Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750407-450S1

Date of Document: 1996-06-27

صنايع غذايي، چشم انداز بازار جهاني نگاهي به موقعيت بازرگاني صنايع غذايي كشور يكي از مهمترين مسايلي كه مانع ورود توليدكنندگان جهان سوم و كشورهاي درحال توسعه به بازارهاي جهاني مي شود، ناتواني اين توليدكنندگان در حفظ و رعايت استانداردهاي بين المللي و ملي ساير كشورهايي است كه به اين محصولات نياز دارند. بنابراين كالاي توليدي آنها نمي تواند به آساني در گوشه و كنار جهان جذب شود وبه ناچار به سرزمينهايي حمل مي شود كه حساسيت زيادي در برابر كيفيت كالا ندارند وبه دليل فقر اقتصادي بيشتر به خريد كالاهايي متمايل هستند كه در بازارهاي جهاني باقيمت هاي نازلي معامله مي شود. خوشبختانه ايران در جرگه اين كشورها قرار ندارد و بازار داخلي نيز كه همواره درپي دسترسي به كالاهاي مرغوبتر است، توليدكنندگان محصولات غذايي را در سالهاي اخيرمجبور كرده است كه به رعايت استانداردهاي اجباري داخلي توجه كنند و براي مقابله باحضور روزافزون محصولات خارجي حتي از مرز اين استانداردها نيز، پا فراتر ازسوي نهند ديگر موقعيت آب و هوايي ايران به گونه اي متنوع و سرشار از موقعيتهاي مناسببراي توليد انواع محصولات كشاورزي است كه هركدام به آب و هوايي خاص، وابسته اند وبه همين جهت كشورهاي مختلف هركدام بيش از انواع معدودي از اين محصولات رانمي توانند به بازارها عرضه كنند. باوجود موقعيت جغرافيايي كاملا مناسب، ايران در يك قرن اخير جز در مورد خشكبار، در بازارهاي جهاني توفيق چنداني نداشته است. اغلب صادرات اقلام صنايع غذايي كشور در اين دوره شامل انواع كنسروها بوده كه آنهم پي گيري نشده و در مواردمتعدد به دليل ارسال محموله خارج از استاندارد، به موقعيت بازار صادراتي محصولات غذايي كشور لطمه زده است. حركت به سوي خودكفايي در زمنيه توليد صنايع كشور، در اين بخش به مشقت زيادي احتياج نداشت. در حقيقت با حذف كنترلهاي مربوط به نرخ فروش در بازار داخلي، صنايع غذايي با سرعت نسبت به بازسازي خطوط توليدي و ارتقاي سطح كيفي محصولات خود برنامه ريزي كردند و چون زمان لازم براي تغيير و اصلاح كيفيت توليد در مورد صنايع غذايي بسيار كوتاهتر از ساير بخشهاي صنعتي كشور است، محصولات عرضه شده به بازار داخلي به سرعت بهبود يافت و ارتقاي كيفي محصول چه از نظر محتوي و چه شكل ظاهري و بسته بندي آن دچار دگرگوني شد. اكنون بيشتر محصولات صنايع غذايي كشور به راستي امكان ورود به بازارهاي بين المللي را دارند و ديگر مجبور نيستند در جستجوي خريداراني برآيند كه خواهان كيفيت پائين بوده و پول كمتري براي خريد از اين بازارها دارند. مي دانيم كه تامين مواد غذايي در همه كشورها، جزو اولويتهاي اساسي دولت و جامعه است. بنابراين هرمقدار محصول غذايي كه در بازارهاي جهان عرضه شود، فروخته مي شود و زيادي عرضه، تنها مي تواند روي نرخهاي فروش تاثير منفي بگذارد. با وجوداين در اين بازارها همواره خريداران زيادي وجود دارند كه درپي خريدن كالاي مرغوبهستند و شانس قطعي با توليدكنندگاني است كه كيفيت محصولات خودرا در سطح قابل رقابتي حفظ مي كنند. اما براي حضور مطمئن در بازارهاي جهان به ابزارهاي ديگري جز محصول مرغوب، نياز