Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750410-613S1

Date of Document: 1996-06-30

با دانش آموزان تجديدي چگونه برخورد كنيم - قسمت آخر چرا تجديد؟ مي شويم درصد 10 كودكان علت افت تحصيلي اشان به مشكلاتي نظير ظرفيت هوشي آنها مربوط است در عوض ساير عوامل به خود بچه ارتباطي ندارد بچه دوره راهنمايي بيشتر از يك ساعت تمركز ندارد به همين دليل اگربين مطالعاتشان تفريح داشته باشند بهتر ياد مي گيرند اشاره تجديد شدن پديده معمولي درنظام آموزشي است كه بايد به عنوان يك واقعيت اجتماعي پذيرفته شده و به شيوه اي علمي و همه جانبه علل و عوامل آن بررسي شود، اما برخورد والدين و نظام آموزشي ما به اين واقعيت شتابزده، يك بعدي و گاه با پيامدهاي زيانباري همراه است. گزارش زير تلاش دارد ضمن نقد شيوه هاي غلط برخورد با دانش آموزان تجديدي، برخي از مهمترين علل اين معضل آموزشي را مورد بررسي قرار دهد. ديروز بخش اول گزارش از نظرتان گذشت، امروز در ادامه برخي از علل اين مسائل از نظرتان مي گذرد. دانش آموز و مدرسه - مريم نمازي 13 ساله كلاس سوم راهنمايي در مورد علت تجديدشدنش مي گويد: با وجود اينكه سركلاس تمام حواسم را به معلم جمع مي كنم و درسها را گوش مي دهم ولي باز هم وقتي پايم را از كلاس بيرون مي گذارم، همه چيز را فراموش مي كنم و اغلب با تجديدي روبه رو مي شوم. دكتر سيف يكي از دلايلي را كه منجر به تجديدي دانش آموز مي شود مشكلات خاصي مي داند كه به خوددانش آموز مربوط مي شود. او مي گويد: در صورتي كه دانش آموزاني دچار مشكلات يادگيري هستند والدين ومعلمين بايد آنها را به متخصصين و مشاوراني كه در خود آموزش و پرورش و يا خارج از آن وجود دارد ارجاع بدهند تا به كمك آنها مشكل رفع شود. - سيامك پورطباطبايي كلاس دوم دبيرستان رشته علوم تجربي از معلم هندسه خود شكايت دارد. او مي گويد: معلم ما خيلي بي حال و حوصله است، سركلاس اغلب غايب است، وقتي هم مي آيد و مي خواهد كلاس جبراني بگذارد نصف وقت كلاس را فقط دنبال كلاس خالي مي گردد. وقتي هم بالاخره سركلاس نشستيم براي حل يك تمرين يك ساعت وقت صرف مي كند و يكدفعه مي بيني زنگ خورد و هيچي، اصلا سركلاس اين آقا آدم خوابش مي گيرد. شما بياييد ببينيد امسال همه كلاس تقريبا تجديد شدند. - پريال مي گويد: معلم جغرافي، سر كلاس فقط روخواني در مي كند حالي كه يك معلم وقتي تدريس را به عهده مي گيردبايد خودش حداقل روي آن مطلب تسلط كافي داشته باشد تا بتواند به شاگردانش منتقل كند. اين قدر هم بداخلاق است كه جرات نداريم نفس بكشيم. حتي اگر اشكالي هم داشته باشيم مي ترسيم ازش بپرسيم. اصلا نسبت به درس جغرافي بي علاقه شدم. وقتي علاقه اي هم به درس وجود نداشته باشد طبعا يادش هم نمي گيرم. - خانم اقدس گنجي دبير تاريخ ادبيات مدرسه اميداسلام مي گويد: متاسفانه آموزش و پرورش هنگام انتخاب معلم براي مدارس دقت كافي مثلا نمي كند يك نفر كارشناس مشاور، يك ديپلمه را براي تدريس درس تاريخ ادبيات در نظر مي گيرد، شما بياييد ببينيد نتيجه چنين اقدامي چه شده حدود 50 نفر امسال تجديد از اين درس داريم اصلا سركلاس جاي سوزن انداختن نيست. وي يكي ديگر از دلايل تجديدي دانش آموزان را سياست آموزش و پرورش جهت فراهم آوردن فرصتهاي زيادي براي جبران تجديدي دانش آموزان مي داند. - آقاي غلامحسين رشيدي يكي از معلمين مدارس پسرانه تهران از رواج گرايشات غربي در ميان بعضي از جوانان شكايت دارد و مي گويد: مواقعي پيش مي آيد كه مي بينيم كميته تعدادي ازدختران و پسران دانش آموز را در ساعاتي كه بايد سركلاس باشند در پاركها و خيابانها دستگير مي كنند و به مدرسه مي آورند. برخي از اينها