خود را با شرايط جديد تطبيق مي دهد. در انگليسي به اين حالت مي گويند. Adjustable. طي جنگ داخلي كه گاهي برق نبودموتورهاي برق تهيه مي كرديم و به كار نشر مي پرداختيم. به ندرت فقط بر اثرشدت بمباران مجبور بوديم كارمان رامتوقف سازيم و همين كه بمباران قطع مي شد چرخه توليد دوباره به كار مي افتاد. چاپخانه ها به چاپ كتاب مي پرداختند، صحافي ها كتابها را صحافي مي كردند وخودروها و كشتي ها و هواپيماها كتابها را حمل مي كردند. يعني كار و نشر در لبنان هيچ گاه متوقف يا فلج؟ نشد هيچ گاه فلج نشد، شايد هنگام يورش اسراييل به لبنان و بيروت در سال براي 1982 مدتي كوتاه متوقف شد اما فقط براي يك يا دو ماه. درآن هنگام كل چرخه زندگي در لبنان متوقف شد. اين را اضافه كنم كه توليد كتاب در لبنان از سال 1975 تا 1987 يعني طي جنگ داخلي 15 ساله دست كم صد برابر شد. معناي اين حرف آن است كه اگر در سال 1975 صد كتاب توليد مي كرديم در سال 1987 اين رقم به ده هزار نسخه رسيد. در پايان بد نيست از نمايشگاه بين المللي سالانه خودمان يعني سنديكاي ناشران لبنان براي شمابگويم كه از سال گذشته اقدام به برگزاري آن كرديم. اين نمايشگاه حرفه اي است و در 11 ژوئن 96 ( 22 خرداد) 75 آينده برگزار خواهد شد. يعني حدود يك ماه ديگر اين يك نمايشگاه كتاب بين المللي، حرفه اي و تخصصي است و به گواهي كساني كه در نخستين نمايشگاه شركت داشتند. نمايشگاه بيروت از نظر جهاني پس از نمايشگاه فرانكفورت دومين نمايشگاه معتبر بين المللي است. از چه؟ نظر از نظر نظم و مشاركت و حضور وكيفيت و شمار ناشران شركت كننده. از همه مهمتر شمار ناشراني است كه از خارج در اين نمايشگاه شركت مي كنند. در واقع ما از وزارت ارشادايران دعوت كرده ايم تا ناشران ايراني نيز دراين نمايشگاه شركت ما كنند امسال اين نمايشگاه را در مركز تجاري ويران شده بيروت برگزار مي كنيم تا نقش پيشگام فرهنگي بيروت را در هزاران سال گذشته به اثبات برسانيم.