است. توليدكنندگان داخلي بايد كه خودرا به اين ابزارها مجهز كنند. مهمترين وسيله يراي يافتن جاي پاي مناسب در اين بازارها، حفظ كيفيت محصول در سطح مطلوب ومورد نظر خريدار است. بنابراين نخستين گام آن است كه صاحبان صنايع غذايي، مسيرتوليدي خود را از مرحله انتخاب و دريافت مواد اوليه، نگاهداري مواد اوليه، فرآوري محصول نهايي در خطوط توليد، بسته بندي و جريان حمل تا تحويل به توزيع كننده، موردارزيابي مجددي قرار مقررات بدهند جهاني كيفيت مديريتي در واحدهاي موسوم صنعتي به استانداردهاي سري ايزو 9000 است. در صورت كسب چنين گواهينامه اي، يك سند معتبر بين المللي در اختيار توليدكنندگان مواد غذايي كشورمان قرار خواهد گرفت تابتوانند با استناد به آن در نخستين گام، اطمينان لازم را در خريداران ايجاد كنند. يك كار ديگر كه نبايستي از نظر دور بماند، انجام پروژه هاي تبليغاتي و بازاريابي است. در حقيقت مصرف كنندگان اروپايي كه شامل بخش اعظم مشتريان كالاي غذايي ايران مي شود به شيوه هاي تبليغي متفاوتي خو گرفته اند كه موثر بودن آن به اثبات رسيده وكارشناسان بازاريابي به موفقيت آنها يقين دارند. بنابراين صاحبان صنايع غذايي بايدجايگاه مناسب بازاريابي به شيوه اروپايي آنرا احساس كرده و با استفاده از همكاري بازاريابان داخلي، به شناسايي زمينه هاي مناسب تبليغي اقدام كنند. در اين شيوه اصل بردرستي پيام و احتراز از شعارهاي بي محتوي و دور از واقعيت است. بخصوص در زمينه محصولات غذايي شعارهايي كه نادرستي آن با يكبار مصرف كالا، مشخص جايي مي شود، ندارد. اگر بهترين كالا را توليد و اعلام مي كنيم، اين شعار بايد متكي بر تاييد رسمي موضوع از سوي سازمانهاي كنترل كيفي كشورهاي مقصد و يا ساير سازمانهاي معتبربين المللي باشد. حساسيت بازار محصولات غذايي به اندازه اي بالاست كه اگر تنها يك مصرف كننده ناراضي شود، مي تواند جمع كثيري از مشتريان ديگر را نيز از صف متقاضيان خارج كند. استفاده از فرصت هاي بين المللي براي معرفي كالاي توليدي، گام ديگري است كه درجريان بازاريابي بايد از اهميت فراوان برخوردار شود. شركت در نمايشگاههاي عمومي واختصاصي، در گوشه و كنار جهان و عرضه مستقيم كالا به مشتريان، پيشرفت زيادي را دركار بازاريابي، امكان پذير خواهد ساخت. يك مورد ديگر، وضعيت بسته بندي كالاست. در ايران معمولا اين عقيده از سوي مصرف كنندگان كالاهاي صنايع غذايي ابراز مي شود هزينه اضافي مربوط به ارتقاي كيفيت بسته بندي، به آنها ربطي ندارد و هزينه بي ثمري را به آنان تحميل در مي كند بازارهاي جهاني اما، اين اظهار مردود است و سهم موفقيت در مرحله فروش، به ميزان گسترده تري به چگونگي بسته بندي نهايي محصول مربوط مي شود و مصرف كنندگان اروپايي به آساني هزينه اضافي بسته بندي بهتر را، پرداخت مي كنند. كار ديگري كه براي توسعه بازارهاي بين المللي لازم است، رعايت مقررات و شرايطمربوط به حمل و نقل كالاست. توليدكنندگان بايستي مطمئن شوند كه وضعيت بسته بندي و جريان حمل به گونه اي تدارك ديده شده است كه محصول با كيفيت تعيين شده به دست مصرف كننده خواهد رسيد. با رعايت تمامي اين مراحل، به نظر نمي رسد براي ورود ايران به صحنه بازارهاي بين المللي محصولات غذايي، مانع ديگري برسر راه باشد.