اين قدر فكر، مد و تيپ زدن و.. هستند، فكر درس و تحصيل نيستند. واقعيت اين است كه درس و مدرسه تمام نيازهاي نوجوانان در اين سن و سال را جوابنمي دهد. اگر در مدرسه برنامه هاي تفريحي، هنري، ورزشي، آموزشي، گردش سالم و جذاب براي بچه فراهم شود و يا روابط معلم و اولياي مدرسه با دانش آموزان عميقتر و صميمي باشد مي توان گفت مدرسه در جهت ايجاد انگيزه قدمهاي اساسي برداشته و باعث مي شود كمتر افكار بچه ها به سمت انحرافات كشيده شود. برنامه ريزي يكي از بزرگترين دلايل عقبماندگي تحصيلي بعضي از دانش آموزان اين است كه عادت كرده اند از همان ابتداي شروع مدارس هنگام خواندن كتاب بابي حوصلگي آن را به گوشه اي بيندازند وبگويند: ولش كن بابا، باشه فردا، باشه هفته ديگر، باشه نزديك امتحان... درواقع چنين دانش آموزاني در ايام سال درسهاي خود را نمي خوانند و همه را براي شب امتحان تلنبار مي كنند. شايد بتوان حكايت چنين دانش آموزاني را به فردي تشبيه كرد كه يك سال تمام اصلا ورزش نكرده ولي سه روز مانده به يك مسابقه سرنوشت ساز از صبح تا غروب يكسر تمرينهاي بدني سنگين كند كه جز خستگي و ضعف هيچ فايده اي عايدش نمي شود. - مادر امين 11 ساله كه پشت دريكي از مدارس منتظر است تا پسرش از كلاس تقويتي برگردد و او را با خود به منزل ببرد، مي گويد: امين هميشه بعداز تعطيل شدن از مدرسه آخر شب بعداز كلي اين طرف آن طرف دويدن و بازي كردن به اجبار من و پدرش با بدني كوفته و از سر بي حوصلگي به فكر درس و مشق مي افتد و قول مي دهد كه اگر صبح زود بيدارش كنم درسهاي خواندنيش را نيز خواهد خواند ولي صبحها با چوب هم نمي شود بيدارش كرد. حال هم كه تجديد آورد و من مجبورم هر روز تو اين گرما دنبالش بيايم مدرسه و پشت در بنشينم تا آقا كلاسش تمام شود و او را با خود ببرم. به سراغ جمعي از دانش آموزاني كه ازشاه عبدالعظيم براي گذراندن اردويي يك روزه به مناطق شمالي تهران آمده اند مي رويم و از آنها سراغ شاگرد اول كلاس را مي گيريم. همه بچه ها با شوقي آميخته به احترام مريم را صدا مي زنند، مريم در مورد علت موفقيتش مي گويد: من براي رفع نگراني در مورددرسهايم برنامه ريزي كرده ام و آن را به ديوار اتاقم كوبيده ام تا هميشه جلوي چشمم باشد. براي هر درسي طبق يك برنامه، زماني را درنظر مي گيرم و خودم را موظف مي كنم تا سر همان ساعت شروع به مطالعه كنم. درواقع عادت كرده ام تا حاضر كردن هيچ درسي و حل كردن هيچ مسئله اي را كه مربوط به امروز است به او فردانيندازم چنين روشي را از خواهر و برادر بزرگتر خود آموخته. خواهر مريم داروسازي تبريز و برادرش دندانپزشكي شهيد بهشتي درس از مي خوانند مريم مي پرسيم آيا شما وقت بازي و تفريح نيز؟ داريد او مي گويد: بازي و تفريح و خريد و كمك به مادرم و مطالعه هاي جنبي نيز جزو برنامه هاي من است. - خانم دكتر قاسم زاده در موردضرورت وجود برنامه ريزي در زندگي مي گويد: هركس به دنبال انجام دادن كاري به طور جدي است بايد روي برنامه ريزي پيش برود. باري به هرجهت، هر چه پيش آيد خوش آيد درست نيست. دانش آموز بايد به كمك اولياي خود اوقاتي را كه در مدرسه است و اوقاتي را كه در خانه صرف خريد و كمك به خانواده يا بازي و مطالعه مي كند به طور دقيق مشخص نمايد. حسن اين كار به اين است كه مي داند درطول هفته چه ساعاتي را براي چه اموري بايد اختصاص دهد و اگر مطابق برنامه پيش رود هرگز درسهايش براي شب امتحان روي هم تلنبار نمي شود و معذب بهترين نخواهدبود كار اين است كه بچه در سنين آخر دبستان و راهنمايي برنامه ريزي را ياد بگيرد. ضمن اينكه والدين كنترل غيرمستقيمي نيز روي نحوه اجراي صحيح برنامه فرزندان خود داشته