Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750409-538S1

Date of Document: 1996-06-29

بلندمرتبه سازي با لوكس سازي تفاوت دارد اشتباه نشانه گرفته ايد تهران كوتاه است آمارها و ارقام حاكي از آنند كه بخش مسكن در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي، به دلايل متعدد كمتر از سطح عمومي قيمتها در كشور افزايش قيمت داشته است، دلايل اين امر، البته متفاوت و متعدد است. ا ما در 18 سال 731355 قيمت مسكن در /11 8كشور برابر افزايش يافته اما در مورد نرخ تورم اين رقم /24 5حدود برابر بوده است. به اين ترتيب قيمت مسكن در 18 سال گذشته كمتر از نصف قيمت ساير كالاها دچار افزايش شده است. از سوي ديگر، همين افزايش قيمت مسكن نيز، به گواه ارقام و اسناد رسمي منتشره ازسوي وزارت مسكن و شهرسازي مندرج در بولتن ويژه بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، در استان تهران از سطح متوسط كشور و بسياري از استانهاي محروم كمتر بوده است. همين افزايش در استان تهران نيز تا حد بسياري معلول افزايش ناچار قيمت مصالح ساختماني است بنابراين، مسكن در مقايسه با ساير كالاها اصلاگران نيست. با اين همه و با وجود اين همه اسناد، اينكه گروهي از مقامات سياسي و فني كشور در عاليترين سطوح اجرايي مثلا افزايش قيمت مسكن و گراني آن در تهران را به برج سازي در سالهاي اخير نسبت مي دهند، بيش و پيش از آنكه از اظهارات كارشناسي و تخصصي برخاسته باشد، معلول سوارشدن بر موج جريانات سياسي و بهره برداري از احساسات پاك مردمي است. در كشور ما سالانه ميليون 30حدود متر مربع واحد مسكوني در شهرها ساخته مي شود كه درسالهاي اخير بسيار كمتر از/0 5درصد - دقت بفرماييد: فقطنيم درصد - آن هم به صورت برج درشهر تهران ساخته شده است. اما جالب اينجاست كه مثلا در تمام اين سالها، بيشترين افزايش قيمت مسكن در استان كهكيلويه و بويراحمد اتفاق افتاده است. پيرامون مسائل و جنبه هاي فرهنگي و فني ساخت و ساز برج در شهر تهران، البته سخن بسيار است و پيداست كه اين امر بايد با توجه به ضرورتهاي بهره برداري بهينه از فضاهاي شهري تهر ان، با مطالعه بسيار صورت گيرد. اما اين اتهام كه برجها مي توانند عامل گراني مسكن باشند، بي كم و كاست و در خوشبينانه ترين حالت، يك افسانه است. صداي آژير خودروي آتش نشاني لحظه اي قطع نمي شد و راننده جوان پدال گاز را تا آخر به سمت پائين مي فشرد. راه، طولاني از نبود، ميدان حسن آباد تا چهارراه استانبول، اما به نظرش خيلي طولاني مي آمد. قطرات عرق ابتدابر پيشاني اش آشكار شد و چون جويي كوچك بر پهنه صورتش جاري شد و قطره اي نيز پس از گذشتن از ابروان پرپشتش به داخل چشمش وارد شد. اما او بي توجه به اين قطره عرق مزاحم به سرعت خود را به محل حادثه رساند. ازدحام جمعيت و همهمه آنان اجازه نمي داد كه ماموران آتش نشاني بدانند چه روي داده است. صف جمعيت را به طرف يك حلقه مركزي شكافتند و به زحمت خود را به محل اصلي حادثه رساندند. جواني دراز به دراز بر حياط ساختمان 16 طبقه پلاسكو افتاده و مرده بود. از جيب او تكه كاغذي بيرون آوردند كه با خطي ناخوانا نوشته شده