Hamshahri corpus document

DOC ID : H-750405-322S1

Date of Document: 1996-06-25

با برنامه هاي بلندمدت مي توان مشكلات كلان شهرها را برطرف كرد در جستجوي شهرهاي سازگار با محيط زيست اشاره: در ده سال اخير شاهد آمارهاي هشدار دهنده اي در مورد رشدجمعيت جهان و تغييراتي كه در پراكنش اين جمعيت روي مي دهد بوده ايم. توسعه شهري در حال حاضر و در آينده از اهميت بسياري برخوردار خواهد بود. واقعيت اين است كه شمار بسياري از انسانها در شهرها و اطراف آنها متمركز شده اند و نيمي از جمعيت جهان در شهرها در حال تكاپوهستند. رشد جمعيت در شهرها به خاطر مهاجرت از مناطق روستايي و همينطور افزايش طبيعي جمعيت روستايي است. هر چند در هر دو مورد بالا شاهد كاهش بوده ايم ولي هيچ دليلي مبني بر كاهش جذابيت شهرها براي جمعيت روستايي در قرن آينده وجود ندارد. برخي ممكن است فكر كنند كه فقر در مناطق روستايي بويژه در محيط طبيعي و زيباي روستا، بهتر از تحمل بدبختي در آلونك ها و حصير آبادها يعني جايي كه حدود دوسوم جمعيت بسياري از كلان شهرهاي جهان سوم در آن زندگي مي كنند، مي باشد. اما هر دوي اين موارد به يك اندازه نابود كننده هستند (هر چند ممكن است فقر در مناطق روستايي كمتر به چشم بيايد ) قابل پيش بيني است كه با رشدي كه براي شهرها در سالهاي آينده پيش بيني در مي شود، آينده شاهد مشكلات بسياري در رابطه با طرح ريزي و اداره سيستم هاي شهري باشيم. اين رشد اثرات قابل توجهي روي كيفيت زندگي در شهرها دارد و خواهد اين داشت اثر تا حدي است كه ثبات اجتماعي و سياسي شهرها را تحت تاثير قرار مي دهد. حتي اين خطر نيز وجود دارد كه مناطق روستايي نتوانند انرژي، مواد خام، نيروي كار و بويژه آب، غذا و ديگرتقاضاهاي شهرها را تامين كنند. تجربه نشان داده است كه ما نياز به بكارگيري رهيافت هاي ميان بخشي و جامع باتكيه روي اكولوژي و جنبه هاي اقتصادي اجتماعي وتوسعه پايدار داريم. در اين رهيافتها بايد سطوح مختلف توسعه و تنوع فرهنگي و طيف وسيع سيستم هاي دولت كه كنترل ناپايداريهاي فعلي را عهده دار هستند، در نظر گرفت. ما بايد واكنش هاي متقابلي را كه سيستم هاي شهري و بين اين سيستم ها و زمين هاي اطراف آنها وجود دارد، مطالعه و درك كنيم. در عين حال به جاي راه حل هاي كوتاه مدت كه فقط مسكن هستند بايد ديد وسيع و بلندمدت داشته باشيم. به سوي شهرهاي غني شهرها به عنوان اكوسيستم در يك رهيافت اكولوژيكي شهر نيز مانند هر اكوسيستم ديگري ساختار و عملكرد عناصر زنده و غيرزنده و تبديل چرخه انرژي و ماده ويژه خود را دارد. در ضمن سازمان فضايي مشخص و تغييراتي در طي زمان دارد كه مدل هاي رفتاري، پراكنش گونه ها و جمعيت ها و پويايي جامعه را متاثر مي كند. به هر حال به طور كلي ويژگيهاي مشخصي هستند كه نشان دهنده اكوسيستم هاي شهري مي باشند كه به طور خلاصه مي توان آنها را به صورت زير جمع بندي كرد: o با مطالعه جريانها، واكنش هاي متقابل و تبادلات شهرها بويژه در رابطه با ديگر اكوسيستم هايي كه به آن وابسته است مي توان فهميد كه اكوسيستم شهري يك سيستم مشخصا باز است. o از نقطه نظر اجتماعي و جمعيت، اكوسيستم شهري ايجاد مقدار زيادي دانش، اطلاعات، خلاقيت، فرهنگ، تكنولوژي و صنعت و غيره مي كند كه آنها را به ديگر سيستم ها نيز صادر مي كند. o از نقطه نظر زيستي، اكوسيستم هاي شهري كاملا غيرتوليدي هستند بنابراين به ميزان زيادي به مناطق اطراف وابسته هستند. سيستم هاي شهري مقدار زيادي انرژي مصرف مي كنند. علاوه بر اين نياز به انرژي، مواد خام و بويژه آب در شهرها افزايش روزافزون دارد زيرا ماشين ها جاي انسانها را مي گيرند. o همچنين سيستم هاي شهري مقدار زيادي زباله ايجاد مي كنند كه در نواحي اطراف شهرها بايد وارد چرخه سوخت و ساز طبيعت شوند. در حالي كه اين نواحي به علت كمبود انرژي و مواد در مضيقه مي باشند. بنابراين اكوسيستم هاي شهري اثر بسيار شديدي روي محيط زيست فيزيكي و انساني مي گذارند و گستره اين تاثير از مناطق مجاور شهرها تا ديگر بخش هاي كره زمين كه هزاران كيلومتر با آن فاصله دارد كشيده شده است. o رشد شهري شامل تغييرات شديد