مثلا باشند اگر فرزندشان يك ساعت را به خواندن جغرافيا اختصاص داده با پرسيدن چند سوال ميزان يادگيري فرزندشان را محك بزنند. وي افزود: يكي از راههاي مهم پيشرفت در زندگي برنامه ريزي است ولي متاسفانه بچه هافكر مي كنند برنامه ريزي يك مقوله اي است كه به آدمهاي بزرگ مربوطمي شود درحالي كه آنها هم خودشان و هم والدينشان بايد در زندگي برنامه ريزي داشته باشند. اگر بچه ها بازيگوشي مي كنند اين همه به بزرگترها مربوط مي شود زيرا خودشان هم در زندگي برنامه ندارند. در مورد بچه ها بهتر است والدين از ابتداي ورود به مدرسه با يك برنامه قابل انعطاف روبه رو شوند يعني فرصت براي استراحت، بازي و درس بچه درنظر بگيرند. واقعيت اين است كه بچه دوره راهنمايي بيشتر از يك ساعت تمركز ندارد، حالا اگر ده دقيقه بين مطالعاتشان تفريح داشته باشند. بهتر ياد مي گيرد يا بعداز دو ساعت مطالعه يك ساعت استراحت و تفريح باعث مي شود ساعت سوم را بهتر كار كند. در واقع با يك برنامه ريزي خوب ثابت شد كه بچه ها مي توانند بين سه يا چهار ساعت درس بخوانند و حدود ساعت هشت و نيم كارشان هم تمام مي شود. البته رعايت صحيح اين برنامه ممكن است در روزهاي اول كمي مشكل باشد ولي بعدازمدتي عادت مي شود و جزو برنامه هاي زندگي فرد به حساب مي آيد: روشهاي مطالعه هنگام بررسي در سبكهاي مطالعه ويادگيري متوجه مي شويم انعطاف پذيري و تنوع يكي از اصول اساسي موفقيت در مطالعه است. به عنوان مثال مطالعه دسته جمعي از مواردي است كه متخصصان تعليم و تربيت از آن به عنوان يك روش خوب مطالعه نام مي برند. البته به شرطي كه فقط در آن خلاصه نشود. از دكتر سيف در مورد روشهاي مختلف مطالعه مي پرسيم او مي گويد: پيشنهاد من اين است كه دانش آموزان قبلا خودشان در يك ساعتهاي معين درس بخوانند و بعدنكاتي را كه اشكال دارند بادوستانشان درميان بگذارند. البته بهتر است اين گروهها در قالبهاي دو الي سه نفري باشد نه بيشتر، مسلما تاثير يادگيري در چنين گروههايي خيلي بيشتر خواهد بود. دكتر سيف در مورد يكي از روشهاي مطالعه كه عبارتست از راه رفتن هنگام مطالعه مي گويد: مطالعه كاري است كه نيرو و انرژي مي برد، بنابراين هرچه فرد درحين مطالعه كمتر خودش را خسته كند نيروي بيشتري براي يادگيري در او باقي مي ماند. بهترين راه اين است كه يك جاي آرام و بي سروصدا بدون اينكه بلند حرف بزند و تحرك زياد داشته باشد بنشيند و مطالعه كند ولي بعداز يكي دو ساعت مطالعه كه يك حالت خستگي جسمي و كسالت به فرد دست داد نياز دارد كه براساس اصل تنوع خستگي را جبران چند كند دقيقه راه برود اشكالي ندارد به شرطي كه هنگام راه رفتن نكات حفظي را مرور كند كه لازم نباشد سرش مرتب روي كتاب ما باشد در كلاس به معلمان هم توصيه مي كنيم هميشه يك جور درس ندهند و يا يكنواخت صحبت نكنند زيرا رعايت اصل تنوع در تدريس موجب رفع كسالت و خستگي دانش آموز مي شود. وي در مورد جوانان و نوجوانان كه در پاركها و مراكز عمومي مطالعه مي كنند مي گويد: اگر فردي يك اتاق مطالعه ياخانه خلوت داشته باشد خيلي بهتراست تا برود و در يك محل عمومي كه دهها عامل مخل تمركز مثل سرو صدا، رفت و آمد و... وجود دارد درس بخواند. ولي يك وقت شرايط خانه طوري است كه مطالعه در مراكز عمومي مثل پاركها را ايجاب مي كند مثل وقتي كه خانه شلوغ است، بچه زياد است و يا جا تنگ است و... ناچار دانش آموز در چنين شرايطي اگر مي بيند واقعا شرايط مطالعه در پاركها و مراكز عمومي بهتراز محيط خانه است طبعا ايرادي ندارد مي تواند به آنجا برود ولي در شرايط عادي بهتر است افراد در خانه مطالعه كنند و براي رفع خستگي و هواخوري به پارك بروند. محدثه قيدي