بود: در مرگ من كسي مقصر نيست. من به خاطر اينكه نتوانستم كارگير بياورم خودم را كشتم. او خودش را از رستوران ساختمان پلاسكو كه در بالاترين طبقه قرار داشت به پائين افكنده بود. از مرد كهنسالي كه جريان اين رويداد را برايم تعريف مي كردپرسيدم، يادتان هست اين حادثه در چه سالي اتفاق افتاد. پيرمرد چيني بر ابروان سفيدش انداخت و پس از كمي مكث گفت: سال 1346 يا 1347 بود. تاريخچه ساختمانهاي بلند آن دسته از ساكنان قديمي تهران كه منظره اي از ساختمانهاي تهران در يادشان مانده است خوب به ياد دارند كه در اواسط دهه 1340 ساختمان پلاسكو از بيشتر نقاط تهران ديده مي شد. اين ساختمان كه كاربري تجاري داشت و به سبك ساختمانهاي بلند آمريكايي احداث شده بود در سال 1342 در 16 طبقه روي زمين و 2 طبقه زيرزمين همراه با 20 واحد در هر طبقه بنا شد. ناهيد رنجبر كه تاريخ ساختمانهاي بلند تهران را بررسي كرده است معتقد است: اولين ساختمان بلند در تهران در سال در 1341 زميني به مساحت 4300 مترمربع با 30 هزار مترمربع زير بنا در 14 طبقه و 55 واحد بازرگاني و تجاري در هر طبقه احداث شد. وي مي افزايد: برج بانك كار باكاربري اداري كه در سال 1342 در طبقه 19 احداث شد را مي توان از قديمي ترين ساختمانهاي بلند در تهران دانست. به گفته رنجبر، اولين ساختمان هاي بلند مسكوني تهران معروف به سه برج سامان درسال 1348 در بولوار كشاورز باطبقه 22 و 72 متر ارتفاع بناشد. در زمان پيروزي انقلاب اسلامي ساختمانهاي مسكوني اسكان با 70 متر ارتفاع وپارك پرنس با 72 متر ارتفاع بلندترين ساختمانهاي مسكوني و ساختمان وزارت كشاورزي با 62 متر ارتفاع بلندترين ساختمانهاي دولتي بودند. پس از انقلاب اسلامي و جنگ ايران و عراق، ساختمان بانك صادرات معروف به برج سپهر در قلب تهران در سال 1370 احداث شد. اين ساختمان با متر 120 ارتفاع و 27 طبقه بلندترين ساختمان شهر تهران است. برج ها و نظريات سر بر آوردن برجهاي متعدد درتهران به ويژه در مناطق شمالي شهر موجب شده است تا پديده برج سازي از زواياي مختلف وتوسط افراد گوناگون مورد توجه قرار گيرد. متخصصان برنامه ريزي - انديشمندان شهري، علوم اجتماعي، دست اندركاران امور فرهنگي، اقتصاددانان و... هر كدام از ديدگاه خاصي به پديده برج سازي نگريسته و معايب و مزاياي آن را بر مي شمرند. يكي از برنامه ريزان شهري مي گويد: بايد پديده برج سازي مثل هر پديده ديگر برخورد علمي شود. اظهارنظر كلي درباره اين پديده كه صرفا خوب يا بد است، نمي تواند برخوردي علمي اين باشد پديده نيز - همانند هر پديده ديگري براساس ضرورتهاي زمان متولد، رشد و توسعه پيدا كرده است. وي مي افزايد: ضرورتها براساس تاييد و تكذيب و درك شخصي افراد و دستگاهها شكل نمي گيرند، بلكه براساس واقعيات عيني اقتصادي، اجتماعي حاكم بر جوامع شهري و نيازمنديهاي جامعه ايجاد مي شوند و بر همان اساس هم جامه عمل مي پوشند. ضرورت برج سازي اگر با واقعيات جوامع شهري برخورد مناسب، فني وكارشناسانه صورت نپذيرد، شاهدبروز ناهنجاريهاي محيطي اجتماعي، و كالبدي مانند ساخت وسازهاي خلاف، بروز پديده بدمسكني، مفسده هاي اجتماعي و تخلفات