بر اثر اشغال زمين ها و استفاده از خاك است. اين تغييرات به شدت با يكديگر تداخل پيدا مي كنند و نمودهاي اقتصادي دارند. o وابستگي و مدل عرضه و تقاضا در اين اكوسيستم باعث مي شود شهرهاي بزرگ از نظر زيست محيطي و اقتصادي - اجتماعي بي ثبات، شكننده و بسيار آسيبپذير شوند. o ويژگي بي همتاي اكوسيستم شهري بعد انساني آن است كه شامل تمام جنبه هاي جمعيت انساني مانند جنبه هاي فرهنگي، اجتماعي، روانشناسي، اقتصادي و اجتماعي - سياسي است. بعد انساني شامل متغيرهايي است كه تعريف كردن آنها مشكل و به كميت درآوردن آنها دشوارتر است. مانند خلاقيت، احساس امنيت، رضايت از كار، هدف، ملاحظات زيباشناختي و غيره. اگر اين جنبه هاي واقعي را كه به همان اندازه كه روي كيفيت محيط زيست اثر مي گذارند روي تجربه و زندگي انسان نيز اثر مي گذارد ناديده بگيريم به نتيجه گيريها و نقطه نظرهاي نادرست مي رسيم و طرح ريزي و مديريت در جهت اشتباه پيش مي رود. تلاشها بايد در جهت افزايش كارآيي و تامين نيازهاي شهرها توسط خود اين اكوسيستم ها و به حداقل رساندن پيامدهاي آنها روي محيط اطرافشان (چه نزديك وچه دور ) باشد. بايد هميشه به خاطر بسپاريم كه شهرها اكوسيستم هاي انساني هستند كه توسط انسانها و براي آنها بوجود آمده اند. ايجاد و بكارگيري يك نظريه جديد ايده همه جانبه تر و كامل تر كه شامل روابط متقابل در اكوسيستم شهرها است ازطريق استفاده از مدل ها و بكارگيري آناليز سيستم ها امكان پذير است. مطالعاتي كه از دهه 70 شروع شده است نقطه شروع اين مدل ها يا چار چوبهاي فرضيه اي است. مطالعات نامبرده موارد زير را در بر مي گيرد: جريان انرژي و مواد (بويژه آب ); جريان اطلاعات و مردم; روابط دروني جريانهاي ورودي به سيستم هاي شهري و محيطهاي اطراف آنها; مطالعه درك مردم مختلف در مورد محيط زيست كه شامل بچه ها نيز است; مطالعه فضاهاي سبز در داخل و بيرون شهرها; ارزيابي و درك ريسك و غيره. برنامه انسان و كره مسكون (MAB) يونسكو در زمينه مطالعات اكولوژيكي جامع و تلفيقي سيستم هاي شهري و محيطهاي اطراف آنها به عنوان اساسي براي طرح ريزي و مديريت، نقش مهمي داشته و دارد. موانع و محدوديتها بحرانهاي زيست محيطي باعث جدي شدن بحران هاي نهادي و اقتصادي شده اند. نهادهاي فعلي (فقط با چند استثناء ) نمي توانند جوابگوي پيچيدگي و بزرگي اين مشكلات باشند. بنابراين ما كمبود شديد منابع انساني داريم و با اين واقعيت كه بخش بزرگي ازنيروي كار تعليم ديده، توانايي مقابله با مشكلات بوجود آمده در محيط را ندارندروبرو هستيم. چيزي كه باعث بدتر شدن اوضاع شده است، نبود ارتباط و همكاري متقابل بين جامعه علمي و مسئولين طرح ريزي، مديريت و تصميم گيرنده است. اين مسئله باعث شده است كه فقط بخش كوچكي از تحقيقات زيست محيطي در طرح ريزي و مديريت موثر باشند. واضح است كه نظرات مردم محلي نيز بايد در نظر گرفته شود. محيط زيست شهري واضح ترين نمونه است مبني بر ضرورت در نظر داشتن اثرات انسان روي محيط زيست و همه اثرات ديگر (شامل اثرات قابل لمس و اندازه گيري و همينطور غيرقابل لمس و حتي غيرقابل اندازه گيري ) كه محيط زيست تغيير شكل يافته توسط انسان، روي جمعيت انسان مي گذارد. ثابت شده است كه رهيافت هاي بخشي ناكافي هستند و اثرات معكوس دارند. اطميناني نيست كه بهترين طراحان شهري كشورهاي صنعتي بتوانند به نيازهاي فوري شهرهايي كه سالانه با نرخ افزايش صدها و هزارهاساكن جديد روبه رشد هستند، پاسخ هاي سريع و كارآمد بدهند. برنامه انسان و كره مسكون ( MAB) يونسكو روش هايي را براي پيدا كردن راه حل هاي بهتر به منظور حل مشكلات حاد مديريت شهري مطرح كرده است. اين كار به معني دستيابي به راه حل هاي جديدتر براي رفاه مردم هدف است دستيابي به شهرهايي است كه مي توانند خود را تامين كنند، با طبيعت سازگاري داشته، منابع طبيعي كمتري درآنها مصرف مي شود. پيدا كردن راه حل هاي اين مشكلات جهاني بايداز سطوح محلي شروع شود و در عين حال چارچوب همكاري بين المللي حفظ شود. دراين راه هدف اوليه، رفاه انسانها است به طوري كه هر فردي امكان دسترسي به رفاه را داشته باشد. ادامه دارد