Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750407-451S1

Date of Document: 1996-06-27

صنايع غذايي، موقعيت بازار داخلي نگاهي به موقعيت بازرگاني صنايع غذايي كشور هيچ يك از بخشهاي صنعتي كشور در سالهاي اخير مانند صنايع غذايي متحول نشده و بازار آن داغ تر نشده است. اين تحول تمامي شاخه هاي اين صنعت را كه با تمامي اقشار جامعه در ارتباط است، در بر مي گيرد و به همين جهت بهبود كيفيت محصولات اين صنعت كه در سالهاي اخير به صورت چشمگيري شامل بسته بندي و نحوه ارائه آن به بازار شده، مصرف كنندگان عادي را نيز حيرت زده ساخته است. البته بهبود وضعيت صنايع غذايي به صورت اجتناب ناپذيري با افزايش قيمت فرآورده هاي اين صنعت، همراه شده است. گرچه اين موضوع براي بسياري از مصرف كنندگان غيرقابل پذيرش است، اما انكار نمي توان كرد كه رونق بازار محصولات غذايي بدون توجه كافي به كيفيت آن در مرحله فروش، به هيچ عنوان نمي توانست پيشرفت هاي اخير را توجيه كند. درباره ارتقاي كيفي محصولات صنايع داخلي، بحث زيادي لازم نيست. كاملا روشن است كه در روند تحولات ساختاري اقتصاد كشور، توجه به افزايش كيفيت توليدات داخلي براي مقابله با هجوم محصولات مشابه وارداتي، راهي جز اين در پيش پاي توليدكنندگان نبود كه ارتقاي كيفيت را به همه بخشهاي اين صنعت، توسعه بدهند و برهمين اساس ارتقاي وضعيت بسته بندي محصولات غذايي نمي توانست فراموش گذاشته شود. فراموش نكرده ايم كه تا دو سه سال پيش اقلام متنوعي از محصولات خارجي صنايع غذايي سطح عمده فروشي ها را در سراسر كشور، اشغال كرده بود و مصرف كنندگان هم كه به دليل حساسيت مساله ايمني غذا، همواره در پي خريد محصولات بهتري هستند با قبول هزينه بيشتر كم كم به مصرف اين محصولات رغبت نشان مي دادند. اين وضعيت در حقيقت زنگ خطري براي صنعتگران داخلي بود كه در طول ساليان متوالي با بهانه هاي گوناگون و از جمله كمبود مواد اوليه، گراني ابزارهاي بسته بندي و غيره از توليد محصولاتي كه بتواند در برابر توليدات وارداتي به رقابت پردازد، سر باز زده بودند وتامين نياز طبقات زيرين جامعه را كه در برابر نرخها، از حساسيت بيشتري عاملي برخوردارند، براي كاستن از كيفيت و پايين نگاه داشتن قيمت، تلقي مي كردند. مثالهاي روشني وجود دارد كه چنين نگرشي از استحكام منطقي برخوردار چراكه نيست، مواد غذايي در الگوي مصرف خانوارها از اهميتي فراتر از ساير نيازهاي روزمره برخوردار است و كاستن از قيمت اين محصولات نمي تواند به هيچ عنوان، افت كيفيت آنهارا، توجيه كند. كيفيت بسته بندي مواد غذايي نيز اثري چشم گير در رونق دادن به بازار اين ماكاروني محصولات دارد توليدي ايران حتي اگر با كيفيت مطلوب توليد شود، در برابر بسته بنديهاي لوكس و پرزرق و برق محصولات خارجي، توان مقاومت ندارد و ديديم كه براي چندسالي، ماكاروني تركيه چگونه تمامي بازار كشور را فتح كرد و پايين بودن كيفيت محصول داخلي تا چه حد كارخانجات كشور را زير فشار قرار داد. تغيير ساختار ارزي كشور و آزادسازي اقتصادي، مهمترين عاملي بود كه صنعت غذا را به شكوفايي و پويايي رهنمون زمانيكه شد موانع قيمت گذاري از سر راه برداشته واحدهاي شد، توليدي زمان مناسب را در اختيار گرفتند و به سرعت به تغيير شيوه توليد وارتقاي كيفي محصول و بهبود وضعيت بسته بندي آن پرداختند. يك بررسي محدود نشان مي دهد كه توليدات صنايع غذايي در دو سه سال اخيربه پيشرفت هاي زيادي نايل شده اند و برخلاف نگرش پيشين، ديديم كه بهبود كيفيت محصولات، نه تنها از تقاضاي بازار داخلي نكاست كه برآن افزود. به اين ترتيب تمايل به مصرف محصولات خارجي كاهش يافت و صنايع داخلي توانستند سهم بيشتري درتوسعه بازار داخلي برعهده گرفته و با متنوع تر كردن توليد، به ذائقه مصرف كنندگاني كه به محصولات خارجي عادت كرده بودند، پاسخي مناسب بدهند. شكي نيست كه رونق بازار داخلي محصولات غذايي هيچ گاه فروكش نخواهد كرد، اما توليدكنندگان نبايد فراموش كنند كه هرگونه غفلتي در حفظ استانداردهاي كيفي محصول مي تواند فوق العاده گران تمام شود. بازار داخلي با رقابت سخت و فشرده اي روبه روست. رونق بازار، موجب راه اندازي كارخانه هاي تازه اي شده است كه هركدام در جستجوي سهمي براي خود از اين بازار پررونق هستند و به همين جهت موفقيت نصيب شركتهايي خواهد شد كه بتوانند در درازمدت اعتماد و اطمينان عمومي را جلب كرده و با ادامه بهينه سازي محصول، آنرا پايدارتر و ماندگارتر سازند. بديهي است كه موفقيت صنايع غذايي كشور در تامين نياز بازار داخلي مي تواند به عنوان پشتوانه محكمي براي نفوذ اين صنعت در بازارهاي بين الملي، تلقي شود. عقيده عموم كارشناسان اقتصادي براين است كه بدون برخورداري از بازار مناسبي در دروازه هاي داخل، تجارت جهاني به روي توليدات صنايع غذايي گشوده نخواهد شد و به همين جهت صاحبان صنايع بايستي بركوششهاي خود براي بالابردن كيفيت توليدات خودبيافزايند و در زمينه بازاريابي اين محصول، سليقه مصرف كنندگان داخلي را به عنوان شاخصي مناسب و مطمئن در نظر اگر گيرند اين صنايع بتوانند از عهده تامين نياز بازارداخلي برآيند، در آينده و هنگام ورود به بازارهاي جهاني مشكل چنداني در پيش صنعت نخواهندداشت غذا در حقيقت گامهاي نخستين را براي حضور قاطع در بازارهاي جهاني برمي دارد. پيش از اين هم صادراتي داشته ايم، اما از نظمي برخوردار نبود كه بتواند مايه اميدي باشد. اكنون نيز كاميونهاي مملو از توليدات صنايع غذايي كشور، راهي آسياي ميانه هستند اما نمي توان به آينده آن دل خوش داشت. كيفيت محصولات غذايي كشور بايدبه گونه اي تقويت شود كه بتواند به آساني دروازه هاي اروپا را به روي خود باز كند. صنايع داخلي مي توانند از رونق كنوني بازار داخلي بهره بگيرند، ذائقه هاي متفاوت را بيازمايند وآنگاه هجوم صادراتي خودرا به سوي بازارهاي بهتر، تدارك ببينند.