عمده ساختماني مثل باقرآباد، خاك سفيد و... خواهيم بود. پيدا شدن 180 نقطه جمعيتي دردهه 1360 در شهر تهران كه جمعيتي معادل 500 هزار نفر رابا نازلترين سطح خدماتي در خودجاي داده اند از نمونه هاي بارزنپرداختن به ضرورتهاست. يكي ازمسئولان شهرداري تهران مي گويد: آمار پرونده هاي رسيدگي شده در كميسيونهاي ماده 30 نشان مي دهد در دهه 60 به طور متوسط هر شبانه روز حدود 1800 مترمربع بناي خلاف مازاد بر تراكم ايجاد مي شده كه قطعا اين تخلفات با توجه به نياز جمعيت به مسكن و نبود وجود راههاي قانوني براي پاسخ دادن به اين خواسته شكل گرفته است. مهندس ن مي گويد: نبود ساز وكارهاي مناسب براي انبوه سازي از يك سو و كمبود زمينهاي شهري موجب شده است تا در بسياري از كلان شهرهاي دنيا، براي گريز از پيدا شدن نقاط جمعيتي پراكنده برج سازي در دستور كار قرار گيرد. وي مي افزايد: نگاهي به وسعت تهران نشان از يك سو و رشدفزاينده جمعيت از سوي ديگرمويد اين است كه برج سازي به عنوان يك راه حل اساسي بايد مورد توجه و عمل قرار گيرد. وي مي گويد: گسترش طولي تهران از شمال غرب به رودهن، ازجنوب به شهرري، از غرب به كرج در سالهاي اخير و پراكنده شدن جمعيت در وسعتي بيش از حد مي تواند زمينه ساز بسياري از مشكلات شود. كه به همين دليل ساخت برج بايد به عنوان راه حل جايگزين مورد عمل واقع شود. تمركز و استفاده بهينه از اراضي شهري مي تواند گامي رو به جلو باشد. گسترش و پراكندگي شهري، نياز به شبكه هاي راه طولاني، استفاده از خودرو شخصي، افزايش مصرف سوخت و آلودگي هوا را در بر خواهد داشت. مخالفان برج سازي عموما آن را با لوكس سازي مترادف دانسته و به ديد منفي به آن نگاه مي كنند. براساس آمار موجود حدود 88 % ساختمانهاي تهران يك و دو طبقه هستند. يعني به طور متوسط طبقات ساختمانهاي شهر حدود يك طبقه ونيم است كه اين موضوع گستردگي بسيار وسيع سطح شهر را بدنبال داشته و مشكلات فراواني از نظر حمل و نقل، توزيع فضايي خدمات و تجهيزات پديد آورده است. به طور مثال اگر فرض كنيم متوسط طبقات تهران تا دو برابر سطح فعلي يعني سه طبقه افزايش يافته بود آنگاه سطح تهران مي توانست تا حدود نصف كاهش يابد كه در صورت تحقق يافتن اين امر، بسياري از مسائل و مشكلات كنوني كه شهر تهران با آن روبرو است، وجود نمي داشت و يا حداقل باين شدت و بحران نبود. براساس آمار موجود ميليون 10از و 51 هزار ساختمان موجوددر تهران /99 7حدود درصدساختمانهاي تهران زير 6 طبقه وتنها حدود /0 3درصد آنها (معادل واحد ) 62 شش طبقه و بيشتراست. از اين تعداد 393 آنها درشمار ساختمانهاي بلندمرتبه ها (بيش از ده طبقه ) است كه بيش از دوسوم آنها در سالهاي قبل از انقلاب احداث شده اند. با توجه به تعداد ساختمانهاي بلندمرتبه تهران و مقايسه آن با ساختمانهاي بلندمرتبه شهرهاي بزرگ دنيا به خوبي روشن مي گرددكه تعداد بلندمرتبه ها در تهران بسيار ناچيز بوده و در واقع اين موضوع نشانگر اين حقيقت است كه تهران يكي از كوتاهترين شهرهاي بزرگ دنياست و هنوزنتوانسته مرحله رشد سه بعدي ويژه شهرهاي بزرگ را جانشين رشد افقي و دو بعدي شهرهاي كوچك و متوسط نمايد.